در شرایطی که سیاستهای ارزی و یارانهای در زنجیره تأمین غذا با تغییرات جدی مواجه شده، صنعت آسیابانی نیز با چالشهای تازهای روبهروست؛ چالشهایی که اگر بهصورت ساختاری اصلاح نشود، میتواند پایداری تولید را تحت تأثیر قرار دهد. حافظ ابراهیمپور، مدیرعامل شرکت آرد میلاد آذربایجان، در گفتوگویی به تشریح مهمترین مسائل پیشروی واحدهای آردسازی پرداخته است.
عدمتعادل درآمدی با تداوم قیمتگذاری تکلیفی سبوس
ابراهیمپور در ابتدا با اشاره به حذف ارز ترجیحی از نهادهها و استمرار عرضه سبوس با نرخ دولتی گفت: حذف ارز ترجیحی در حالی اجرا شد که سبوس همچنان با قیمت تکلیفی عرضه میشود و همین موضوع یک عدمتعادل ساختاری در مدل درآمدی کارخانجات آرد ایجاد کرده است.
مدیرعامل آرد میلاد آذربایجان تأکید کرد:
در صنعت آسیابانی، سبوس صرفاً یک محصول جانبی نیست بلکه بخشی از تراز اقتصادی کارخانه را تشکیل میدهد. زمانی که هزینههای تولید شامل دستمزد، انرژی، حملونقل، قطعات یدکی و کیسه آزادسازی میشود اما قیمت سبوس تثبیت میماند، حاشیه سود کارخانهها بهشدت کاهش یافته و در برخی موارد به نقطه زیان عملیاتی نزدیک میشود.
به گفته او، این وضعیت سه پیامد اصلی به دنبال دارد: کاهش توان سرمایهگذاری در نوسازی تجهیزات، افزایش فشار نقدینگی و کاهش انگیزه برای ارتقای کیفیت. وی هشدار داد تداوم این شرایط میتواند پایداری واحدهای تولیدی را با چالش جدی مواجه کند.
خطر سرریز گندم یارانهای به بخش دامداری
مدیرعامل آرد میلاد آذربایجان درباره استمرار یارانه گندم در کنار حذف ارز ترجیحی از واردات نهادهها نیز اظهار کرد: زمانی که گندم یارانهای با قیمت پایین در اختیار زنجیره نانوایی قرار میگیرد اما سایر نهادههای دامی با نرخ آزاد تأمین میشوند، یک شکاف قیمتی شکل میگیرد که بهصورت طبیعی انگیزه انحراف مصرف را ایجاد میکند.
وی افزود: در چنین شرایطی خطر سرریز گندم یا آرد به بخش دامداری افزایش مییابد، زیرا از منظر اقتصادی برخی بهرهبرداران ممکن است گندم یارانهای را جایگزین خوراک دام کنند. این مسئله علاوه بر ایجاد اختلال در بازار آرد، هزینه نظارت دولت را افزایش داده و بیثباتی در زنجیره تأمین را تشدید میکند.
به اعتقاد او، راهکار اصولی، اصلاح تدریجی و هوشمندانه سیاستهای یارانهای با هدف کاهش شکافهای قیمتی است.
فشار مضاعف قیمتگذاری دستوری بر هزینه کیسه آرد
ابراهیمپور در ادامه با اشاره به افزایش نرخ ارز و رشد هزینههای تولید، درباره نحوه قیمتگذاری کیسه آرد گفت: کیسه آرد بخش قابلتوجهی از بهای تمامشده را تشکیل میدهد و مواد اولیه آن یعنی پلیپروپیلن وابسته به قیمتهای جهانی و نرخ ارز است.
وی تصریح کرد: در شرایطی که هزینههای تولید کیسه متأثر از نوسانات ارزی افزایش مییابد اما قیمت فروش آرد بهصورت دستوری تعیین میشود، فشار مضاعفی بر تولیدکننده وارد میشود.
او پیشنهاد کرد قیمت کیسه آرد بهصورت شناور و مبتنی بر فرمول مشخص وابسته به نرخ مواد اولیه تعیین شود و همچنین امکان تفکیک قیمت کیسه از قیمت آرد در قراردادها فراهم شود تا شفافیت بیشتری ایجاد گردد. به گفته وی، شفافسازی این بخش میتواند از ایجاد زیان پنهان جلوگیری کند.
مدیرعامل این شرکت مهمترین مطالبات صنف آردسازان در سال پیشرو را بازنگری در نظام قیمتگذاری تکلیفی، پرداخت بهموقع مطالبات، ایجاد امکان صادرات آرد در چارچوب مدیریتشده و حمایت از نوسازی خطوط تولید عنوان کرد.
وی درباره آینده مدیریت دولتی زنجیره تأمین آرد نیز گفت: در کوتاهمدت به نظر میرسد ساختار کنونی ادامه یابد، زیرا آرد کالایی استراتژیک در امنیت غذایی کشور محسوب میشود؛ اما حرکت تدریجی به سمت مدلهای ترکیبی شامل تنظیمگری دولت و رقابت کنترلشده بازار میتواند کارآمدتر باشد.
برنامههای توسعهای آرد میلاد آذربایجان
ابراهیمپور در پایان به برنامههای توسعهای شرکت اشاره کرد و گفت: رویکرد آرد میلاد آذربایجان بر سه محور متمرکز است.
نخست، ارتقای کیفیت و فناوری از طریق بهروزرسانی تجهیزات آسیاب و بهبود سیستمهای کنترل کیفی و آزمایشگاهی.
دوم، توسعه بازار و برندینگ با تقویت حضور در بازارهای صنعتی از جمله کارخانجات شیرینی و ماکارونی، توسعه بستهبندیهای متمایز و گسترش فعالیتهای ارتباطی و رسانهای.
سوم، بهرهوری و مدیریت هزینه از مسیر بهینهسازی مصرف انرژی و بهبود فرآیندهای لجستیکی.
وی تأکید کرد: هدف ما این است که ضمن حفظ پایداری تولید، جایگاه برند را بهعنوان مجموعهای ریشهدار و نوآور در صنعت آسیابانی تثبیت کنیم.
