گزارش ماه آگوست وزارت کشاورزی آمریکا (USDA) از عرضه و تقاضای جهانی محصولات کشاورزی، تصویر متفاوتی از بازار گندم، غلات دانه‌درشت و دانه‌های روغنی در سال زراعی ۲۰۲۶/۲۷ ارائه می‌دهد؛ تصویری که در آن کاهش ذخایر آمریکا، محدودیت‌های آب‌وهوایی در اروپا و اختلال در صادرات منطقه دریای سیاه از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر بازار هستند.

در بازار گندم آمریکا، تولید با کاهش ۵ میلیون بوشل نسبت به ماه قبل به ۱.۵۳۱ میلیارد بوشل رسیده است؛ افتی که عمدتاً به کاهش سطح برداشت و عملکرد گندم سخت قرمز زمستانه و دوروم مربوط می‌شود. ذخایر پایانی نیز به ۷۱۷ میلیون بوشل کاهش یافته که ۲۲ درصد کمتر از سال گذشته است. همزمان، کاهش نسبت ذخایر به مصرف و چشم‌انداز قوی‌تر قیمت‌های آتی و نقدی باعث شد پیش‌بینی متوسط قیمت دریافتی کشاورزان با ۲۰ سنت افزایش به ۶.۲۰ دلار در هر بوشل برسد.

در سطح جهانی، عرضه گندم به ۱.۰۹۹۵ میلیارد تن افزایش یافته، زیرا رشد ذخایر ابتدایی بیش از کاهش تولید را جبران کرده است. تولید اتحادیه اروپا، بریتانیا و برزیل پایین‌تر برآورد شده و گرمای طولانی‌مدت تابستان در اروپا و بریتانیا طی مرحله پر شدن دانه، چشم‌انداز عملکرد را تضعیف کرده است. مصرف جهانی با افزایش اندک به ۸۲۶.۳ میلیون تن می‌رسد؛ افزایش مصرف خوراکی گندم در اتحادیه اروپا، در واکنش به محدودتر شدن عرضه ذرت، عامل اصلی این رشد است. تجارت جهانی گندم نیز با ۳۰۰ هزار تن کاهش به ۲۱۲.۷ میلیون تن رسیده است. کاهش صادرات روسیه و اوکراین، در پی اختلالات لجستیکی ناشی از تشدید درگیری‌ها در دریای آزوف و دریای سیاه، تنها بخشی با صادرات بیشتر کانادا و قزاقستان جبران می‌شود.

در بخش غلات دانه‌درشت، تولید ذرت آمریکا ۱۶ میلیارد بوشل برآورد شده؛ دومین محصول بزرگ تاریخ این کشور. افزایش ۱.۲ میلیون ایکری سطح برداشت تقریباً با کاهش عملکرد به ۱۸۰.۷ بوشل در ایکر خنثی شده است. صادرات ذرت آمریکا ۷۵ میلیون بوشل افزایش یافته و به ۳.۳ میلیارد بوشل رسیده، در حالی که ذخایر پایانی با افت ۱۳۷ میلیون بوشلی به ۱.۷ میلیارد بوشل کاهش یافته است. قیمت متوسط ذرت نیز ۱۰ سنت افزایش یافته و به ۴.۵۰ دلار در هر بوشل رسیده است. تولید سورگوم آمریکا نیز به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته و ۲۹۶ میلیون بوشل پیش‌بینی شده است.

در بازار جهانی، تولید غلات دانه‌درشت به ۱.۵۹۳ میلیارد تن افزایش یافته است. تولید ذرت روسیه، اوکراین و زامبیا بالاتر رفته، اما گرما و خشکی شدید در مناطق اصلی تولید اتحادیه اروپا، عملکرد و سطح زیرکشت را کاهش داده است. صادرات ذرت آمریکا افزایش یافته، در مقابل صادرات اوکراین و اتحادیه اروپا پایین آمده و واردات اتحادیه اروپا بیشتر شده است. ذخایر جهانی ذرت نیز با کاهش ۶۰۰ هزار تنی به ۲۷۴.۷ میلیون تن رسیده است.

در دانه‌های روغنی، تولید آمریکا به ۱۳۲.۷ میلیون تن افزایش یافته که عمدتاً ناشی از رشد تولید سویا است. تولید سویای آمریکا با افزایش ۴۴ میلیون بوشل به ۴.۵ میلیارد بوشل رسیده و سطح برداشت نیز به ۸۵.۸ میلیون ایکر افزایش یافته است. فرآوری سویا به ۲.۷۸ میلیارد بوشل افزایش یافته؛ رشدی که از حاشیه سود مناسب واحدهای فرآوری و تقاضای قوی برای کنجاله و روغن سویا حمایت می‌گیرد. با وجود افزایش عرضه، صادرات بدون تغییر مانده و ذخایر پایانی به ۳۲۰ میلیون بوشل رسیده است. قیمت متوسط سویا نیز در ۱۱.۴۰ دلار در هر بوشل ثابت باقی مانده است.

در خارج از آمریکا، کاهش تولید سویای اوکراین و آفتابگردان اتحادیه اروپا با بهبود چشم‌انداز کلزای کانادا تا حدی جبران شده است. تولید کلزای کانادا ۵۰۰ هزار تن افزایش یافته و به ۲۲.۵ میلیون تن رسیده است. در مجموع، ذخایر پایانی جهانی سویا اندکی افزایش یافته و به ۱۲۴.۲ میلیون تن رسیده است؛ در حالی که افزایش فرآوری در آمریکا و کانادا نشان می‌دهد تقاضای صنعتی همچنان یکی از مهم‌ترین محورهای بازار جهانی دانه‌های روغنی باقی مانده است.

اختلال دریای سیاه و افت تولید اروپا، بازار جهانی گندم را تحت فشار گذاشت

 

تصویر ۱: تولید گندم و غلات دانه درشت اتحادیه اروپا (میلیون تن)

 

تصویر ۲: صادرات و واردات گندم و غلات دانه درشت اتحادیه اروپا (میلیون تن)

سبز: واردات

نارنجی: صادرات

 

چشم‌انداز بازار جهانی گندم در سال زراعی ۲۰۲۶/۲۷ در ماه اوت با کاهش تولید، افت تجارت و افزایش فشار بر قیمت‌های صادراتی همراه شده است. وزارت کشاورزی آمریکا اعلام کرد کاهش تولید در اتحادیه اروپا و بریتانیا تنها بخشی با افزایش برآورد تولید در اوکراین، کانادا و قزاقستان جبران شده است. همزمان، مصرف جهانی به‌ویژه به دلیل افزایش مصرف خوراکی و باقیمانده در اتحادیه اروپا رشد کرده، در حالی که کاهش صادرات روسیه و اوکراین موجب افت پیش‌بینی تجارت جهانی شده است.

در اتحادیه اروپا، گرما و خشکی شدید اواخر بهار و تابستان عملکرد گندم را کاهش داده است. صادرات گندم این منطقه نیز در سال ۲۰۲۶/۲۷ اندکی کمتر پیش‌بینی می‌شود؛ هرچند ذخایر ابتدایی بالاتر بخشی از کاهش تولید را جبران می‌کند. در مقابل، تشدید درگیری در دریای سیاه و محدودیت صادرات روسیه و اوکراین می‌تواند تقاضا برای گندم اتحادیه اروپا را تقویت کند. همچنین پایین بودن سطح آب رودخانه‌ها، حمل داخلی غلات به بنادر اروپا را کند کرده است.

 

تصویر ۳: قیمت صادرات گندم روزانه تحویل فوب اتحادیه اروپا (دلار/میلیون تن)

نارنجی: گندم سخت قرمز زمستانه

سبز: گندم نرم قرمز زمستانه

آبی: گندم سخت قرمز بهاره

 

اختلالات دریای سیاه به افزایش محسوس قیمت‌های صادراتی در میان بیشتر عرضه‌کنندگان بزرگ منجر شده است. قیمت گندم سخت قرمز زمستانه آمریکا طی یک ماه ۲۶ دلار افزایش یافت و به ۳۲۱ دلار در هر تن رسید؛ گندم سخت قرمز بهاره نیز با رشد ۲۴ دلاری به ۳۰۱ دلار رسید. در بازار جهانی، قیمت اتحادیه اروپا ۲۵ دلار افزایش یافت و به ۲۶۲ دلار در تن رسید، در حالی که قیمت روسیه با افت ۳ دلاری به ۲۲۴ دلار کاهش یافت.

 

تصویر ۴: قیمت صادرات گندم روزانه تحویل فوب بین المللی (دلار/میلیون تن)

در بخش تجارت، صادرات روسیه ۱.۵ میلیون تن و صادرات اوکراین یک میلیون تن کاهش یافته است. در مقابل، صادرات کانادا و قزاقستان هر کدام یک میلیون تن افزایش یافته‌اند. واردات بریتانیا نیز به دلیل افت تولید ۱.۱ میلیون تن افزایش یافته و به ۳.۶ میلیون تن رسیده است؛ مجموعه‌ای از تغییرات که نشان‌دهنده جابه‌جایی جریان تجارت گندم تحت تأثیر محدودیت عرضه و اختلالات حمل‌ونقل است.

 

کاهش تجارت جهانی ذرت؛ صادرات آمریکا در مسیر رشد

چشم‌انداز بازار جهانی غلات دانه‌درشت در سال زراعی ۲۰۲۶/۲۷ با افزایش تولید ذرت، کاهش جزئی تجارت جهانی و تقویت موقعیت صادراتی آمریکا همراه شده است. وزارت کشاورزی آمریکا پیش‌بینی کرده رشد تولید در زامبیا، اوکراین، روسیه و ایالات متحده بیش از کاهش بیشتر محصول اتحادیه اروپا را جبران کند. با این حال، تجارت جهانی اندکی کاهش می‌یابد؛ زیرا افت صادرات برزیل، اوکراین و اتحادیه اروپا تنها بخشی با افزایش صادرات آمریکا جبران می‌شود. واردات جهانی نیز با کاهش خرید چین و ترکیه، در برابر افزایش واردات اتحادیه اروپا، اندکی پایین‌تر پیش‌بینی شده است.

در بازار قیمت، پیشنهادهای صادراتی عمده مبدأها از گزارش ژوئیه تغییر زیادی نداشته، اما قیمت ذرت آمریکا با ۳ دلار افزایش به ۲۲۲ دلار در هر تن رسیده است. فروش قوی محصول جدید و آمار مناسب بازرسی صادراتی در ژوئیه از قیمت‌های آمریکا حمایت کرده‌اند. قیمت آرژانتین با یک دلار کاهش به ۲۰۶ دلار و اوکراین با یک دلار افت به ۲۲۳ دلار رسیده، در حالی که قیمت برزیل در ۲۲۲ دلار تقریباً بدون تغییر مانده است.

مهم‌ترین تغییر تجاری، افزایش دو میلیون تنی پیش‌بینی صادرات ذرت آمریکا به ۸۳ میلیون تن است؛ تغییری که به کاهش رقابت سایر صادرکنندگان نسبت داده شده است. در مقابل، صادرات ذرت برزیل با یک میلیون تن کاهش به ۴۳ میلیون تن و صادرات اوکراین نیز با یک میلیون تن افت به ۲۲ میلیون تن رسیده است. تشدید اختلالات لجستیکی در دریای سیاه همچنین صادرات ذرت روسیه را کاهش داده است.

در سمت تقاضا، واردات ذرت چین یک میلیون تن کاهش یافته و به ۵ میلیون تن رسیده، در حالی که واردات اتحادیه اروپا به دلیل افت محسوس تولید غلات، یک میلیون تن افزایش یافته و به ۲۳.۵ میلیون تن رسیده است. همزمان، صادرات سورگوم آمریکا به دلیل کوچک‌تر شدن محصول ۹۰۰ هزار تن کاهش یافته و واردات سورگوم چین نیز به ۶.۶ میلیون تن تنزل کرده است.

تصویر ۵: قیمت صادرات ذرت تحویل فوب کشورهای منتخب (دلار/تن)

رشد تقاضای کنجاله سویا در برابر افت تولید جهانی دانه‌های روغنی

 

تصویر ۱: واردات کنجاله سویای اندونزی (میلیون تن)

بازار جهانی دانه‌های روغنی در سال زراعی ۲۰۲۵/۲۶ با دو روند همزمان روبه‌رو است: کاهش برآورد تولید و ذخایر جهانی از یک سو و تداوم رشد تقاضا برای کنجاله سویا از سوی دیگر. وزارت کشاورزی آمریکا پیش‌بینی تولید جهانی دانه‌های روغنی را به دلیل کاهش محصول سویای آمریکا، آفتابگردان اوکراین و اتحادیه اروپا و همچنین افت تولید پنبه‌دانه در آمریکا و سودان پایین آورده است. تجارت جهانی دانه‌های روغنی نیز اندکی کاهش یافته، زیرا افزایش صادرات سویای آرژانتین نتوانسته افت صادرات سویای آمریکا و کلزای اوکراین را جبران کند.

تصویر ۲: تامین کننده های عمده کنجاله سویای اندونزی (میلیون تن)

در بخش فرآوری، کاهش خردایش آفتابگردان در اتحادیه اروپا و اوکراین و افت فرآوری پنبه‌دانه در آمریکا و ازبکستان عمدتاً رشد خردایش کلزا در اتحادیه اروپا را خنثی کرده است. ذخایر پایانی جهانی نیز به دلیل کاهش ذخایر سویای آمریکا و آرژانتین پایین‌تر پیش‌بینی شده است. در همین حال، تجارت جهانی روغن‌های نباتی با کاهش صادرات روغن آفتابگردان اوکراین افت کرده، در حالی که تجارت کنجاله‌های دانه‌های روغنی در مجموع بدون تغییر مانده است.

تصویر ۳: صادرات سویا و کنجاله سویای اندونزی (میلیون تن)

سبز: کنجاله سویا

آبی: سویا

تصویر ۴: صادرات و درصد رشد صادرات کنجاله سویای جهانی (میلیون تن)

 

در بازار کنجاله سویا، روند تقاضا همچنان قوی است. صادرات جهانی در ۲۰۲۵/۲۶ به ۸۲ میلیون تن پیش‌بینی شده که یک درصد بیشتر از سال قبل است و سومین رکورد متوالی را رقم می‌زند. صادرات کنجاله سویا طی سه سال تقریباً ۲۵ درصد افزایش یافته است. عرضه فراوان سویا و سیاست‌های سوخت زیستی در برزیل و آمریکا، با افزایش تقاضا برای روغن‌ها و چربی‌ها، توسعه ظرفیت خردایش را تشویق کرده و عرضه صادراتی کنجاله را بالا برده است. همزمان، متوسط قیمت فوب کنجاله سویا از حدود ۵۵۰ دلار در هر تن در نوامبر ۲۰۲۳ به حدود ۳۰۰ دلار در ژوئیه ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
اندونزی یکی از بازارهای مهم این رشد تقاضاست. واردات کنجاله سویای این کشور برای ۲۰۲۴/۲۵ با ۲۰۰ هزار تن افزایش به ۶.۲ میلیون تن رسیده؛ رقمی که ۱.۱ میلیون تن بیشتر از سال قبل است. رشد صنایع طیور و آبزی‌پروری و افزایش تقاضای داخلی برای پروتئین، محرک اصلی این روند عنوان شده است. برزیل با سهمی نزدیک به ۸۰ درصد در ۲۰۲۳/۲۴ بزرگ‌ترین تأمین‌کننده کنجاله سویای اندونزی بود، در حالی که آمریکا با وجود در اختیار داشتن نزدیک به ۹۰ درصد بازار سویای دانه‌ای این کشور، تنها سه درصد از بازار کنجاله سویا را تأمین کرد.

تصویر ۵: رشد واردات کنجاله سویای در بازارها (میلیون تن)

در بازار قیمت‌ها، بهای صادراتی سویای آمریکا طی ماه گذشته تحت تأثیر انتظار برای محصولی بزرگ و ضعف فروش صادراتی کاهش یافته است. در مقابل، قیمت کنجاله سویا پس از چند ماه افت، اندکی بهبود یافت و قیمت آمریکا با حمایت فروش صادراتی قوی دوباره از ۳۰۰ دلار در هر تن عبور کرد. قیمت روغن سویای برزیل و آرژانتین نیز به دلیل تقاضای قوی وارداتی افزایش یافت، در حالی که روغن سویای آمریکا همچنان به دلیل تقاضای داخلی سوخت زیستی با صرف قیمتی قابل‌توجه نسبت به سایر مبدأها معامله می‌شود. کاهش چشم‌انداز تولید نیز قیمت روغن آفتابگردان اوکراین را تقویت کرده است.

تصویر ۶: قیمت صادرات سویا (دلار/تن)

تصویر ۷: قیمت صادرات کنجاله سویا (دلار/تن)

تصویر ۸: قیمت صادرات روغن پالم و سویا (دلار/تن)

تصویر ۹: قیمت صادرات روغن نباتی (دلار/تن)