تعهدات فروشنده و خریدار در قرارداد فوب دانه‌های روغنی و اهمیت بارگیری به‌موقع کالا

قرارداد شماره 39 گفتا قرارداد فوب است که در فروش کلی و فله‌ای دانه‌های روغنی از آن استفاده می‌شود. در این قرارداد، فروشنده مسئول تحویل کالا بر روی عرشه کشتی در بندر تعیین‌شده مبدأ است. اجرای تعهدات قراردادی با اقدامات خریدار آغاز می‌شود. درصورتی‌که خریدار تعهداتش را به‌موقع به انجام نرساند، فروشنده می‌تواند از بارگیری کالا خودداری کند، به قرارداد خاتمه دهد و خساراتی را مطالبه نماید.

خریدار می‌بایست کشتی را تعیین کند تا بتواند محموله دانه‌های روغنی را در برنامه زمان‌بندی و مکان تعیین‌شده در قرارداد دریافت کند. خریدار همچنین متعهد است کشتی را برای بارگیری حاضر کند؛ خریدار در خصوص ورود به‌موقع کشتی به بندر مبدأ و آمادگی آن برای بارگیری مسئولیت دارد. خریدار متعهد است قیمت کالا را پرداخت کند و اسناد را دریافت نماید؛ خریدار می‌بایست قیمت کالاها را پرداخت کند و اسنادی که با شرایط قرارداد منطبق هستند، دریافت کند.

قیمت واحد به‌عنوان مبنای محاسبه قیمت کالای موضوع تحویل، برای خریدارانی که به‌صورت فله‌ای و کلی معامله می‌کنند، تعیین می‌شود. بر اساس ماده هشت قرارداد شماره 39 گفتا، برای بارگیری فله‌برهای غیرخودکار و کشتی‌های باری عمومی بین عرشه هزینه‌های اضافی وجود دارد؛ بنابراین، صادرکنندگان باید در زمان اعلام قیمت و متعاقباً در قرارداد فروش، نوع کشتی را برای بارگیری تعیین و مشخص کنند تا مانع تحمیل هزینه‌های اضافی ناشی از بارگیری با کشتی نامناسب شوند.

کیفیت و وضعیت کالایی که در زمان و مکان بارگیری از سوی بازرس مشخص شده، قطعی است. خریدار تنها می‌تواند بسته‌هایی را که از سوی بازرسان در زمان و مکان بارگیری معیوب تشخیص داده شده است، رد کند.  ماده 5 قرارداد شماره 39 گفتا بیان می‌دارد محموله‌های کنجاله دانه‌های روغنی در صورت عدم انطباق با مشخصات کیفی قرارداد مربوط به روغن، پروتئین، ماسه یا سیلیس می‌توانند با تخفیف در قیمت دریافت شوند. قرارداد شماره 39 دربرگیرنده نوعی تضمین در خصوص ویژگی‌های کیفی و میزان تخفیفی است که می‌تواند در صورت کمبود محتویات روغن و پروتئین یا زیاد بودن محتویات ماسه یا سیلیس اعمال شوند.

خریدار ‌می‌بایست کشتی را حداقل ده روز پیش از زمان موردانتظار ورود کشتی معرفی کند. تعیین اشتباه کشتی می‌تواند به خسارات یا ممانعت از بارگیری محموله منجر شود. ماده 6 قرارداد شماره 39 گفتا مقرر می‌دارد چنانچه کشتی تعیین‌شده نتواند به دلیل رویدادی خارج از کنترل خریدار، به بندر بارگیری برسد، کشتی اولیه می‌تواند تغییر پیدا کند و خریدار فوب می‌تواند طی اخطاری کتبی، کشتی جدیدی را تعیین نماید؛ مشروط بر این‌که تاریخ ورود کشتی جایگزین دیرتر از پنج روز کاری پس از تاریخ ورود موردانتظار کشتی معرفی‌شده اولیه نباشد.

در قراردادهای گفتا و فسفا، مدت تحویل در قراردادهای فوب زمانی است که کشتی می‌بایست در بندر برای بارگیری آماده باشد. این موضوع فقط مهلت تحویل محموله نیست بلکه چارچوب زمانی است که خریدار باید در آن مهلت، کشتی را حاضر کند. حتی اگر محموله آخرین روز از زمان تحویل به بندر بارگیری برسد، فروشنده متعهد است محموله را در مدت‌زمان متعارفی بارگیری نماید.

«حاضر کردن کشتی برای بارگیری درحالی‌که برای بارگیری آماده باشد» در چارچوب قرارداد گفتا به این معنی است که کشتی به بندر رسیده است و هیچ مانع فیزیکی یا قانونی برای بارگیری وجود ندارد. خریدار باید کشتی معرفی‌شده را برای دریافت محموله از همه لحاظ مناسب و آماده ارائه کند. انبارهای کشتی باید «تمیز، خشک و مناسب برای دریافت محموله» باشند. حل‌وفصل اختلافات ناشی از قرارداد گفتا شماره 39 یا بر اساس آن، طبق قوانین داوری گفتا به داوری ارجاع خواهد شد.

فروشنده در قرارداد متعهد است کالاها را با کیفیت مناسب و به تعداد صحیح تحویل دهد؛ فروشنده مکلف است کالاهایی را تحویل دهد که مشخصات ذکرشده در قرارداد و تعداد تعیین‌شده در قرارداد همخوانی دارند. فروشنده متعهد است کالاها را بر روی کشتی بارگیری کند؛ بارگیری کالا بر روی کشتی بر اساس دستورالعمل‌های خریدار خواهد بود. اغلب قرارداد نرخ روزانه به‌طور مثال سه هزار تن در روز را مشخص می‌کند. فروشنده می‌بایست اسناد و مدارک حمل را که بارگیری را تأیید می‌کنند، ارائه دهد. این اسناد شامل بارنامه و فاکتور فروش است. قرارداد می‌تواند تعهدات دیگری برای فروشنده پیش‌بینی کند.

تمام خطرات مرتبط با کالا در لحظه عبور کالا از ریل کشتی در بندر مبدأ، از فروشنده به خریدار منتقل می‌شود. این به آن معناست که هرگونه آسیب یا زیانی که ممکن است پس‌ازاین مرحله رخ دهد، بر عهده خریدار خواهد بود. انتقال مالکیت معمولاً در زمان پرداخت کامل قیمت محموله صورت می‌پذیرد. بااین‌حال، بسته به شرایط قرارداد، موضوع ممکن است متفاوت باشد.