تنوع مبادی تأمین، شرط تابآوری زنجیره غلات کشور
مدیرعامل شرکت زرینغله مطرح کرد
تغییر مسیرهای تأمین نهادههای دامی و افزایش استفاده از بنادر شمالی کشور، در ماههای اخیر توجه بیشتری به ظرفیت کریدور شمال–جنوب و مسیرهای تجاری حوزه خزر ایجاد کرده است؛ مسیری که در کنار کاهش وابستگی به برخی مبادی سنتی، با چالشهایی در حوزه زیرساخت، حملونقل و تأمین مالی نیز همراه است.
مهندس اسدی، مدیرعامل شرکت زرینغله، در گفتوگو با نگاشته ضمن اشاره به تغییر مسیرهای ترانزیتی و افزایش استفاده از بنادر حاشیه خزر، این روند را از منظر تنوعبخشی به مبادی ورودی کشور قابلتوجه دانست و گفت:
استفاده از ظرفیت کشورهای حوزه CIS و مسیرهای شمالی، ازنظر جغرافیایی میتواند به کاهش زمان حمل و هزینههای انتقال کمک کند، اما بهرهگیری مؤثر از این ظرفیت، به میزان آمادگی زیرساختهای بندری و حملونقل کشور نیز وابسته است.
- افزایش استفاده از بنادر شمالی، توجه فعالان بازار را به ظرفیت مسیرهای تجاری دریای خزر و کریدور شمال–جنوب بیشتر کرده است.
- روسیه و کشورهای حوزه CIS میتوانند بخشی از نیاز ایران به غلات و نهادههای دامی را تأمین کنند.
- محدودیت ظرفیت پهلوگیری، کمبود سیلوهای مکانیزه و گلوگاههای ریلی و جادهای از چالشهای بنادر شمالی عنوان شدهاند.
- ضعف زیرساختها میتواند زمان رسوب کالا، هزینه دموراژ و خواب سرمایه واردکنندگان را افزایش دهد.
- طولانیشدن تخصیص و تأمین ارز، فشار قابلتوجهی بر سرمایه در گردش شرکتهای واردکننده وارد میکند.
- نرخ مؤثر بالای تسهیلات بانکی میتواند هزینه تأمین مالی و بهای تمامشده نهادههای وارداتی را افزایش دهد.
- اتکا به یک منطقه یا مسیر تجاری، زنجیره تأمین را در برابر تغییر مقررات و تحولات ژئوپلیتیک آسیبپذیر میکند.
- تنوعبخشی به مبادی تأمین، توسعه زیرساختهای بندری و ثبات مقررات از الزامات پایداری واردات است.
به گفته اسدی، محدودیت در ظرفیت پهلوگیری کشتیهای با تناژ بالا، کمبود ظرفیت سیلوهای مکانیزه و برخی گلوگاههای شبکه ریلی و جادهای در پسکرانه بنادر شمالی، میتواند زمان رسوب کالا را افزایش دهد و هزینههایی همچون دموراژ و خواب سرمایه را به واردکنندگان تحمیل کند.
وی افزود: شرکت زرینغله تلاش کرده است با توسعه زیرساختهای لجستیکی و ایجاد هماهنگی بیشتر در زنجیره تأمین، بخشی از این چالشها را مدیریت کند، اما افزایش بهرهوری مسیرهای جایگزین نیازمند توسعه متوازن زیرساختهای بندری و حملونقل در سطح کشور است.
سرمایه در گردش؛ یکی از چالشهای اصلی واردات
مدیرعامل زرینغله همچنین تأمین مالی و سرمایه در گردش را از مسائل مهم فعالان حوزه واردات نهاده عنوان کرد و گفت: در شرایطی که بخشی از منابع واردات از سرمایه شرکتها و تسهیلات بانکی تأمین میشود، طولانی شدن فرآیند تخصیص و تأمین ارز میتواند فشار قابلتوجهی بر نقدینگی شرکتها وارد کند.
اسدی ادامه داد: استفاده از تسهیلات بانکی با نرخهای مؤثر بالا، هزینه تأمین مالی را افزایش میدهد و در نهایت میتواند بر حاشیه سود واردکنندگان و بهای تمامشده کالا اثرگذار باشد. از این رو، مهمترین انتظار بخش خصوصی، افزایش پیشبینیپذیری در تصمیمات اقتصادی و پرهیز از تغییرات ناگهانی مقررات است.
وی هماهنگی میان دستگاههای متولی بازار و سیاستهای ارزی را نیز ضروری دانست و اظهار کرد: تسهیل ابزارهای اعتباری، تسریع در فرآیندهای ارزی و ایجاد هماهنگی بیشتر میان وزارت جهاد کشاورزی و بانک مرکزی میتواند به روانتر شدن جریان نقدینگی و کاهش فشار مالی بر زنجیره تأمین کمک کند.
روسیه و آسیای میانه؛ فرصتی برای تنوعبخشی به مبادی تأمین
اسدی در بخش دیگر گفتوگو درباره افزایش توجه به روسیه و کشورهای آسیای میانه به عنوان منابع تأمین نهاده نیز گفت: منطقه اوراسیا و بهویژه روسیه از بازیگران مهم بازار جهانی غلات به شمار میروند و ظرفیت مناسبی برای توسعه همکاریهای تجاری و تأمین بخشی از نیاز بازار ایران دارند.
با این حال، وی تأکید کرد: پایداری زنجیره تأمین تنها با اتکا به یک منطقه جغرافیایی حاصل نمیشود، چرا که سیاستهای صادراتی کشورها، تغییرات مقرراتی و تحولات ژئوپلیتیک میتواند بر جریان تجارت اثر بگذارد.
مدیرعامل زرینغله افزود: رویکرد این شرکت بر تنوعبخشی به مبادی تأمین استوار است و در کنار توسعه همکاریهای بلندمدت با تأمینکنندگان حوزه CIS، ارتباط با سایر بازارهای مهم جهانی نیز دنبال میشود. به گفته او، متنوع بودن مبادی تأمین، این امکان را ایجاد میکند که در صورت بروز اختلال در یک مسیر، بخشی از ظرفیت موردنیاز از مسیرهای دیگر جبران شود و ریسک زنجیره تأمین کاهش یابد.
امنیت تأمین در گرو تنظیمگری هوشمند
اسدی در ادامه، نقش سیاستگذاری و تنظیمگری را یکی از عوامل مؤثر بر استمرار تأمین نهاده دانست و گفت: تجربه سالهای اخیر نشان داده است که در کنار نظارت و سیاستگذاری کلان دولت، استفاده از ظرفیت سازوکارهای بازار و توان شرکتهای تخصصی بخش خصوصی میتواند به پایداری بیشتر زنجیره تأمین کمک کند.
وی تخصیص بهموقع منابع ارزی، کاهش مقررات غیرمنعطف و ایجاد فضای باثباتتر برای فعالیت شرکتهای دارای سابقه و حرفهای را از الزامات این مسیر برشمرد و افزود: شرکتهای فعال و بزرگ این حوزه، به واسطه ارتباطات بینالمللی، تجربه لجستیکی و اعتبار تجاری، ظرفیت مناسبی برای مدیریت بخشی از ریسکهای زنجیره تأمین دارند.
مدیرعامل زرینغله در پایان تأکید کرد: هر اندازه ریسکهای داخلی، بروکراسیهای فرسایشی و عدمقطعیت در تصمیمات اقتصادی کاهش یابد، امکان استفاده مؤثرتر از ظرفیت بخش خصوصی برای حفظ استمرار واردات و تقویت تابآوری زنجیره تأمین نهادهها فراهم خواهد شد.
