راهکارهای نوین مدیریت ریسک در صنعت بندری و تأسیسات ذخیرهسازی غلات در بنادر ایران
مصاحبه اختصاصی با مهندس سعید جعفری، مدیرعامل شرکت توسعه خدمات بندری سینا؛
در راستای تقویت زیرساختهای بندری و بهبود کیفیت خدمات در صنعت غلات، مهندس سعید جعفری، مدیرعامل شرکت توسعه خدمات بندری سینا، در یک مصاحبه اختصاصی به بیان چالشها، ریسکها و راهکارهای موثر برای کاهش این ریسکها پرداخت. وی به تفصیل در مورد ریسکهای مختلفی که اپراتورهای غلات ممکن است با آن روبهرو شوند، توضیح داد و همچنین اقداماتی که میتوان برای مدیریت و کاهش این ریسکها انجام داد را بیان کرد. در ادامه، وی به معرفی تجهیزات پیشرفته و تغییرات ضروری در قوانین و مقررات بندری برای بهبود ایمنی و کارایی پرداخته است.
ریسکهای عمده در صنعت بندری و غلات: چالشهایی که اپراتورها با آن روبهرو هستند
مهندس جعفری در خصوص مهمترین ریسکهایی که اپراتورهای غلات در بنادر ممکن است با آن روبهرو شوند، گفت: “ریسکهای مختلفی در صنعت بندری و بهویژه در بخش غلات وجود دارد که میتواند تأثیرات زیادی بر کارایی و ایمنی عملیات داشته باشد. در ابتدا باید به ریسکهای ذخیرهسازی اشاره کنم.” این ریسکها شامل فساد محصولات، آفات، حریق، انفجار و از بین رفتن کیفیت غلات در طول فرآیند ذخیرهسازی میشود. مشکلاتی که در این زمینه بوجود میآید، میتواند خسارات مالی و زیستمحیطی زیادی به دنبال داشته باشد.
علاوه بر این، وی به ریسکهای مرتبط با تأمین و توزیع مواد اولیه اشاره کرد و افزود: “تأخیر در تأمین، نوسانات قیمت، مشکلات حملونقل و اختلالات در زنجیره تأمین از جمله عواملی هستند که ممکن است تأثیرات منفی بر عملکرد اپراتورها بگذارد. به ویژه در شرایطی که اختلالات در تأمین مواد اولیه یا حمل و نقل به وجود آید، عملیات بندری با تأخیرات زیادی روبهرو خواهد شد.”
وی همچنین به ریسکهای بازار و تأثیرات آن بر صنعت اشاره کرد و گفت: “تغییرات ناگهانی در تقاضا و عرضه، نوسانات قیمتها و رقابت شدید در بازار میتواند تأثیرات زیادی در تصمیمات تجاری و برنامهریزیهای عملیاتی داشته باشد.”
جعفری در ادامه افزود: “ریسکهای حقوقی و مقرراتی نیز از جمله عواملی هستند که میتوانند برای اپراتورهای غلات مشکلاتی را به همراه داشته باشند. رعایت قوانین مرتبط با بهداشت، ایمنی و محیط زیست ضروری است و اپراتورهای غلات باید همواره در جریان تغییرات این قوانین باشند تا از ریسکهای حقوقی و مالی جلوگیری کنند.”
راهکارهای مؤثر برای کاهش ریسکها در زنجیره تأمین: از تنوع منابع تا استفاده از فناوریهای نوین
جعفری برای کاهش ریسکها در بخش زنجیره تأمین، راهکارهایی را پیشنهاد نمود و گفت: “در ابتدا باید به تنوع منابع تأمین اشاره کنم. انتخاب و تنوع منابع تأمین مواد اولیه و محصولات نهایی میتواند به کاهش وابستگی به یک منبع خاص کمک کند و ریسکهای مرتبط با تأمین را کاهش دهد. این کار باعث میشود که در صورت بروز مشکلات یا بحران در یکی از منابع تأمین، امکان جایگزینی سریع وجود داشته باشد.”
وی به اقدام دیگر که ارتقاء ارتباطات با تأمینکنندگان است اشاره کرد و افزود: “برقراری ارتباطات فعال و مؤثر، اطلاعرسانی دقیق و به موقع و همکاری در حل مسائل میتواند به کاهش ریسکهای مرتبط با تأمین کمک کند. ارتباط مستمر با تأمینکنندگان به ما این امکان را میدهد که از مشکلات پیشبینی نشده مطلع شویم و به موقع اقدامات اصلاحی انجام دهیم.”
مهندس جعفری یکی دیگر از راهکارهای مؤثر را استفاده از سیستمهای مدیریت زنجیره تأمین معرفی کرد و گفت: “سیستمهای ERP (برنامهریزی منابع سازمانی) و SCM (مدیریت زنجیره تأمین) میتوانند به بهبود ارتباطات، پیگیری سفارشات و مدیریت موجودی کمک کنند و بهطور قابل توجهی ریسکهای زنجیره تأمین را کاهش دهند. استفاده از این سیستمها میتواند باعث هماهنگی بهتر بین تمام اجزای زنجیره تأمین و در نتیجه کاهش هزینهها و افزایش کارایی شود.”
وی در ادامه تأکید کرد: “در نهایت، شناسایی و ارزیابی ریسکها و اجرای اقدامات مناسب برای مدیریت آنها یکی از کلیدیترین اقدامات است. ارزیابی مستمر ریسکها و اعمال راهکارهای مناسب برای کاهش این ریسکها به ما کمک میکند که همواره زنجیره تأمین پایداری داشته باشیم.”
تجهیزات پیشرفته و فناوریهای نوین: نقشی که فناوری در کاهش ریسکهای بندری ایفا میکند
مدیرعامل شرکت سینا در خصوص تجهیزاتی که میتواند به اپراتورها در کاهش ریسکها کمک کند، بیان کرد: “در دنیای امروز، استفاده از فناوریهای پیشرفته برای نظارت و کنترل عملکرد تجهیزات یکی از مهمترین راهکارهاست. سیستمهای نظارت و کنترل پیشرفته به اپراتورها این امکان را میدهند که عملکرد تجهیزات و فعالیتها را بهطور دقیق پیگیری کنند و در صورت بروز هرگونه مشکل، اقدامات اصلاحی را به سرعت انجام دهند. این سیستمها میتوانند در کاهش ریسکهای مرتبط با حوادث و اختلالات در عملیات بسیار مؤثر باشند.”
وی افزود: “همچنین، تجهیزاتی مانند دوربینهای مداربسته، سیستمهای اعلام حریق و سایر سیستمهای ایمنی میتوانند از وقوع حوادث و نقضهای امنیتی جلوگیری کنند. در بنادر، ایمنی از اهمیت ویژهای برخوردار است و استفاده از این تجهیزات میتواند تا حد زیادی از وقوع حوادث پیشگیری کند.”
جعفری همچنین در خصوص فناوریهای نوین و تاثیر آنها در پیشگیری از مشکلات گفت: “در نهایت، استفاده از فناوریهای نوین مانند سیستمهای هوشمند شبیه به اینترنت اشیاء (IoT) میتواند نظارت دقیقتری بر فرآیندها فراهم کند و امکان پیشبینی مشکلات و اختلالات احتمالی را فراهم آورد. این فناوریها به اپراتورها کمک میکنند تا سریعتر و با دقت بیشتر به مشکلات واکنش نشان دهند.”
ضرورت تغییرات قانونی و قراردادی برای کاهش ریسکها: ایجاد یک چارچوب قانونی شفاف
وی در خصوص تغییرات قانونی و قراردادی که میتواند به کاهش ریسکها در بنادر کمک کند، گفت: “برای کاهش ریسکها در بنادر ایران، ضروری است که استانداردها و مقررات ایمنی بهطور مستمر بهروزرسانی شوند. ارتقاء و توسعه این استانداردها و همچنین پیروی دقیق از آنها میتواند ایمنی عملیات را به طور چشمگیری افزایش دهد و از وقوع حوادث پیشگیری کند.”
جعفری ادامه داد: “تدوین قراردادهای شفاف و واضح بین بنادر و اپراتورها نیز از دیگر تغییرات ضروری است. قراردادهای شفاف میتوانند به کاهش ابهامات و افزایش اطمینان حقوقی کمک کنند. هرچه قراردادها دقیقتر و مشخصتر باشند، احتمال بروز مشکلات قانونی کمتر خواهد بود.”
وی در ادامه بیان کرد: “از دیگر اقداماتی که باید انجام شود، تقویت همکاری و تفاهم بین بخشهای دولتی و خصوصی در تدوین قوانین و مقررات است. همکاری مؤثر بین این دو بخش میتواند باعث بهبود شرایط عملیاتی و کاهش ریسکهای حقوقی شود.”
مسیر پیشرفت بنادر ایران در عرصه جهانی
مهندس جعفری در پایان صحبتهای خود تأکید کرد: “برای کاهش ریسکها در بنادر ایران و ارتقای عملکرد اپراتورها، استفاده از فناوریهای نوین، بهبود زیرساختها، ارتقاء استانداردهای ایمنی و تدوین قوانین و قراردادهای شفاف ضروری است. این اقدامات نه تنها موجب کاهش ریسکها میشود بلکه به بهبود کارایی و رقابتپذیری بنادر کشور در سطح بینالمللی کمک میکند.”
وی خاطرنشان کرد: “بنادر ایران با بهکارگیری این راهکارها میتوانند به جایگاه مناسبتری در سطح جهانی دست یابند و صنعت بندری کشور شاهد پیشرفتهای قابل توجهی در حوزههای مختلف ایمنی، کارایی و مدیریت ریسکها خواهد بود.”
