آرد در خط مقدم تابآوری؛ از بحران جنگ تا گرههای بروکراتیک در تأمین نان کشور
تابآوری در صنعت آرد یعنی ادامه تولید در هر شرایط؛ از تأمین گندم و انرژی تا تصمیمگیریهای اجرایی در بحران.
مهندس سید مرتضی سنادیزاده، مدیر عامل آرد جوانه شوشتر در گفتوگوی اختصاصی با نگاشته پس از تعریف عبارت تاب آوری در صنعت آرد گفت: این صنعت از مهمترین ارکان امنیت غذایی کشور است که در شرایط بحران و جنگ با مجموعهای از چالشهای پیچیده مواجه میشود.
در نگاه کارشناسان این حوزه، تابآوری مجموعهای از عوامل در همتنیده است که میتواند توان ادامه فعالیت یک صنعت را در شرایط بحرانی تقویت یا تضعیف کند. در واقع ازآنجاکه این صنعت مستقیماً با امنیت غذایی و پدافند غیرعامل کشور در ارتباط است، این موضوع اهمیت ویژهای دارد.
وی یکی از مهمترین مؤلفههای تابآوری را تأمین پایدار مواد اولیه بهویژه گندم دانست و افزود: این موضوع با همکاری نهادهایی مانند اداره کل غله و سازمان جهاد کشاورزی هر استان مدیریت میشود و نقش اساسی در استمرار تولید دارد.
به عقیده سنادیزاده، در کنار تأمین مواد اولیه، موضوع انرژی و نیروی انسانی نیز از ارکان حیاتی تولید محسوب میشوند. در جریان جنگ اخیر در ایران، برخلاف برخی سناریوهای بحرانی، جابهجایی گسترده جمعیت یا تخلیه شهرها رخ نداد و نیروی انسانی در واحدهای تولیدی در محل کار خود باقی ماند. با این حال، فعالان این صنعت تأکید دارند که در صورت تشدید شرایط و احتمال تخلیه مناطق، صنعت آرد میتواند با چالشهای جدی در حوزه نیروی انسانی مواجه شود؛ موضوعی که باید در برنامهریزیهای آینده بهطور جدی پیشبینی شود.
وی در ادامه یادآور شد: مجموعه عوامل مؤثر بر تابآوری، در کنار هم امتیازاتی برای واحدهای تولیدی ایجاد میکند که میتواند پایداری تولید را تضمین کند. بخشی از این امتیازات در اختیار دولت است و بخشی دیگر به عملکرد خود کارخانهها بازمیگردد؛ از جمله مدیریت مصرف انرژی، نگهداری مواد اولیه و بهینهسازی فرآیند تولید.
مدیرعامل آرد جوانه شوشتر با بیان اینکه در جریان جنگ اخیر، تأمین گندم در کشور با مشکل جدی مواجه نشد و در حوزه انرژی نیز بهرغم تهدیدات موجود، اختلال گستردهای ایجاد نشد، اذعان کرد: با این حال، برخی اقدامات پیشبینیشده برای شرایط بحران، مانند تخصیص ژنراتور و تأمین سوخت ذخیره برای کارخانههای آرد، به دلیل پیچیدگیهای بروکراتیک و اداری، در بسیاری موارد اجرایی نشد. از نگاه فعالان صنعت، این موضوع یکی از نقاط ضعف جدی در افزایش تابآوری به شمار میرود.
چشمانداز صنعت آرد؛ تولیدی که نباید متوقف شود
سنادیزاده ضمن بیان اینکه در این وضعیت «نه جنگ و نه صلح» کشور، صنعت آرد همچنان فعال است، تصریح کرد: تجربه جنگ ۸ ساله نیز نشان داده است که این صنعت به دلیل نقش حیاتی در تأمین غذای مردم، ناگزیر از استمرار فعالیت است. با این حال تأکید میشود در چنین شرایطی، باید بدترین سناریوهای ممکن از پیش طراحی و برای آنها برنامهریزی شود. در غیر این صورت، حتی کوچکترین تصمیمات کلان میتواند تأثیر قابل توجهی بر زنجیره تولید و پایداری بازار داشته باشد.
همچنین برخی مشکلات زیرساختی مانند اختلال در سامانههای اداری، نبود نیروی کشیک در برخی نهادها، تعطیلی مراکز خدماتی در روزهای غیرکاری و محدودیتهای لجستیکی و حمل و نقل، از جمله عواملی عنوان میشود که میتواند به تابآوری این صنعت آسیب وارد کند.
گندم در سال جاری؛ تولید مطلوب اما با چالشهای سامانه پهنه بندی
این فعال صنعت آرد در بخش دوم این گفتوگو با اشاره به فصل خرید گندم و اینکه کارخانه آرد جوانه شوشتر از جمله مراکز مهم خرید گندم کشاورزان خوزستان است، اظهار کرد: در بخش تأمین گندم، امسال تغییر مهمی نسبت به سال گذشته اعمال شده و تأکید وزارت جهاد کشاورزی بر خرید گندم صرفاً از کشاورزانی است که در سامانه پهنهبندی ثبتنام کردهاند. این سیاست درجهت شفافسازی و ساماندهی زنجیره تأمین اجرا شده، اما در عمل با چالشهایی همراه بوده است.
وی در ادامه گفت: برخی کشاورزان به دلیل تأخیر در پرداخت مطالبات، تمایل دارند محصول خود را بهصورت نقدی و خارج از شبکه رسمی به فروش برسانند. همچنین تعدادی از کشاورزان هنوز در این سامانه ثبتنام نکردهاند یا تمایلی به ورود به آن ندارند. این مسئله میتواند موجب خروج بخشی از گندم از چرخه رسمی و ورود آن به بازار غیررسمی شود.
سنادیزاده در پایان خاطرنشان کرد: با این حال، وضعیت تولید گندم در سال جاری مطلوب ارزیابی شده است و سطح زیرکشت در استانها بهویژه در خوزستان در شرایط مناسبی قرار دارد و کیفیت محصول تاکنون خوب گزارش شده است. افزایش بارندگی نیز این امید را ایجاد کرده که میزان برداشت نسبت به سال گذشته افزایش یابد؛ هرچند احتمال افزایش ناخالصیها در برخی مناطق همچنان وجود دارد.
