چرا ریسک واردات برنج هند نسبت به سایر کشورها بیشتر است؟ راهکارهای مدیریت کیفیت و نظارت

برنج، نه‌تنها یک ماده غذایی اصلی، بلکه بخش جدایی‌ناپذیری از فرهنگ و سفره ایرانیان است. با توجه به محدودیت‌های منابع آبی و زمین‌های کشاورزی در کشور، تولید داخلی برنج هرچند قابل‌توجه است، اما همواره برای پاسخگویی به تقاضای روزافزون جمعیت کافی نبوده است. این شکاف میان تولید و مصرف، واردات برنج را به یک ضرورت استراتژیک برای تأمین امنیت غذایی کشور تبدیل کرده است.

فراتر از صرفاً تأمین نیاز، واردات برنج در ایران تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد که ازجمله می‌توان به قیمت‌های جهانی، سیاست‌های ارزی دولت، مسائل مربوط به سلامت و استاندارد کالا و همچنین روابط تجاری با کشورهای تولیدکننده اشاره کرد. این فرآیند پیچیده، همواره با چالش‌هایی نظیر تأمین ارز، انتقال وجه، نظارت بر کیفیت در مبدأ و مبارزه با تقلبات و تخلیط احتمالی همراه بوده است. در فصول برداشت برنج در داخل کشور نیز ممنوعیت‌های وارداتی به‌منظور حمایت از کشاورزان داخلی اعمال می‌شود که خود، برنامه‌ریزی برای واردکنندگان را دشوارتر می‌کند.

نگاشته در این شماره ضمن گفت‌وگو با حاجی انزهایی، رئیس اداره خرید برنج و کارشناس بین‌المللی برنج سابق GTC مهم‌ترین چالش‌های واردات برنج را تشریح نموده است.

به گفته وی، تأمین و انتقال ارز از بزرگ‌ترین موانع واردات برنج به کشور است؛ زیرا در حال حاضر، به دلیل عدم امکان گشایش اعتبار اسنادی (LC)، تمامی پرداخت‌ها باید به‌صورت حواله انجام ‌شود که این موضوع نیازمند اطمینان کامل میان خریدار و فروشنده است تا فروشنده از دریافت پول و خریدار از تحویل کالا اطمینان حاصل کند.

ممنوعیت واردات در فصل برداشت و ریسک‌های کیفی

انزهایی در ادامه درباره ریسک کیفیت برنج در کشورهای مبدأ اظهار کرد: ریسک در همه کشورها وجود دارد، اما در کشور هند، به دلیل شباهت زیاد انواع برنج و احتمال بالای تقلب و تخلیط و خرید در حجم بالا ، استفاده از شرکت‌های بازرسی مجرب باسابقه در کشور مبدا ضروری است. همچنین حضور ناظر از سمت خریدار در مبدأ برای کاهش حداکثری احتمال تقلب، تخلیط و نظارت مستقیم به‌خصوص در برنج‌های مرغوب و گران‌قیمت از اهمیت فراوانی برخوردار است.

وی درباره استاندارد تولید برنج در کشور هند گفت: اگرچه هند برخلاف ایران، تایلند یا آمریکای جنوبی استاندارد خاصی برای برنج‌های خود ندارد، اما بر اساس معاملات طولانی مدت با ایران در سال‌های گذشته، دو طرف تا حدودی از خواسته‌های یکدیگر آگاه‌اند. بر همین اساس، الزاما برنج‌های وارداتی باید با استاندارد سختگیرانه و کامل ملی 127 برنج ایران، مطابقت داشته باشند و هرگونه تجاوز از حد مجاز مخصوص آیتم‌هایی که سلامت و کیفیت برنج را تحت تاثیر قرار می‌دهد، می‌تواند مشکل‌ساز باشد.

وی درباره اصلاحیه استاندارد داخلی برنج نیز خاطرنشان کرد: اصلاحیه استاندارد برنج یا هر محصول دیگر، اتفاقی نیست که به‌صورت سالانه یا ماهانه رخ دهد؛ بلکه هرچند سال یک‌بار، بر اساس تغییرات حد مجاز آیتم‌ها و مسائل دیگر، شرکت‌های بزرگی مانند GTC یا انجمن واردکنندگان با سازمان ملی استاندارد و سازمان‌های ذیربط جلسه‌ای تشکیل می‌دهند تا استاندارد را بازنگری کنند.

وی افزود: آخرین بار در سال 99 استاندارد ملی 127 برنج بازنگری شد که در حال حاضر نیز در دست اجراست.

توصیه‌های کلیدی برای واردات برنج باکیفیت

بنابراین پیشنهاد می‌شود زمان خرید و واردات برنج به توصیه‌های زیر توجه شود:

• شناخت دقیق برنج مرغوب از سوی خود خریدار
• خرید برنج برداشت سال
• شناخت ذائقه مردم کشور
• شناخت فروشندگان معتبر و خوش‌نام
• استفاده از شرکت‌های بازرسی معتبر و باتجربه در مبدأ
• انجام آزمایش‌های لازم فیزیکی و شیمیایی از جمله مقدار آرسنیک، باقی مانده سموم، تعیین DNA و … مدنظر سازمان غذا و دارو، سازمان استاندارد و ..در مبدأ