بر اساس اعلام مدیرعامل راهآهن، حمل ریلی هر 10 میلیون تن بار حدود 200 میلیون دلار برای کشور عایدی دارد؛ اما چنانچه همین مقدار کالا از طریق جاده حمل شود، 300 تا 400 میلیون دلار به کشور یارانه پنهان تحمیل میشود؛ بنابراین برای کمک به سرمایهگذاری در صنعت ریلی به احیای ماده 12 قانون رفع موانع تولید نیازمند هستیم.
مهندس ضیایی، کارشناس حوزه حملونقل در گفتوگو با نگاشته درباره سرمایهگذاری بخش خصوصی در حوزه حمل ریلی گفت: مهمترین شاخص برای حضور بخش خصوصی در حمل ریلی، برگشت سرمایه است؛ این در حالی است که بخش حملونقل ریلی آنقدر بهرهوری ندارد که بازگشت سرمایه اتفاق بیفتد.
بهرهوری حملونقل ریلی
وی افزود: بهرهوری حملونقل ریلی در کشور ما بسیار پایین است و یک دوم تا یکسوم میانگین جهانی برآورد میشود؛ بنابراین بخش خصوصی تمایلی برای ورود به این حوزه نخواهد داشت. از سوی دیگر ضعف موجود در بهرهوری ریلی بهویژه در بخش بار که اصلیترین منبع درآمد راهآهن محسوب میشود، سبب شده است راهآهن نیز درآمد کمتری داشته باشد.
ضیایی درباره تأثیر طرحهای تشویقی بر افزایش سرمایهگذاری در حمل ریلی گفت: در وهله نخست باید عایدی طرح تشویقی برای سرمایهگذار بصرفد و درمجموع به نفع سرمایهگذار تمام شود. ارائه طرح تشویقی نباید بهگونهای باشد که برای پر کردن یک چاله، آنقدر تسهیلات بیحسابوکتاب اختصاص دهیم که درنهایت به ضرر ملی تبدیل شود؛ زیرا راهآهن در جهت سود ملی است و نباید آن را تبدیل به زیان مالی کنیم. البته در برخی بخشها ازجمله واگنهای باری این مشوقها جواب داده است.
طرح تشویقی وزارت نفت برای خرید واگنهای باری
این کارشناس حوزه حملونقل با اشاره به اینکه وزارت نفت باید به طرحهای تشویقی در بخش حمل ریلی توجه جدی نشان دهد، گفت: در حال حاضر، شرکت پخش فرآوردههای نفتی به ازای هر تن کیلومتر در هر بخشی که قطار پیمایش میکند، برای متقاضیان خرید واگن باری، طرح تشویقی در نظر گرفته است و بخشی از هزینه آن را پرداخت میکند که خوشبختانه این سیاست مؤثر بوده و سبب شده است در سالهای اخیر، شرایط خرید واگن باری در کشور بهتر شود.
خودکفایی 90 درصدی کشور در بخش واگنهای باری
ضیایی با اشاره به خودکفایی کشور در بخش واگنهای باری گفت: در حال حاضر بیش از 90 درصد در بخش واگنهای باری خودکفا هستیم و فقط برخی قطعات محدود که ساخت آن در داخل توجیه اقتصادی ندارد، از خارج از کشور وارد میشود. همچنین در بحث واگنهای مسافری حدود 60 درصد خودکفا هستیم.
ظرفیتهای کشور برای ترانزیت غلات
وی در پایان درباره استفاده از ظرفیتهای کشور برای ترانزیت غلات گفت: با توجه به ظرفیت روسیه برای ترانزیت غلات از طریق ایران، در یک سال اخیر توافقاتی مانند سرمایهگذاری در بندرها، سرمایهگذاری در خطوط ریلی، راهآهن آستارا -بندرعباس، ساخت سیلو و … میان دو کشور صورت گرفته و این موضوع تا حدودی در جریان بوده است.
