پیش‌پرداخت غیر متعارف؛ شرط تازه فروشندگان خارجی برای حمل نهاده به ایران
عضو اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور مطرح کرد
تعیین تکلیف نشدن مطالبات ارزی واردکنندگان، در کنار افزایش هزینه‌های حمل و بیمه و محدودیت ظرفیت بنادر، فشار مضاعفی بر زنجیره تأمین نهاده‌های دامی وارد کرده است. داوود رنگی، عضو اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور، در گفت‌وگو با نگاشته، از کاهش اعتبار واردکنندگان نزد تأمین‌کنندگان خارجی و چالش‌های پیش‌روی واردات نهاده گفت.
رنگی در ابتدا با اشاره به تعیین تکلیف مطالبات میلیارد یورویی واردکنندگان اظهار کرد: بخشی از این مطالبات که در پی بررسی‌ها و اقدامات دستگاه‌های نظارتی نیز مورد تأیید قرار گرفته، همچنان از سوی بانک مرکزی تعیین تکلیف نشده است. این وضعیت، واردکنندگان را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده و در صورت تداوم، می‌تواند در آینده نزدیک، خود را در کاهش واردات نشان دهد.
وی افزود: تداوم این شرایط، اعتبار واردکنندگان ایرانی نزد تأمین‌کنندگان خارجی را نیز به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است؛ به‌گونه‌ای که می‌توان گفت حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد از اعتبار تجاری شرکت‌های واردکننده نزد فروشندگان خارجی از بین رفته است. تا چند ماه پیش، قبل از تشدید بحران‌های اخیر، واردکنندگان می‌توانستند از شرکت‌های بزرگ اروپایی و آمریکایی خرید انجام دهند و وجه کالا را پس از رسیدن کشتی به بندر مقصد پرداخت کنند، اما اکنون همان تأمین‌کنندگان برای ارسال کالا به بنادر ایران، بسته به شرایط معامله، درخواست پیش‌پرداختی معادل ۳۰، ۵۰ یا حتی ۱۰۰ درصد ارزش کالا را دارند.
رنگی این تغییر شرایط را یکی از مهم‌ترین موانع ایجادشده در مسیر تجارت نهاده دانست و گفت: افزایش مطالبات و عمل نشدن به تعهدات مالی، درنهایت فقط واردکننده را تحت فشار قرار نمی‌دهد، بلکه آثار آن متوجه کل زنجیره تأمین کشور خواهد شد.
هزینه ۴۰ دلاری بیمه جنگی به ازای هر تن نهاده های دام
عضو اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور درباره اثر افزایش ریسک حمل‌ونقل و هزینه بیمه جنگی بر قیمت تمام‌شده نهاده‌ها نیز گفت: میزان افزایش هزینه تمام‌شده به چند عامل بستگی دارد که نخستین آن، قیمت جهانی کالا و تغییرات آن در بازارهای بین‌المللی است. در کنار قیمت پایه کالا، افزایش هزینه‌های حمل، بیمه و نرخ ارز نیز مستقیماً بر قیمت نهایی واردات اثر می‌گذارد.
وی ادامه داد: یکی از هزینه‌هایی که در شرایط فعلی تقریباً به یک مؤلفه ثابت در حمل کالاهای فله تبدیل شده، هزینه بیمه جنگی است که برای کالاهایی مانند کنجاله و ذرت، حدود ۴۰ دلار به ازای هر تن برآورد می‌شود. از سوی دیگر، قیمت تمام‌شده واردات تحت تأثیر افزایش نرخ ارز قرار گرفته و همین مسئله موجب شده است هزینه نهایی تأمین نهاده نسبت به هفته‌های گذشته، تغییر محسوسی داشته باشد.
بنادر شمالی زیر فشار واردات گندم؛ سهم واردات نهاده کاهش یافت
رنگی درباره ظرفیت بنادر شمالی کشور نیز اظهار کرد: در سال‌های گذشته حداکثر حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از نیاز کالاهای اساسی کشور از طریق بنادر شمالی تأمین می‌شد و در شرایط فعلی نیز ظرفیت این بنادر تقریباً در همین محدوده قرار دارد.
وی افزود: امسال بخش قابل‌توجهی از واردات گندم کشور نیز از مسیر بنادر شمالی تأمین می‌شود و همین مسئله با توجه به ثابت بودن ظرفیت این بنادر، می‌تواند سهم واردات نهاده‌های دامی از این مسیر را محدودتر کند.
ظرفیت واقعی بنادر شمالی، قربانی ضعف عملیات تخلیه
عضو اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور با اشاره به پایین بودن بهره‌وری عملیاتی بنادر شمالی گفت: مسئله فقط ظرفیت اسمی بنادر نیست، بلکه ضعف در کارایی، تجهیزات و مدیریت عملیات تخلیه نیز سبب شده است ظرفیت واقعی مورداستفاده قرار نگیرد. اگر این نقاط ضعف برطرف شود، حتی با همین تعداد اسکله و تجهیزات موجود می‌توان ظرفیت تخلیه را حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش داد.
وی تأکید کرد: در حال حاضر آنچه با آن مواجه هستیم، ظرفیت تخلیه پایین و عملکرد ضعیف بنادر شمالی در مقایسه با بنادر مشابه است و ارتقای بازدهی عملیاتی این بنادر می‌تواند بخشی از محدودیت موجود در مسیر تأمین کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی را کاهش دهد.
درخواست واردکنندگان برای تعیین تکلیف فوری مطالبات
رنگی در پایان خواستار تعیین تکلیف سریع بدهی‌های بانک مرکزی به واردکنندگان شد و گفت: انتظار واردکنندگان این نیست که بانک مرکزی تمام مطالبات را یک‌جا پرداخت کند؛ حتی پذیرش رسمی بدهی و پرداخت بخشی از مطالبات می‌تواند تا حدی از فشار موجود بر واردکنندگان و طلبکاران بکاهد.
وی تأکید کرد: مهم‌ترین مطالبه در شرایط فعلی، تعیین تکلیف این بدهی‌ها و ایجاد یک چارچوب روشن برای بازپرداخت آن‌هاست؛ زیرا ادامه بلاتکلیفی، علاوه بر تشدید فشار مالی بر واردکنندگان، می‌تواند اعتبار تجاری آن‌ها نزد تأمین‌کنندگان خارجی و درنهایت روند واردات نهاده‌های موردنیاز کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
