مايکوتوکسين چيست؟
مايکوتوکسينها ترکيباتي شيميايي هستند که توسط نوعي قارچ توليد ميشوند. بسياري از اين ترکيبات در غلات و خوراک دام و طيور يافت ميشوند. وجود مايکوتوکسينها در غلات مورد مصرف انسان و دام عامل بروز بيماريهاي زيادي است.
مايکوتوکسينها در ذرت، گندم، يولاف، جو، تخم پنبه و بادام زميني قابل رديابي ميباشند. ۵ مايکوتوکسين مهم که باعت کاهش بازده حيوانات ميشوند عبارتند از آفلاتوکسين، دي اکسي نيوالنون، ارگوت، اوکراتوکسين و زيرالنون.
مايکوتوکسينها در سراسر جهان در حال افزايش هستند و در آسيا بيش از هر قاره ديگري آسيبزا بودهاند. بررسيهاي سال 2016 نشان ميدهد که در هيچ برههاي از زمان، مايکوتوکسينها به اين اندازه در آسيا مشکلساز نبودهاند.
اين اطلاعات بر اساس دادههاي گرفته شده از بررسي مايکوتوکسين Biomin در سال 2016 است. شرکت Biomin معتبرترين بررسي در زمينه وجود مايکوتوکسين در جهان را هرساله انجام ميدهد. بررسي سال 2016 بزرگترين بررسي است که تابحال انجام شده است.
عوارض وجود مايکوتوکسين چيست؟
وجود مايکوتوکسين در خوراک دام و طيور تأثير مستقيمي بر کاهش کارآيي، سلامت و سيستم توليد مثل دام و طيور دارد. عليرغم تلاش جهاني براي پيشگيري از به وجود آمدن مايکوتوکسين و يا از بين بردن عوارض آن، افزايش آن در نقاط مختلف جهان نگرانکننده است. افزايش مايکوتوکسين دلايل متعددي از جمله تغييرات آب و هوايي در جهان دارد.
وجود مايکوتوکسين موجب افزايش هزينه براي گروههاي مختلفي ميشود. بررسي و آزمايش تمامي الواتورها، ماشينآلات و بيمه کردن محصولات نيز از جمله عوارض وجود مايکوتوکسين است. علاوه بر اين، آسيب به محصول و نخريدن محصول از طرف پرورش دهندگان دام و طيور نيز از ديگر هزينههاي وجود مايکوتوکسين است.
در سال 2016، 066/99 بررسي روي 511/16 نمونه از کشورهاي مختلف جهان انجام گرفته است. در آسيا در برخي مناطق ميزان خطر مايکوتوکسينها بيشتر از 80 درصد است، اين ميزان بالا نشان ميدهد که حداقل 8 مورد از 10 نمونه مورد آزمايش داراي مايکوتوکسين بيش از حد مجاز بودهاند.
وجود بيش از يک نوع مايکوتوکسين در يک نمونه يکي ديگر از مشکلات بزرگ پيش روي کشاورزان و دانشمندان است. مايکوتوکسينها به ندرت به صورت تکي وجود دارند، بنابراين، بسياري از نمونهها آلوده به چند نوع مايکوتوکسين هستند. در بررسي شرکت Biomin، تقريبا 66 درصد نمونهها بيش از يک نوع مايکوتوکسين داشتند.
بيشترين ميزان خطر وجود چند نوع مايکوتوکسين، براي خوراک دام و طيور است زيرا برخي مايکوتوکسينها در کنار هم اثرات سينرژيکي دارند که براي حيوانات نتايجي منفي را در پي دارد. براي مثال وجود دي اکسي نيوالنون و زيرالون همراه با هم مشکلات هضم غذا را در حيوانات افزايش ميدهد.
نکاتي که بايد به آنها توجه کنيم
مايکوتوکسينها هميشه وجود دارند و براي ما خطر محسوب ميشوند، اين تنها نوع خطر و تهديد است که تغيير ميکند. تغييرات مايکوتوکسينها در هر منطقه، آب و هوا و فصل متفاوت است، بنابراين ما بايد براي مقابله با آنها آمادگي داشته باشيم. مايکوتوکسين در برخي گياهان نيز يشتر از گونههاي ديگر مشاهده ميشوند پس تا حدي شيوه مقابله با آنها قابل پيشبيني است.
