استحصال بیشتر آرد و آنچه که بر آن تاثیرگذار است!
به قلم مجید افغان، سرپرست واحد تولید آرد ستاره کردان

مرحله مشروط سازی گندم تا انتهای آسیابانی تاثیر گذار خواهد بود
استحصال بیشتر آرد و کاهش درصد سبوس هدف نهایی یک واحد آسیابانی است و این هدف نیز نتیجه یک فرآیند درست در فرآیند آسیاب محسوب می شود. چرا که تمامی شاخص های این فرآیندبهم مربوط است. در مرحله اول تخلیه صحیح و تفکیک صحیح گندم و نت حد توان تهیه گندم با کیفیت صورت می گیرد. پس از تخلیه گندم، مرحله مشروط سازی گندم آغاز می شود که این امر تا انتهای آسیابانی تاثیر گذار خواهد بود.
ماشین های سپراتور(separator ) قوی، کامبیناتور (combinator)، پوستگیرها، شنگیر (Destoner ) سورتر(sorter) ، هم زن های سریع، نمزن های اتوماتیک، ساعات خواب گندم و سایر ماشین آلات هرکدام به جای خود تاثیر به سزایی در آسیاب دارند.
چرا انتها نول زبر و کاهش استحصال صورت می گیرد؟
به عنوان مثال در صورتی که شنگیر کار خود را به درستی انجام ندهد، شاهد سنگ ریزه هایی در سروالس خواهیم بود که علاوه بر خرابی land غلتک های B1 ورود مستقیم به سمت مغز گندم گیرها (purifier)خواهند داشت. همچنین باعث کثیفی بارهای مغزی شده و انتها نول زبر و کاهش استحصال ایجاد خواهد شد.
یکی از موارد پر اهمیت اما مغفول مانده از چشم مدیران، چیدمان صحیح ماشین آلات است. به عنوان مثال در صورت توان بهتر است که در 3 مرحله خشک، ما بین خواب و بعد خواب عملیات پوستگیری انجام شود.
گندم با رطوبت مناسب در سر والس B1 قرار می گیرد
پس از انجام عملیات فوق، حال گندم با اختلاط افت کم و رطوبت مناسب در سر والس B1 را درپیش دارد. لذا با نیم نگاه به مسیر پیش رو مجددا به والس B1 و عملیات test mill بازمی گردیم. داشتن دیاگرام صحیح ضریب ویژه والس، ضریب ویژه سطح الک ها، غلتک های سالم چه شیار دار و چه صاف، قطر غلتک ها، قرار دادن غلتک ها به صورت پشت به پشت و یا تیز به تیز، land مناسب غلتک های شیاردار،crown درست غلتک های صاف، استفاده از توری های سالم در الک ها، ادوات سالم در ماشین آلات، مغز گندم گیرهای قوی، تایفون های (Bran finisher) ، (flour Duster )و (Detachers ) قوی، بجا و در مسیر درست با سایر ماشین آلات همگی در رسیدن ما به هدف نهایی تاثیرگذارند.
اهمیت test mill از آن جهت مورد اهمیت است که نحوه ورود گندم به آسیاب از طریق test mill تعین می شود test mill .به معنی میزان شکافتن گندم و تجزیه آن به قسمت های کوچکتر و مختلف تر است. روش گرفتن آن بدین صورت است که از یک توری 1120 میکرون برای این کار استفاده می شود.
از زیر غلتک هر طرف به نوبت 150-300 گرم نمونه گرفته می شود و با توری 1120 به مدت 2دقیقه الک می شود. البته در جدول های مختلف مدت زمان الک کردن اختلاف دارد اما آنچه که تجربه نشان می دهد، همان زمان 2دقیقه کافی است. حال باری که از توری 1120 عبور می کند، باید بدین صورت باشد.
با تغیر فاحش اعداد طبقه والس در استحصال چه اتفاقی می افتد؟
در والس های B1 یک طبقه 30تا 35درصد و در والس های B2 یک طبقه 45 تا 50 درصد و در والس های B1 دو طبقه 30 تا 35 و B2 55 تا60 درصد و B3 50 تا55 درصد ممکن است که این اعداد با توجه به وضعیت هر کارخانه کمی تغیر کند اما با تغیر فاحش این اعداد چه اتفاقی می افتد؟ بر فرض مثال در کارخانه ای بعد از والس 2طبقه B1 B2 توری های داخل الک B1B2 به صورت 1120 و530 در دو ردیف بالایی چیده شده باشد.
اگر زیر غلتک B2 به جای 55 تا 60 درصد، 65 تا 70 درصد باشد. به این معنا است که بار بیشتری از توری 1120 رد خواهد شد وسرریز توری 530 نیز زیاد خواهد شد و در نتیجه بار والس B3 کمتر خواهد شد و متقابلا باری که سمت مغز گندم گیر میفرستیم، بیشتر و این به معنی فرار بارهای مغزی، کثیف شدن بارهای مغزی، کارکرده ناصحیح مغز گندم گیرها وکاهش استحصال آرد و بالا رفتن درصد سبوس است.
این بحث بسیار گسترده است و تمامی قسمت های کارخانه را زنجیره وار بهم متصل هستند. برای استحصال آرد با کیفیت بالا، کاهش درصد سبوس، تولید آردهای صنعتی با کیفیت و ادامه یکنواختی در مسیر تولید علاوه بر ماشین آلات به روز نیاز به پرسنل آموزش دیده و خلاق است.



