حدود سه دهه پیش، واژه «حلال» با تبلیغات گسترده کشور مالزی، به یک برند معتبر برای محصولات مجاز مسلمانان تبدیل شد. پیشتر از آن اقلیتهای مسلمان در تایلند و بعضی کشورهای غربی در سطح محدودی، از این نشان برای جداسازی محصولات غذایی برای مصرف مسلمانان منطقه خود استفاده می کردند. اما در مالزی از آن جا که دولت و حکومتش به برند حلال توجه خاصی دارند، نقش محوری پیدا کرد.
به گفته فخاری، جمعیت جهان حدود 8 میلیارد نفر است که یک چهارم این تعداد، بالغ بر 2 میلیارد نفر، مسلمان میباشند. این جمعیت بر اساس شریعت نمیتوانند هر چیزی را به عنوان دارو، خوراک و پوشاک استفاده کنند. لذا استاندارد حلال، توسط سازمان کنفرانس اسلامی حدود 10 سال قبل در کشور ترکیه تهیه شد و به امضا کشورهای اسلامی رسید.
ترنور 2200 میلیارد دلاری محصولات حلال در جهان
وی در خصوص ترنور محصولات حلال در جهان گفت: اگر فرض را بر این بگیریم 2 میلیارد مسلمان جهان، روزانه 3 هزار دلار بابت غذا پرداخت میکنند، سالانه حدود 2200 میلیارد دلار وارد گردونه تجارت غذای حلال میگردد. برای مثال اگر یک کشور بتواند محصولات غذایی حلال را بر اساس استاندارد مسلمانها تهیه کند، میتواند 2 درصد از این بازار را هم پوشش دهد و یک بازار 20 میلیارد دلاری را برای کشورش فراهم کند.
وی با اشاره به استقبال کشورهایی همچون چین، نیوزلند، استرالیا، برزیل و… از محصولات حلال گفت: در حال حاضر، بازار حلال خود را به جهان تحمیل کرده است به گونهای که برخی از رستورانها در اروپا از برچسب حلال استفاده میکنند.
فخاری با گلایه از اینکه تجارت حلال در اقتصاد ایران مغفول واقع شده است، گفت: غذای حلال، مقوله مهمی است و کشوری نیست که برای آن برنامه نداشته باشد. تایلند با 10 درصد جمعیت مسلمان یکی از کشورهای تولید عمده مرغ در دنیا است که با استاندارد حلال فرآیند ذبح را انجام میدهد. همچنین بسیاری از مسیحیان به تازگی برای تهیه غذای حلال رغبت پیدا کردند و غذای حلال در کشورهای غیر اسلامی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
برای مثال دولت روسیه ترجیح میدهد که غذاهای وارداتی به کشورش حلال باشد تا نیازی برای ممیزی غذا نداشته باشد.
وی ادامه داد: محصولات حلال تنها به غذا محدود نمیشود و در حوزه دارو، لوازم آرایشی و بهداشتی، پوشاک و گردشگری نیز دخیل است.
سهم 2 میلیارد دلاری ایران از صادرات محصولات غذایی حلال
فخاری در خصوص صادرات مواد غذایی حلال ایران گفت: متاسفانه به دلیل تحریمها و نبود روابط بانکی، صادرات مواد غذایی ایران بسیار اندک و حدود 2 میلیارد دلار است و فرآیند صادرات برای تولیدکنندگان ایرانی با ریسک فراوانی همراه است. به گونهای که تولیدکننده یا باید به صورت نقدی محصول خود را بفروشد و یا اینکه از طریق اعتماد به خریدار و از روش غیر بانکی اقدام به صادرات نماید.
دست تولیدکنندگان ایرانی زیر ساطور وزارت بهداشت برای
وی در خصوص پیامدهای سامانه حلال اظهار کرد: بر اساس مصوبه مجلس، سازمان استاندارد، متولی ارائه نشان حلال به توایدکنندگان داخلی میباشد؛ اما متاسفانه وزارت بهداشت و اتاق بازرگانی به صورت غیر قانونی اقدام راهاندازی سامانه حلال کردهاند. در این شرایط تولیدکنندگان برای گرفتن نشان حلال با سردرگی مواجه هستند. از سوی دیگر، وزارت بهداشت برای ارائه نشان حلال از تولیدکنندگان، هزینهای را دریافت میکند. به گونهای که دست تولیدکنندگان زیر ساطور وزارت بهداشت است چراکه تا هزینه اضافی پرداخت نکنند، قادر به تحویل پروانه بهرهبرداری محصول نیستند. شایسته است که سازمان بازرسی و نهادهای نظارتی برای رفع این مشکل ورود کنند.
فخاری در پایان خاطرنشان کرد: اعضای موسسه حلال جهانی به تمام تولیدکنندگان در جهت اخد نشان حلال و صادرات محصولات خود مشاورههای کاربردی را ارائه می دهد.
