ایران با اقلیم خشک و محدودیت منابع آب، درگیر اقتصاد آبکش با بهرهوری پایین است؛ بهطوریکه سرانه برداشت آب حدود ۹۰ میلیارد مترمکعب، در سطحی بسیار بالاتر از استانداردهای جهانی قرار دارد. رشد سریع جمعیت و شهرنشینی، بدون اصلاحات ساختاری در روشهای تولید و مصرف، فشار بر منابع آبی را تشدید کرده است. بخش کشاورزی با هدررفت ۵۵ تا ۷۰ درصدی، بزرگترین عامل ناکارآمدی مصرف آب است. برای تضمین توسعه پایدار، ضروری است که وابستگی اقتصاد به منابع آبی کاهش یابد و مدیریت هوشمندانه آب در اولویت قرار گیرد.
مهندس اسفندیاری، عضو اندیکشده آب در گفتوگو با نگاشته درباره علت بحران کمآبی در ایران گفت: بحران بیآبی که امروز کشور با آن دستوپنجه نرم میکند، ریشه در مسیر توسعه نادرست و عدم تطابق تحولات اقتصادی با رشد جمعیت و شهرنشینی دارد. ایران با افزایش جمعیت و گسترش شهرنشینی، نیازمند تحولات اساسی در روشهای تولید و توسعه بوده است، اما به جای نوآوری، همچنان به شیوههای نیمهسنتی گذشته متکی مانده و این موضوع موجب بروز بحرانهای جدی در منابع آبی کشور شده است.
وی با اشاره به اینکه سرانه برداشت آب ایران با حدود ۹۰ میلیارد مترمکعب، یکی از بالاترینها در جهان است، گفت: این میزان برداشت باعث شده است ایران در ردیف کشورهایی مانند آمریکا و استرالیا قرار بگیرد که مصرف سرانه آب بسیار بالایی دارند. درحالیکه این کشورها توانستهاند رشد اقتصادی خود را از وابستگی به آب جدا کنند، اما ایران هنوز اقدامی جدی برای تغییر این وضعیت انجام نداده است.
غفلت از کاهش 15 میلیارد مترمکعبی آب در برنامه هفتم توسعه
این در حالی است که در برنامه هفتم توسعه، هدف کاهش ۱۵ میلیارد مترمکعبی برداشت آب تعیین شده است، اما بدون وجود برنامهای جامع و عملیاتی، تحقق این هدف بعید به نظر میرسد. در برنامه ششم نیز این کاهش محقق نشد.
هدررفت 55 تا 70 درصدی آب در بخش کشاورزی
اسکندری با بیان اینکه بخش کشاورزی بهعنوان بزرگترین مصرفکننده آب، با هدررفت ۵۵ تا ۷۰ درصدی منابع آبی، نیازمند بازنگری و اصلاحات اساسی است، گفت: چنانچه افکار عمومی و مسئولان حوزه آب واکنش جدی نشان ندهند، سیاستگذاران نیز تصمیمات لازم برای تغییر مسیر توسعه نخواهند گرفت؛ بنابراین ما باید رشد اقتصادی را از منابع آبی مستقل کنیم و سبک زندگی و الگوی تولید را بهکلی تغییر دهیم تا بتوانیم با مدیریت بهتر، چالش بحران بیآبی را از سر بگذرانیم.
