بحران کمبود شکر از آبان ماه برای صنعت شیرینی و شکلات
دبیر انجمن تصفیهکنندگان شکر خام مطرح کرد
شکر از اصلیترین و حیاتیترین مواد اولیه در صنعت شیرینی و شکلات، نقشی فراتر از یک شیرینکننده ساده ایفا میکند. این ماده نهتنها طعمدهنده اصلی محصولات محسوب میشود، بلکه در بافت، قوام، ماندگاری و حتی رنگ محصول نیز تأثیر مستقیم دارد. در فرمولاسیون انواع شکلاتها، کیکها، بیسکویتها، آبنباتها و سایر فرآوردههای قنادی، شکر یکی از اجزای جدانشدنی و تعیینکننده در کیفیت نهایی است.
با توجه به ماهیت تولید این صنعت که به تأمین پایدار و مستمر مواد اولیه نیاز دارد، هرگونه اختلال در تأمین شکر، مستقیماً بر قیمت تمامشده، کیفیت محصول و توان رقابتی تولیدکنندگان داخلی در بازارهای داخلی و صادراتی تأثیر میگذارد. از همین رو، تولیدکنندگان این حوزه حساسیت بالایی نسبت به کیفیت شکر مصرفی، پایداری زنجیره تأمین و سیاستهای مرتبط با واردات و قیمتگذاری آن دارند.
مریم قواممعنوی، دبیر انجمن تصفیهکنندگان شکر خام درباره مصرف شکر در صنعت شیرینی و شکلات گفت: صنعت شیرینی و شکلات یکی از مصرفکنندگان اصلی شکر در کشور به شمار میرود و ترجیح تولیدکنندگان این صنعت، استفاده از شکرهای وارداتی، بهویژه شکر خام برزیلی، به دلیل کیفیت بالاتر و درصد ضایعات کمتر است؛ اما متأسفانه چالشهای ایجادشده در مسیر واردات و ترخیص شکر خام، آینده بازار این محصول را در هالهای از ابهام قرار داده است.
وی با اشاره به اینکه شکر خام وارداتی، بهویژه از مبدأ برزیل، به دلیل مرغوبیت بالاتر و قابلیت تصفیه بهتر، بیشتر مورداستفاده کارخانههای تصفیه قرار میگیرد، گفت: این شکرها پس از فرآیند تصفیه به شکر سفید با کیفیت بالا تبدیل میشوند که در صنایع حساس مانند شیرینیپزی و شکلاتسازی، کاربرد گستردهتری دارد. تولیدکنندگان این صنایع ترجیح میدهند شکر مصرفی خود را از کارخانههای تصفیه تهیه کنند، چراکه این واحدها برخلاف کارخانههای نیشکری و چغندری، فعالیت فصلی ندارند و امکان تأمین مداوم محصول را فراهم میسازند.
افزایش 10 درصدی نرخ ارزشافزوده قند و شکر
دبیر انجمن تصفیهکنندگان شکر خام با اشاره به 10 درصدی شدن ارزشافزوده شکر و قند خاطرنشان کرد: این موضوع چالشهای بسیاری ایجاد خواهد کرد و تنها کسی که متضرر میشود، مصرفکننده است. از سوی دیگر، هنگام ترخیص شکر خام، مشکلات متعددی از سوی گمرک یا سایر نهادهای نظارتی به وجود میآید که موجب تأخیر در ورود شکر به بازار میشود.
زنگ خطر کمبود جدی شکر از اواخر پاییز
وی تصریح کرد: با توجه به کاهش بارندگیها و محدودیت منابع آبی، پیشبینی میشود تولید داخلی شکر از منابع چغندری کاهش یابد. در صورت تأمین نشدن بهموقع شکر خام از مسیر واردات، کشور از اواخر پاییز (برج ۸ به بعد) با کمبود جدی شکر مواجه خواهد شد؛ بنابراین چنانچه تدبیری برای واردات کافی شکر در نیمه دوم سال اندیشیده نشود، بحران تأمین این کالای اساسی در زمستان و پایان سال شدت خواهد گرفت.
پیامدهای ورود تجار به حوزه واردات شکر خام
قواممعنوی با اشاره به اینکه یکی دیگر از چالشهای موجود در این صنعت، ورود تجار به حوزه واردات شکر خام است، گفت: این اقدام موجب برهم خوردن نظم بازار و کاهش بهرهوری فرآیند تصفیه شده است. طبق قوانین، واردات شکر خام باید صرفاً از سوی کارخانههای تخصصی تصفیه انجام شود، چراکه این واحدها دارای نیروی کار دائمی و تجهیزات تخصصی هستند؛ اما در عمل، تجار شکر وارداتی را در اختیار کارخانههای تصفیه قرار نمیدهند و به همین دلیل، چرخه تأمین دچار اختلال میشود.
دلیل تمایل کارخانههای تصفیه شکر برای همکاری با واحدهای مستقر در بندر امام
از سوی دیگر، قیمت مصوب شکر بهگونهای تعیین شده است که هزینه حملونقل نیز به آن اضافه میشود. این مسئله موجب شده کارخانههای تصفیهای، همکاری با کارخانههای دیگر را بهصرفه ندانند و تنها به واحدهای نزدیک به بندر امام برای تصفیه شکر خام خدمات ارائه دهند؛ درحالیکه این کارخانهها اغلب ماهیت نیشکری یا چغندری دارند و تصفیه، فعالیت اصلی آنها نیست.
