سوچی ۲۰۲۶؛ کریدورها در حال جایگزینی مزارع در تجارت جهانی غلات
گزارش تحلیلی از فوروم بینالمللی غلات روسیه
فوروم بینالمللی غلات سوچی ۲۰۲۶، از ۲۰ تا ۲۳ ماه مه ۲۰۲۶ در مرکز همایشهای Mantera Resort & Congress در سوچی روسیه برگزار شد؛ نشستی با حضور فعالان زنجیره جهانی غلات شامل صادرکنندگان، شرکتهای لجستیک، بیمهگران، نهادهای مالی و سیاستگذاران که تصویر جدیدی از آینده تجارت جهانی غلات ارائه داد.
جمعبندی اصلی این رویداد نشان میدهد بازار جهانی غلات دوره گذرا از مرحلهای به مرحله دیگر را تجربه میکند؛ از مرحلهای که در آن «مزیت تولید» نقش تعیینکننده داشت، به سمت دورهای که در آن «مزیت کریدورهای تجاری و لجستیک» به عامل اصلی رقابت تبدیل شده است. در شرایطی که عرضه جهانی به ثبات نسبی رسیده، رقابت دیگر بر سر حجم تولید نیست، بلکه بر سر هزینه حملونقل، بیمه، سرعت تحویل و دسترسی به مسیرهای امن تجاری شکل گرفته است. در این چارچوب، کنترل مسیرهای لجستیکی به اندازه خود تولید اهمیت پیدا کرده و حتی در برخی موارد، تعیینکنندهتر شده است.
تغییر قدرت از مزرعه به کریدورهای تجاری
در ساختار جدید بازار، برنده نه صرفاً با میزان تولید، بلکه با سطح توان مدیریت مسیرهای تجارت جهانی، تعیین میشود. کشورها و شرکتهایی موفقتر خواهند بود که بتوانند شبکه حملونقل، بیمه و دسترسی پایدار به بازارها را کنترل و مدیریت کنند، نهفقط ظرفیت تولید را افزایش دهند.
روسیه در این نشست، بهعنوان یکی از بازیگران مهم بازار جهانی معرفی شد که علاوه بر نقش سنتی خود در صادرات گسترده گندم، از طریق توسعه بنادر دریای سیاه، تقویت شبکه ریلی و تنوعبخشی به بازارهای صادراتی، جایگاه خوبی در مهندسی مسیرهای تجارت غلات، از آن خود کرده است.
ژئوپلیتیک؛ عامل تعیینکننده قیمت غذا
یکی از مهمترین نکات مطرحشده در سوچی ۲۰۲۶، پررنگ شدن نقش ژئوپلیتیک در قیمتگذاری جهانی غلات بود. افزایش هزینه بیمههای جنگی، نوسانات حملونقل دریایی و ریسک اختلال در مسیرهای کلیدی باعث شده ریسکهای سیاسی بهطور مستقیم وارد ساختار قیمت کالاهای اساسی شوند. در این میان، مسیر روسیه–دریای خزر–ایران نیز بهعنوان یکی از کریدورهای مهم و نسبتاً پایدار موردتوجه قرار گرفت؛ مسیری که میتواند در آینده، نقش پررنگتری در تأمین غلات و نهادههای دامی منطقه ایفا کند. همچنین تأکید شد امنیت مسیرهای خلیجفارس نیز از عوامل اثرگذار بر قیمت جهانی غذا محسوب میشود و هرگونه اختلال در آن میتواند هزینههای حمل و بیمه را افزایش دهد.
جمعبندی این رویداد، به این مسئله منتج شده است که آینده تجارت جهانی غلات، دیگر صرفاً در مزارع و میزان تولید رقم نمیخورد، بلکه در مسیرهای تجاری شکل میگیرد. در نظم جدید، لجستیک، کریدورها، فناوری و ژئوپلیتیک هموزن تولید شدهاند و برنده بازار کسی خواهد بود که بتواند مسیرها را مدیریت و کنترل کند، نه صرفاً محصولی تولید کند.
