محدودیت‌های ترخیص کالا در بندر الرویس قطر؛ چالش‌های تجارت غلات و راهکارهای ارتقاء صادرات ایرانی

با وجود پتانسیل بالای صادرات مواد غذایی و میوه و تره‌بار از ایران به بندر الرویس قطر که بیش از 80 درصد صادرات کشورمان به قطر را به این بندر تشکیل می‌دهد، موانعی جدی بر سر راه توسعه تجارت با این کشور حوزه خلیج‌فارس وجود دارد.

 

به گفته میرانی، عضو هیئت مدیره اتاق بازرگانی ایران و قطر ، بندر الرویس محدودیتی برای ورود کالاهای ایرانی قائل نیست، عمده مشکلات، ناشی از ناآشنایی صادرکنندگان ایرانی با قوانین و استانداردهای گمرکی و کیفی کشور قطر است که این ناآگاهی به توقف و بروز مشکل برای برخی کالاهای صادراتی منجر می‌شود.

وی افزود: رعایت دقیق اسناد و مدارک تجاری و استانداردهای قطر از اصول اساسی در صادرات به این کشور محسوب می‌شود. در این میان، واردات برخی کالاها نظیر سیم و مفتول مسی و محصولات پتروشیمی و… از سوی دولت قطر به‌طورکلی ممنوع است. بنابراین صادرکنندگان ایرانی پیش از اقدام به صادرات، باید به‌طور کامل بازار قطر و قوانین و مقررات مربوطه به آن را موردبررسی قرار دهند.

میرانی درباره وضعیت بنادر ایران برای تجارت با قطر اظهار کرد: بنادر بوشهر و دیر به عنوان هاب‌های اصلی صادرات کالای ایرانی به قطر با محدودیت‌های زیرساختی مواجه هستند. اگرچه طرف قطری در سال‌های اخیر اقدام به نصب ایکس‌ری در بندر دیر کرده است، اما کمبود امکانات لجستیکی در بنادر ایرانی و همچنین ضعف در ناوگان کانتینرهای یخچالی، روند صادرات به‌ویژه برای کالاهای فاسدشدنی را با مشکل مواجه کرده است.

از سوی دیگر، استفاده از کامیون‌های یخچالی برای حمل کالاهای فاسدشدنی که همچنان در ایران رایج است، در سطح بین‌المللی منسوخ شده و سبب افزایش هزینه‌های حمل برای صادرکنندگان ایرانی می‌شود.

ضرورت سرمایه‌گذاری مشترک و ایجاد خط منظم کانتینری

این عضو اتاق بازرگانی ایران و قطر با تأکید براین‌که بقای تجارت ایران و قطر در گرو سرمایه‌گذاری مشترک و ایجاد خط منظم کانتینری منظم بین بنادر دو کشور، به‌ویژه بوشهر و دیر، است، گفت: این امر مستلزم تجهیز بنادر ایرانی به امکانات مدرن بسته‌بندی و نگهداری کالا برای حفظ سلامت آن‌ها تا زمان رسیدن به مقصد است.

تفاوت بازار قطر با عراق و افغانستان

میرانی درباره وجه تمایز بازار قطر در مقایسه با سایر بازارها گفت: صادرات به قطر نباید با صادرات به کشورهایی نظیر عراق و افغانستان مقایسه شود. بازار قطر کیفیتی مشابه بازارهای توسعه‌یافته نظیر آمریکا و اروپا را می‌طلبد و نیازمند رعایت استانداردهای بالا در کیفیت و بسته‌بندی است.

ضعف در بسته‌بندی، مانع اصلی توسعه صادرات

از سوی دیگر، با وجود کیفیت قابل‌قبول برخی محصولات ایرانی در مقایسه با رقبایی چون مصر، ترکیه و لبنان، ضعف در بسته‌بندی شکیل، نگاه بازار قطر را نسبت به کالاهای ایرانی پایین‌تر آورده است.

وی ادامه داد: درحالی‌که دولت قطر در سال‌های اخیر در زمینه تجارت با ایران همکاری‌های زیادی داشته است، فعالان اقتصادی معتقدند دولت ایران نیز باید با تسهیل سرمایه‌گذاری قطری‌ها در بخش تأمین زنجیره غذایی، از این فرصت بی‌نظیر استفاده کند.

همچنین استان بوشهر نیز با توجه به نزدیکی جغرافیایی به قطر و وجود استان‌های تولیدکننده عمده در همسایگی آن (فارس، خوزستان، اصفهان)، باید با ایجاد زیرساخت‌های لازم و انبارهای لجستیک مجهز، آمادگی لازم برای توسعه صادرات به این کشور را پیدا کند تا در صورت بروز مشکلاتی نظیر طوفان دریا، امکان نگهداری کالاهای فاسدشدنی فراهم باشد.

بنابراین بندر بوشهر باید با نگاهی راهبردی به این فرصت بی‌بدیل، برنامه‌های مدونی را برای افزایش صادرات کالاهای ایرانی باکیفیت و بسته‌بندی مناسب به کشور قطر تدوین و اجرا کند.