سیاستهای تعرفهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالاتمتحده، در دوران سابق ریاستجمهوریاش، نهتنها تحولی در عرصه تجارت بینالملل، بلکه بهعنوان آزمایشگاه طبیعی برای بررسی اثرات حمایتگرایی تجاری در اقتصاد جهانی مطرح شد. این سیاستها که با هدف کاهش کسری تجاری آمریکا و تقویت صنایع داخلی اجرا شدند، بهسرعت به یک جنگ تجاری تمامعیار با شرکای تجاری کلیدی، ازجمله چین، اتحادیه اروپا و کانادا تبدیل شد.
این اقدام، زنجیرههای تأمین جهانی را مختل کرد، قیمتهای مصرفکننده را افزایش داد و عدم قطعیت قابلتوجهی را در بازارهای مالی به وجود آورد. تحلیل دقیق این سیاستها و پیامدهای اقتصادی آن، نیازمند بررسی عمیق در ابعاد مختلف، ازجمله تأثیر بر تورم، رشد اقتصادی، سرمایهگذاری خارجی و روابط بینالمللی است.
به گفته پیمان مولوی، اقتصاددان تعرفههای وضعشده از سوی دولت ترامپ، تأثیرات قابلتوجهی بر اقتصاد جهانی و به تبع آن، اقتصاد ایران خواهد داشت. کارشناسان معتقدند این تعرفهها، بهویژه بر کالاهای وارداتی از چین، به افزایش قیمت تمامشده کالاها و ایجاد تورم در سطح بینالمللی منجر میشود.
همچنین افزایش تعرفهها، بهطور مستقیم بر زنجیره تأمین بینالمللی تأثیر گذاشته و موجب افزایش قیمت کالاهای وارداتی به ایران، ازجمله نهادههای کشاورزی و موبایل خواهد شد. این موضوع بهویژه در بخش کشاورزی و کود، اثرات منفی به دنبال خواهد داشت.
وی درباره تأثیر تعرفههای ترامپ بر وضعیت درآمدهای نفتی ایران گفت: کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی و تخفیفهایی که چین بهعنوان خریدار نفت ایران در جنگ تعرفهای با آمریکا دریافت میکند، درآمدهای نفتی ایران را تحت تأثیر قرار خواهد داد. همچنین رکود احتمالی در اقتصاد جهانی ناشی از این تعرفهها، میتواند به کاهش بیشتر قیمت نفت و درنتیجه، کاهش درآمدهای نفتی ایران منجر شود.
رتبه 165 از 165 ایران در تجارت آزاد خارجی
مولوی با اشاره به اینکه سیاستهای تعرفهای ترامپ، زنجیره تأمین جهانی را دستخوش تغییر کرده و کشورها را به سمت تأمین نیازهای داخلی سوق داده است، گفت: بااینحال، کارشناسان معتقدند ایران سالهاست با تعرفههای بالا و انحصار در بازار داخلی مواجه است و باید با اتخاذ سیاستهای مخالف، به آزادسازی اقتصاد و تجارت خود بپردازد، زیرا ایران با رتبه 160 از 165 در آزادی اقتصادی و رتبه 165 از 165 در تجارت آزاد خارجی، یکی از بستهترین اقتصادهای جهان محسوب میشود؛ بنابراین برای نجات اقتصاد ایران، باید با حذف انحصار و افزایش رقابت، قدرت خرید مردم را افزایش داد.
33 درصد ثروت جهان در اختیار آمریکا است
این اقتصاددان درباره احتمال شکلگیری بلوکهای تجاری جدید در مقابل آمریکا گفت: برخلاف برخی تصورات، بلوکهای تجاری جدیدی در جهان شکل نخواهد گرفت و روابط تجاری میان کشورها، با تغییراتی جزئی، به روال سابق ادامه خواهد یافت، زیرا اقتصاد آمریکا با 24 تریلیون دلار حجم و در اختیار داشتن 33 درصد ثروت جهان، همچنان قدرتمند و تأثیرگذار باقی خواهد ماند و تصور تضعیف آن، نادرست است.
