توسعه هدفمند واردات دانههای روغنی
معاون اجرایی شرکت توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی پاسخ میدهد
در سالهای اخیر، یکی از مباحث کلیدی در حوزه تأمین روغن کشور، تغییر رویکرد از واردات روغن خام به واردات دانههای روغنی بوده است. واردات دانه های روغنی، این امکان را فراهم میکند که فرآیند استحصال، تصفیه و بستهبندی روغن در داخل کشور انجام شود؛ اقدامی که نهتنها موجب افزایش بهرهوری صنایع فرآوری و اشتغالزایی داخلی میشود، بلکه با تأمین همزمان کنجاله موردنیاز صنایع دام و طیور، ارزشافزوده بالاتری را نسبت به واردات صرف روغن خام ایجاد میکند.
این رویکرد در صورت حمایت سیاستگذاران و رفع موانع وارداتی، میتواند اقدامی موثر در راستای خودکفایی نسبی در تولید روغن تلقی شده و مهم تر از آن، به تقویت زنجیره ارزش غذایی کشور منجر شود.
شرکت توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی از مجموعههای پیشرو در زمینه واردات دانههای روغنی و استحصال آن است که توانسته گام هایی مؤثر در حوزه تولید روغن در کشور بردارد. به همین بهانه با مهندس سلطانی، معاون اجرایی شرکت توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی به گفتوگو نشستیم.
سلطانی در ابتدا به چالشهای واردات دانههای روغنی اشاره کرد و گفت: بزرگترین مانع امروز در مسیر واردات دانههای روغنی، همانند سایر کالاهای اساسی، محدودیتهایی است که از سوی وزارت جهاد کشاورزی در زمینه صدور مجوز واردات و ارائه ثبت سفارش اعمال شده است. این محدودیتها موجب شده حجم دانههای روغنی در مسیر ورود به کشور، به حدود یکچهارم سال گذشته کاهش یابد؛ عددی که بهشدت پایین و نگرانکننده است.
وی با اشاره به اینکه دانههای روغنی، بهویژه دانه سویا، قابلیت تأمین همزمان دو کالای اساسی را دارند، گفت: از فرآوری هر دانه، علاوه بر کنجاله سویا، روغن خام سویا نیز به دست میآید. به همین دلیل، واردات این دانهها نقشی دوگانه در حفظ تداوم تولید و تأمین نیازهای کشور دارد. بااینحال، محدودیتهای اعمال شده جهت صدور مجوزهای ثبت سفارش مانع از بهرهگیری کامل از ظرفیتهای فرآوری و تولید در کشور شده است.
آرمانی و مدیریت ظرفیت روزانه ۳،۰۰۰ تن استحصال دانه های روغنی
سلطانی در ادامه ضمن تشریح فعالیت شرکت آرمانی در حوزه واردات دانه های روغنی افزود: شرکت توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون، چندین محموله دانه سویا از مبادی مختلف ازجمله آرژانتین، کانادا و اوکراین وارد کشور کرده است. تمامی این محمولهها در چرخه تولید قرار گرفتهاند و اکنون سه کارخانه در نقاط مختلف کشور با اتکا به این واردات در مدار فعالیت هستند؛ کارخانههایی که برخی از آنها پیشتر راکد بوده و با سرمایهگذاری شرکت آرمانی مجدداً به مدار اشتغال بازگشتهاند.
همچنین از محل این واردات، چندین هزار تن کنجاله سویا و روغن خام سویا تولید شده است. این محصولات به دست مصرفکنندگان و صنایع مختلف در سراسر کشور رسیدهاند و عملاً زنجیره بازرگانی، تولید و توزیع کالا به شکل کامل و منسجم در حال فعالیت می باشد.
وی با اشاره به اینکه شرکت آرمانی در سال جاری و در برههای، رکورد مدیریت همزمان ظرفیت تولید روزانه ۳،۰۰۰ تن دانه روغنی در کارخانجات مختلف را داشته است، افزود: آنچه شرکت آرمانی را در این حوزه متمایز میکند، واردات دانههای باکیفیت است که کیفیت مناسب دانهها و محصولات استحصالی، موجب رضایت کارخانجات روغن کشی و مشتریان استحصالات تولیدی و پایداری در زنجیره تأمین بازار روغن و کنجاله شده است.
سلطانی در ادامه، هدف اصلی شرکت توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی را ورود هدفمند به زنجیره ارزش غذایی کشور و ایفای نقش مؤثر در دو بخش تولید و بازرگانی عنوان کرده و گفت: این شرکت در سال جاری با تمرکز بر تولید و استحصال دانههای روغنی، بخش تولیدی زنجیره خود را تقویت کرده است. همچنین در ادامه مسیر توسعه، شرکت آرمانی قصد دارد فعالیتهای خود را به حوزههای تولید خوراک دام، تولید روغن تصفیه و بستهبندی روغن برای مصرف خانوار و حتی تولید روغنهای تصفیه شده با کاربردهای خاص در صنایعی همچون صنایع دارویی نیز گسترش دهد.
سلطانی در ادامه با اشاره به اقدامات صورت گرفته جهت حمایت از کشاورزان و تولید داخلی، تصریح کرد: هر چند شرکت آرمانی همانند بسیاری از واردکنندگان، به قوانین مربوطه به حوزه خرید دانه داخلی انتقاد داشت، اما به قوانین وقت در این حوزه احترام گذاشته و در سال جاری مبادرت به خرید چندین هزار تن دانه کلزا از کشاورزان داخلی کرده است. این دانهها در دو کارخانه مختلف تجمیع و استحصال شده و از این محل، چندین هزار تن کنجاله کلزا و روغن خام کلزا تولید و به فروش رسیده است.
محصولات حاصل از این فرآوری در مدار مصرف کشور قرار گرفته و این بخش از فعالیتها، نمونهای از مشارکت واقعی بخش خصوصی در حمایت از تولید داخلی است.
لزوم استفاده موثر از ظرفیت های بازرگانان در حوزه تولید
سلطانی یکی از عواملی که موجب شده بخش عمده نیاز کشور به روغن خام از مسیر واردات مستقیم تأمین شود را انحصار و منافع محدود در حوزه واردات روغن دانست و افزود: درحالیکه نیاز کشور به روغن خام و کنجاله سویا متفاوت است، شاید انتظار تأمین همزمان این دو بازار از مسیر واحد منطقی نیست. بااینحال، چنانچه در حوزههای تولید و بازرگانی، هر بخش نقش خود را بهدرستی ایفا کند، میتوان انحصارها را شکست و با سیاستگذاری دقیق، واردات دانههای روغنی را به موازات واردات روغن خام، توسعه داد.
در چنین شرایطی، فرآیند بازرگانی و فعالیت تولیدی بهصورت همافزا شکل خواهند گرفت و بازار روغن و کنجاله نیز با سرعت و کارایی بیشتری تأمین میشود.
وی در ادامه با اشاره به اینکه در تبیین جایگاه فعالان اقتصادی، باید میان نقش تولیدکننده و بازرگان توازن برقرار باشد، گفت: چنانچه در برنامهریزیها، از نقش بازرگانان غفلت شود و تمرکز صرفاً بر تولید قرار گیرد، همانطور که امروز مشاهده میشود، بخش قابلتوجهی از ظرفیت کارخانجات خالی میماند. لذا هر قدر نقش بازرگانان در این زنجیره پررنگتر شود، واردات کالا گستردهتر، تأمین مواد اولیه پایدارتر و همکاری میان بخشهای تولیدی و بازرگانی مؤثرتر خواهد بود. در مقابل، اگر صرفاً به تولید سهمیه ویژه داده شده و از ظرفیت و دانش بازرگانی بهرهگیری موثر و مناسب صورت نپذیرد، ظرفیتهای تولیدی نیز بلااستفاده باقی خواهد ماند. لذا تقویت پیوند میان بازرگانان و تولیدکنندگان، میتواند موجب هم افزایی هرچه بیشتر و به حداکثر رساندن استفاده از ظرفیتهای خالی کارخانجات شود و از این طریق، ضمن توسعه واردات هدفمند، در مسیر تولید و توزیع کالاهای اساسی نیز شاهد تسهیل و تسریع خواهیم بود.
پوشش نیازهای بازار داخلی؛ پیش شرط توجه به صادرات و لزوم استفاده از پتانسیل مناطق مرزی
معاون اجرایی شرکت آرمانی درباره چشمانداز صادرات روغن از سوی واحدهای تولیدی کشور اظهار کرد: در بازاری که همچنان تشنگی تقاضا وجود دارد، تصور دستیابی سریع به بازار صادراتی دشوار است. با این حال، چنانچه نیاز بازار داخلی بهصورت کامل پوشش داده شود، میتوان در گام بعدی از ظرفیتهای مازاد برای صادرات منطقهای بهویژه به کشورهای همسایه مانند عراق، افغانستان و پاکستان بهره گرفت. در این مسیر، تبدیل نقاط مرزی همچون چابهار به هاب منطقهای جهت تولید یا ذخیرهسازی و به تبع آن ساماندهی صادرات روغن بصورت قانونی می تواند یکی از اهداف راهبردی کشور باشد که واگذاری این ماموریت به بخش خصوصی، به اجرای هرچه بهتر آن کمک خواهد نمود.
