قرار است کشور ایران از ابتدای ماه ژانویه سال 2024 میلادی آینده به عضویت کامل گروه بریکس دربیاید. بریکس گروهی از کشورها به رهبری قدرتهای اقتصادی نوظهور چین، روسیه، هند، برزیل و آفریقای جنوبی است که به اعتقاد کارشناسان اقتصادی و تحلیلگران، عضویت در آن فرصت بسیار مهمی برای جمهوری اسلامی ایران در زمینه ارتقای جایگاه اقتصادی و سیاسی این کشور در عرصه نظام بینالملل خواهد بود.
در حال حاضر گفته میشود کشورهای عضو بریکس بیش از 40 درصد از جمعیت جهان را تشکیل میدهند، ضمن اینکه این گروه از کشورها کنترل کامل یکچهارم از اقتصاد بینالمللی را بر عهده دارند. آنچه در ادامه میخوانید، مروری بر سرفصل مهمترین تحلیلها و گزارشهای این رسانههای معتبر در خصوص عضویت ایران در بریکس است:
– نشریه نیویورکتایمز
این روزنامه آمریکایی در مطلبی تحت عنوان «با عضویت ایران در بریکس، این کشور تا حد زیادی از موقعیت منزوی خود در منطقه غرب آسیا خارج میشود» بیان میکند: دعوت از کشور ایران برای عضویت در بریکس، پس از یک سال پر از فرازونشیبهای گسترده در تعاملات این کشور با غرب صورت میگیرد و دلیل اصلی این دعوت، چرخش گسترده سیاست خارجی دولت ایران به ریاست ابراهیم رئیسی به سمت دو کشور روسیه و چین بوده است.
این نشریه عنوان کرده است: مقامات ایرانی پذیرفتهشدن ایران در گروه بریکس را «دستاورد تاریخی» بسیار بزرگی برای کشور برشمردهاند و از پتانسیلهای فراوان این گروه بهعنوان شریک تجاری بسیار بزرگ، ابراز خرسندی کردهاند.
– کانال خبری تیآرتیورلد:
عضویت ایران در گروه بریکس ازآنجهت اهمیت بسیار دارد که در بحبوحه تشدید تنشها بین تهران و واشینگتن بر سر بنبست توافق هستهای سال 2015 حاصل شده است و ما شاهد رویاروییهای پرتنشی میان دو طرف در منطقه خلیجفارس هستیم.
به گفته ناظران، تجربه ایران در جریان دور زدن تحریمهای آمریکا میتواند عضویت این کشور را به دلیل انتقال تجارب خود در این زمینه برای کشورهای گروه بریکس که در پی اجرای سیاست دلار زدایی هستند، بااهمیتتر از هر زمانی جلوه دهد و نقش این کشور را نسبت به دیگر اعضای جدید پررنگتر سازد.
– روزنامه دیلی نیوز:
ازآنجاییکه بریکس در سالهای اخیر نفوذ فزایندهای در اقتصاد جهانی پیدا کرده است، عضویت ایران میتواند برگ برنده برای این کشور در جریان تنشهای گستردهاش با کشور آمریکا درخصوص مذاکرات برجامی محسوب شود. اهمیت این موضوع، زمانی بیشتر میشود که بدانیم 5 عضو اصلی بریکس 16 درصد از تجارت جهانی را به خود اختصاص دادهاند و عضویت در این گروه به معنای تقویت تعاملات تجاری ایران با هر 5 عضو کشورهای درحالتوسعه خواهد بود.
-سیبیاس نیوز:
عضویت ایران در گروه بریکس بهاحتمال بسیار زیاد، نفوذ سیاسی پکن در برجام را پررنگتر از قبل میسازد. اهمیت عضویت ایران در این گروه به دلیل آن است که بریکس در حال حاضر به یکی از صداهای پیشرو برای نمایندگی بیشتر و بهتر کشورهای درحالتوسعه و مناطق جنوب جهانی تبدیل شده است. این عضویت در شرایطی که روابط پکن با غرب و روسیه با غرب بر سر جنگ اوکراین، رو به وخامت گذاشته است، از اهمیت زیادی برخوردار است و ایران میتواند در این وضعیت، نقش مؤثری برای تقویت موقعیت شرق ایفا کند.
– خبرگزاری آسوشیتدپرس:
این عضویت جدید کشورهای خاورمیانه نشاندهنده تقویت ائتلاف میان چین و روسیه با ایران بوده است و پیشبینی میشود به دنبال این عضویت، تنشها میان این کشورها با غرب در آینده افزایش یابد. ایران عضویت در بریکس را پیروزی استراتژیکی برای خود میداند؛ زیرا این اتفاق زمانی صورت گرفته است که ماهها مذاکره و گفتوگو برای به سرانجام رسیدن برجام با شکست مواجه شده است و این توافق جدید میتواند جایگاه ایران در مقابل غرب را برای پیشبرد اهدافش در برجام تثبیت بخشد.
– روزنامه والاستریت ژورنال:
این روزنامه آمریکایی عضویت دو کشور به همراه کشورهای دیگر را پیروزی بزرگ برای روسیه و چین خوانده و گفته است این عضویت قدم بزرگی از سوی دو کشور برای تقویت بلوک خود در برابر بلوک غرب محسوب میشود.
در این روزنامه، عضویت ایران در بریکس ازآنجهت حائز اهمیت تلقی شده است که میتواند توان غرب را برای به چالش کشیدن مسائل مهم سیاسی و اقتصادی ایران در برابر حمایتهای روسیه و چین، تا حد زیادی خنثی سازد.
– خبرگزاری رویترز:
این خبرگزاری نیز در گزارشی تحت عنوان «دعوت بریکس از 6 عضو جدید ازجمله ایران و عربستان» اهمیت عضویت ایران در گروه بریکس را نسبت به 5 عضو دیگر این گروه پررنگتر کرده و این عضویت را ازآنجهت حائز اهمیت دانسته که ایران میتواند در چارچوب آن به مقابله جدی با نارضایتیهای کشورهای بلوک شرق از سیاستهای غرب تحت عنوان نظم جهانی کنونی بپردازد.
رویترز چنین اظهار کرده است: عضویت جدید ایران در شرایط تداوم جنگ روسیه و اوکراین و کاهش روابط استراتژیک چین با آمریک، از اهمیت ویژهای برخوردار خواهد بود و میتواند روند نظم جهانی را به سمت دیگری که خلاف سیاستها و منافع آمریکاست، پیش ببرد.
.
– خبرگزاری آناتولی:
این خبرگزاری انگلیسیزبان، عضویت بریکس را اقدامی تاریخی برای جمهوری اسلامی ایران برشمرده و عنوان کرده است: عضویت در بریکس وزنه متعادلی در برابر گروه G-7 به رهبری آمریکا محسوب میشود و حتی شاید بتوان جایگاه این گروه را نسبت به جی7 بالاتر دانست.
در این گزارش آمده است: موقعیت استراتژیک و منحصربهفرد جغرافیایی ایران به همراه ذخایر بزرگ انرژیهای نفت و گازی که دارد، موجب میشود این کشور در جریان همکاریهای دوجانبه و چندجانبه در قالب بریکس، شریک قابلاعتماد و تأثیرگذاری محسوب شود.
– مجله آتلانتیک:
مجله معتبر آمریکایی آتلانتیک نیز در گزارشی تحلیلی تحت عنوان «بریکس اعضای خود را دو برابر میکند» به این موضوع اشاره کرده است که با حمایت شدید چین و روسیه از ایران در قالب بریکس، محور ضد آمریکا در جریان مذاکرات برجام تقویت خواهد شد و احتمالاً این عضویت، تنشهای بین غرب و شرق را به دلیل پذیرش حضور ایران در بریکس بهعنوان یک عضو تحریمشده، خصمانهتر و چالشبرانگیزتر خواهد کرد.
از سوی دیگر، قرار گرفتن ایران در بریکس، فرصتهای تجاری و سرمایهگذاریهای جدیدی را برای این کشور در شرایطی فراهم میکند که تحریمهای غرب، راه هرگونه تعامل سازنده این کشور با جهان را بهطور کامل بسته بود؛ البته نباید نقش عظیم ذخایر نفت و گاز ایران برای پیشبرد سیاستهای تجاری روسیه و چین را نادیده گرفت و این موضوع میتواند برای ایران هم راه نجات اقتصادی باشد.
