کشت فراسرزمینی چه محصولات و کشورهایی را مورد هدف قرار می دهد؟
عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب کشور پاسخ میدهد:
در کشت فرا سرزمینی اولویت با کاشت گیاهان روغنی مانند کلزا، گلرنگ و سویا است که برای کاشت این محصولات باید کشورهایی را انتخاب کرد که شرایط دیم در آنها مهیا باشد و از لحاظ سیاسی و اقتصادی بیشترین مشارکت را با ما داشته باشند. از این جهت کشورهای روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و تاجیکستان به دلیل ایجاد شرایط فوق و داشتن مرز زمینی یا دریایی با ایران امکان انتقال مناسب محصولات و عبور از پیچ و خم ترانزیت کالا از کشور ثالث را فراهم میکنند.
کشت فراسرزمینی به عنوان یک اهرم اطمینان
دکتر محمد جواد زارعیان، عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب با اشاره به اینکه بروز تحریمها و چالشهای سیاسی بحث تامین محصولات کشاورزی را با خطر عمدهای مواجه میکند، گفت: ضروری است که در برنامهریزی تامین محصولات استراتژیک هیچگونه غفلتی نکنیم و در زمینه تامین مهمترین محصولات غذایی با کشورهای مختلف رابطه برقرار کنیم و ضمن مدیریت منابع آبی، با کشت فراسرزمینی به عنوان یک اهرم اطمینان، توان کشور را به مرور زمان در تولید تمام محصولات راهبردی در داخل کشور افزایش دهیم.
ولت باید در فرآیند کشت فرا سرزمینی نقش سیاستگذار کلان را اجرا کند
این پژوهشگر حوزه تحقیقات آب با بیان اینکه دولت باید در فرآیند کشت فرا سرزمینی نقش سیاستگذار کلان را اجرا کند، تصریح کرد: برای پیشبرد روند اجاره زمین و کشت محصولات در کشور میهمان باید تولیدکنندگان موفق از جانب دولت وارد این حیطه شوند. همچنین در مسیر کشت فراسرزمینی باید تبادل اطلاعات و فناوری میان کشور مهمان و میزبان صورت بگیرد تا در قطع رابطه و پایان همکاری دو کشور، با توجه به وابستگی کشور میزبان در این حوزه برای آن کشور شرایط سخت شود.
تامین فرآوردههای دامی از طریق کشت فراسرزمینی
وی با اشاره به پتانسیلهای کشت فراسرزمینی اظهار کرد: علاوه بر محصولات زارعی و باغی، کشت فرا سرزمینی قابلیت سرمایهگذاری در حوزه تولید فرآوردههای دامی را دارد. لذا با تولید محصولات دامی در خارج از کشور دیگر نیازی به تولید خوراک دام در داخل کشور نیست.
خودکفایی در گندم منابع آب کشور را نابود نمیکند
عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب کشور با بیان اینکه گندم بر خلاف تصورات، گیاه پر مصرفی از نظر منابع آبی نیست، بیان کرد: خودکفایی در بحث گندم آسیبی به منابع آبی کشور وارد نمیکند؛ بلکه استفاده نادرست از منابع آب، سبب ضربه به چرخه منابع آب کشور شده است. در این راستا کشت گندم 50 درصد بخش کشاورزی را شامل میشود که برای هر هکتار، زمین زیر کشت گندم در ایران 10 هزار متر مکعب آب مصرف میشود و این در حالی است که متوسط میزان مصرف آب در دنیا برای کاشت گندم پنج هزار متر مکعب در هکتار است.
مدیریت منابع آب کشور یکی از مهمترین مسائل راهبردی در توسعه کشور است
وی در ادامه با اشاره به اینکه مدیریت منابع آب کشور یکی از مهمترین مسائل راهبردی در توسعه کشور است، اظهار کرد: با توجه به وضعیت خشک آب و هوای ایران، دگرگونیهای اقتصادی، عطش توسعه، افزایش جمعیت و نیازهای روزافزون غذایی، توجه و اهمیت به بخش کشاورزی و مدیریت منابع آبی ضرورت دو چندان یافته است.
همانگونه که در برنامه قانون پنجم توسعه نیز به تعادل بخشی منابع آبی کشور و مدیریت پایدار این حوزه پرداخته شده است. لذا راهکارهای ذیل میتواند به صرفهجویی و ذخیره منابع آب کمک کند.
اصلاح الگوی کشت: بر اساس نیازهای واقعی کشور، نواحی مختلف و توانایی منابع آبی کشور باید الگوی کشت اصلاح شود.
اصلاح ژنتیکی بذر گیاهان: با این فرآیند میتوان بذر گیاهان مقاوم به خشکی را بومیسازی کرد که تاکنون کارهایی در این حوزه انجام شده است که باید به صورت جدیتری دنبال شود.
باز چرخانی آب و استفاده مجدد از آن: در این فرآیند لازم است که استانداردها را به روزرسانی کنیم و ایده جمعآوری آب باران را عملی کنیم.
آموزش کشاورزان: کشاورزی در کشور باید از طریق آموزش و تشکیل انجمنهای صنفی و تشکلهای تعاونی از حالت جزیرهای خارج و یکپارچهسازی شود.
زیر ساختهای اطلاعاتی: برای مدیریت جامع نیازمند اطلاعات دقیق هستیم؛ زیرا فرآیندهای غیر شفاف در حوزه برداشت و مصرف آب و نبود پایگاه اطلاعاتی در این حوزه باعث میشود نظارت و مدیریت دقیقی در مورد مصرف آب کشاورزی صورت نگیرد و به فراخور آن تخصیص آب نیز فاقد برنامهریزی درست باشد.
