سرمایه گذاری(Investment) در علم اقتصاد به مفهوم خرید کالا و خدمات توسط سرمایهگذار به منظور کسب سود و منفعت در آینده میباشد. کلیه تصمیماتی که سرمایهگذار در جهت خرید کالا و خدمات اخذ میکند به پیشبینی وی از آینده بازار بستگی دارد و خوشبین یا بدبین بودن وی از آینده تاثیر مستقیمی بر تصمیماتش دارد. در علم اقتصاد به عواملی که باعث ایجاد این اثرات میشوند، مولفههای امنیتی در سرمایهگذاری بازار گفته میشود که یکی از متغییرهای اصلی در میزان سرمایه گذاری است.
در کشورهای توسعه یافته امنیت سرمایه گذاری شامل مواری چون؛ برابری قانون برای تمام شرکت کنندگان در بازار، سلامت اداری، کاهش انحصار و کنترل آن توسط دولت، وجود ثبات در متغییرهای اقتصادی، وجود زیر ساختهای اقتصادی نظیر حمل نقل و ارتباطات ، ثبات سیاسی، کمترین دخالت دولت در اقتصاد مگر در کالاها و خدمات عمومی، وجود اطلاعات کامل و شفاف و … است.
افت0/8 حجم سرمایهگذاری در ایران نسبت به سال 96
در طی سالهای گذشته ایران همواره از کمبود سرمایهگذاری که یکی از عوامل اساسی و تعیینکننده در دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی میباشد، رنج برده است. این در حالی است که ظرفیتهای خالی سرمایهگذاری به وفور در کشور وجود دارد. بر اساس اطلاعات و دادههای موجود در بانک مرکزی و مرکز آمار ایران رشد اقتصادی کشور در انتهای فصل نخست سال 1397 برابر 8/1 درصد، نرخ تورم 4/9 درصد و نرخ بیکاری 1/12 درصد بوده است. همچنین میزان تشکیل سرمایه ثابت ناخالص به قیمت ثابت(سال 1390) معادل 19/7 هزار میلیارد تومان ثبت شده است. این میزان سرمایهگذاری نسبت به مدت مشابه سال 1396 افت 8/0 درصدی را تجربه کرده است. دلیل این میزان کاهش در سرمایه گذاری را میتوان در مولفههای ناامنی سرمایه گذاری جستجو کرد. به صورت اجمالی این مولفهها عبارت اند از:
مولفه های ناامنی سرمایه گذاری
- عدم وجود یک بازار مالی داخلی و بین المللی توسعه یافته.
- وجود مشکلات اقتصادی از جمله بیکاری، تورم و تبعیض که نارضایتی مردم را ایجاد کرده است.
- نوسان در نرخ ارز و مشکلات و موانع موجود در رژیم ارزی.
- تنش میان ایران و ایالات متحده آمریکا که باعث وضع تحریمهای ظالمانه شده است.
- عدم استقلال بانک مرکزی به طوری که در ایران بانک مرکزی شعبه ای از دولت میباشد.
- وابستگی اقتصاد به نفت و نوساناتی که در قیمت آن ایجاد میشود.
- وجود ضعف گسترده و عدم پیوستگی در تصمیمات اقتصادی اخذ شده در دول مختلف.
- عدم تعهد مسئولان ارشد کشور به وعدههای داده شده به مردم.
موارد ذکر شده را میتوان از عوامل اصلی عدم سرمایه گذاری توسط دارندگان سرمایه در کشور دانست.
تهران؛ استانی ناامن برای سرمایهگذاری ملی
مرکز پژوهشهای مجلس مطالعهای را در مورد شاخص امنیت سرمایهگذاری در ایران با عنوان «پایش امنیت سرمایهگذاری» انجام و رتبه بندی استانها را بر اساس شاخص ملی امنیت سرمایه گذاری در تابستان سال 1397 اعلام کرد که در این رتبه بندی استانهای قم با نمره 94/5، مرکزی با نمره 95/5، و خراسان جنوبی با نمره 99/5 از 10(نمره 10 نامناسب ترین ارزیابی) به عنوان سه استان امن و استانهای کهکیلویه و بویراحمد با نمره 85/6، تهران80/6 و البرز با نمره 73/6 از 10(نمره 10 نامناسب ترین ارزیابی) به عنوان سه استان ناامن برای سرمایه گذاری اعلام شده است.
شفافسازی سیستم مالی گامی در جهت ارتقا سرمایهگذاری
با توجه به موارد مطرح شده در این یاداشت، از مهمترین اقدامات برای افزایش میزان سرمایه گذاری در کشور میتوان به؛ ثبات سیاسی و اقتصادی، بهبود شرایط بین الملل در جهت کاهش تنشها و به دنبال آن از بین رفتن تحریمها، شفافیت در قوانین تجاری و ارزی، تصویب قوانینی که بر اساس آن پیگیری مطالبات و خسارات سرمایه گذار و مال باخته با سرعت بیشتری وصول شود، بازنگری در قواعد پولی و مالی، سهولت فرآیندهای کسب وکار، بازنگری در قوانین مالیاتی، بیمه تضمین سرمایه، ایجاد فرصتهای برابر برای همه شرکت کنندگان در بازار، توسعه زیر ساختهای بخصوص ارتقاء سطح کیفی حمل و نقل، اتخاذ سیاستهای صحیح اقتصاد در جهت بهبود شاخصهای مهم اقتصادی از جمله بیکاری و تورم و به دنبال آن ارتقاء رضایت عمومی، ایجاد اطمینان از برابری همه در مقابل قانون و … اشاره کرد.
در آخر این نکته را متذکر میشوم که برای داشتن ایرانی موفق و سربلند، باید اصلاحات ساختاری از نظر فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی در جامعه ایجاد شود و برای تحقق این مهم، نقطه شروع خودمان هستیم.
