اهمیت توسعه بنادر کشور از عملیات انتقال تا انبارداری غلات

دکتر محمدرضا نجفی، مدیرعامل شرکت مهر صنعت فیدار (پتکوس ایران) در پنل بنادر و لجستیک غلات در کنفرانس 2024 Iran Grain، بیان کرد: بحث لجستیک غلات، از بخش‌های جدایی‌ناپذیر تجارت غلات بوده که از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. همچنین به دلیل وضعیت ژئوپلیتیک ایران و بنادر مختلف کشور، لجستیک غلات همواره در محاسبات شرکت‌ها و حتی دولت‌های مختلف تأثیرگذار بوده است و در کشور ما نیز باید به این موضوع توجه زیادی شود.

پتانسیل‌ بنادر شمالی و جنوبی کشور و نقش آن‌ها در تأمین غلات کشور

نجفی در ادامه اظهار کرد: در شمال کشور، بندر امیرآباد، بندر نوشهر و بندر انزلی از بنادر اصلی غلات محسوب می‌شوند و سایر بنادر همچون بندر فریدون‌کنار و بندر کاسپین از نظر حجم بار در رتبه دوم قرار دارند. از سوی دیگر بندر امیرآباد، هاب غلات شمال کشور شناخته ‌شده و مقصد بسیاری از کشتی‌های وارداتی از روسیه نیز این بندر است.

وی ادامه داد: در جنوب کشور نیز سه بندر امام خمینی، شهید رجایی و چابهار در حوزه تجارت غلات فعال هستند، که بندر امام خمینی هاب اصلی غلات در جنوب کشور شناخته شده است که حجم بسیار بالایی از غلات در سال از طریق این بندر وارد کشور می‌شود. بندر امام خمینی می‌تواند یکی از بنادر اصلی و تأثیرگذار برای کشتی‌های پاناماکس باشد که از مقاصد جنوب وارد کشور می‌شوند.

مدیرعامل شرکت مهر صنعت فیدار افزود: بندر شهید رجایی، قدیمی‌ترین بندر جنوب کشور به شمار می‌رود که بخش عمده عملیات این بندر بر اساس عملیات کانتینری صورت می‌گیرد. شرکت بازرگانی دولتی و برخی شرکت‌های خصوصی، هنگامی‌که نیاز به ظرفیت بیشتری برای تخلیه دارند؛ از بندر شهید رجایی برای واردات بهره می‌برند.

وی با اشاره به این‎‌که بندر چابهار و اهمیت آن گفت: این بندر به صورت بسیار محدود، قابلیت تخلیه کشتی‌ها و انبارداری را دارد و از نظر موقعیت جغرافیایی، بندر بسیار ویژه‌ای است و به همین دلیل نیز موردتوجه شرکت‌های مختلف روس قرار گرفته است؛ به گونه ای که آن‌ها به سرمایه‌گذاری در بندر چابهار علاقه‌مند هستند تا بتوانند از طریق این بندر، صادرات خود را به کشورهایی مانند هند، پاکستان و …انجام دهند.

بررسی عوامل تأثیرگذار در رشد و توسعه بنادر

مدیرعامل پتکوس ایران با اشاره به این‌که طبق بررسی‌هایی که دانشگاه میشیگان آمریکا در سال ۲۰۱۶، در یک مدل توسعه بنادر داشته است؛ چهار عامل در این مدل تأثیرگذار هستند، گفت: یکی از این عوامل، دولت‌ها و سیاست‌گذاری‌های آن است که سیاست‌های نظارتی و مدیریتی بنادر بهتر است مداوم بازبینی و تغییر یابند. عامل دوم لوکیشن و ابعاد بنادر و توسعه فیزیکی آن است. امروزه زمین‌های ما در بنادر بسیار محدود بوده و برای ایجاد تأسیسات ذخیره‌سازی در بنادر با مشکل مواجه هستیم. همچنین به دلیل نبود زمین، سرمایه‌گذارانی که تمایل به سرمایه‌گذاری در بخش تأسیسات ذخیره‌سازی در بنادر کشورمان دارند نیز با مشکل مواجه شده‌اند؛ لذا با رشد تجارت غلات کشور بهتر است به فکر توسعه زمین و لوکیشن متناسب با آن نیز باشیم. عامل بعدی، تخصصی کردن بنادر از نظر کانتینر یا فله است. بندری که امروز عملیات فله را انجام می‌دهد، چنانچه بخواهد در مقطعی عملیات کانتینری انجام دهد؛ باید از آن الگو خارج شود؛ بنابراین باید زون ‌بندی‌ها و سیاست‌گذاری‌ها بر اساس تخصصی کار کردن کانتینر یا بار فله باشد