نسخه رونق بازار پروتئین؛ تقویت قدرت خرید و حفظ ظرفیت تولید
دبیر انجمن صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور مطرح کرد
زنجیره گوشت و محصولات پروتئینی با وجود کاهش مصرف در ماه‌های اخیر، همچنان از ظرفیت‌های گسترده تولید، توزیع، حمل‌ونقل و زیرساختی برخوردار است؛ ظرفیت‌هایی که با تقویت قدرت خرید خانوارها و اجرای سیاست‌های هدفمند حمایتی می‌توانند دوباره به مدار فعالیت بازگردند. در این میان، حفظ زیرساخت‌های موجود، تأمین مناسب نهاده‌ها و مواد اولیه، پشتیبانی از ناوگان حمل‌ونقل و هدایت حمایت‌های مصرفی به سمت محصولات پروتئینی، می‌تواند زمینه‌ساز رونق دوباره تقاضا و پایداری این زنجیره باشد.
رسولی، دبیر انجمن صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور، در گفت‌وگو با نگاشته با اشاره به شرایط فعلی بازار اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین تحولات اخیر در صنعت، کاهش مصرف گوشت و مرغ است. این تغییر در الگوی مصرف، اگرچه بخشی از ظرفیت‌های موجود صنعت را با کاهش بهره‌برداری مواجه کرده، اما هم‌زمان ضرورت بازتنظیم برنامه‌های تولید، توزیع و حمایت از مصرف را بیش از گذشته نشان می‌دهد.
ظرفیت‌های صنعت آماده بازگشت تقاضا
رسولی توضیح داد: بسیاری از مجموعه‌های فعال در صنعت گوشت، نیروی انسانی، تجهیزات، خودرو و زیرساخت‌های خود را متناسب با حجم فعالیت سال‌های گذشته توسعه داده‌اند. کاهش مصرف موجب شده است بخشی از این ظرفیت‌ها در حال حاضر با ظرفیت کامل فعالیت نکنند، اما همین زیرساخت‌ها می‌توانند در صورت تقویت تقاضا، زمینه افزایش سریع فعالیت زنجیره را فراهم کنند.
به گفته وی، حفظ این ظرفیت‌ها اهمیت بالایی دارد؛ چراکه زیرساخت‌های ایجادشده سرمایه صنعت محسوب می‌شوند و با فراهم‌شدن شرایط مناسب برای مصرف، امکان استفاده مجدد و افزایش بهره‌وری از آن‌ها وجود خواهد داشت.
دبیر انجمن صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور درباره مصرف مرغ نیز گفت: در دوره‌ای که ارز ترجیحی برقرار بود، بخش قابل‌توجهی از حمایت ارزی به حوزه پروتئین و مرغ اختصاص پیدا می‌کرد و قیمت این محصول برای مصرف‌کننده پایین‌تر بود. با حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت مرغ، مصرف سرانه نیز کاهش پیدا کرده است.
تولید داخلی، تأمین‌کننده بخش عمده بازار گوشت
رسولی با اشاره به وضعیت واردات اظهار کرد: کاهش مصرف سبب شده است حجم واردات گوشت نیز به میزان قابل‌توجهی کاهش پیدا کند. در حال حاضر بخش زیادی از نیاز بازار از محل تولید داخلی تأمین می‌شود و همچنان مقداری گوشت وارداتی نیز در بازار وجود دارد.
وی ادامه داد: تغییرات ایجادشده در سطح تقاضا، شرایط جدیدی را پیش روی زنجیره قرار داده است و می‌تواند فرصتی برای بازنگری در نحوه بهره‌برداری از ظرفیت‌های تولید، توزیع و واردات و حرکت به سمت الگوی متناسب‌تر با نیاز واقعی بازار باشد.
کاهش هزینه‌ها؛ پیش‌نیاز تقویت بازار
رسولی با اشاره به هزینه‌های تولید و توزیع اظهار کرد: هزینه بسته‌بندی محصولات گوشت و مرغ افزایش قابل‌توجهی داشته است؛ چراکه مواد اولیه پتروشیمی مورد استفاده در بسته‌بندی با افزایش قیمت مواجه شده‌اند.
وی افزود: هزینه حمل‌ونقل نیز افزایش پیدا کرده است. محدودیت در دسترسی به گازوئیل موجب شده است برخی مجموعه‌ها در مواردی ناچار به استفاده از سوخت با قیمت آزاد و حتی بنزین شوند که این مسئله هزینه جابه‌جایی را افزایش می‌دهد. در کنار آن، دستمزد نیروی انسانی و هزینه سایر اقلام موردنیاز صنعت از جمله کاغذ و دیگر مواد مصرفی نیز رشد کرده است.
دبیر انجمن صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور تأکید کرد: مدیریت این هزینه‌ها می‌تواند به افزایش بهره‌وری زنجیره و کنترل قیمت تمام‌شده محصولات کمک کند و در نهایت شرایط مناسب‌تری برای بازگشت تقاضا به بازار فراهم آورد.
حفظ زنجیره سرد با تأمین سوخت ناوگان
رسولی یکی از مطالبات اصلی این صنعت را اختصاص سهمیه سوخت متناسب با نیاز ناوگان حمل محصولات پروتئینی دانست و گفت: خودروهای یخچال‌دار به دلیل ماهیت کالا و ضرورت حفظ زنجیره سرد، نیازمند فعالیت مستمر هستند و باید برای این ناوگان، سهمیه سوخت جداگانه و متناسب با شرایط در نظر گرفته شود.
به گفته وی، محصولات گوشت و مرغ از جمله کالاهایی هستند که حمل و نگهداری آن‌ها بدون رعایت زنجیره سرد امکان‌پذیر نیست. تأمین مناسب سوخت این ناوگان می‌تواند ضمن کنترل هزینه‌های حمل، به حفظ کیفیت محصولات و استمرار توزیع در بازار کمک کند.
تأمین مواد اولیه بسته‌بندی با شرایط مناسب
رسولی همچنین بر ضرورت برنامه‌ریزی مناسب برای تأمین مواد اولیه بسته‌بندی تأکید کرد و اظهار کرد: مواد پتروشیمی مورد استفاده در بسته‌بندی محصولات گوشت و مرغ باید با قیمت و شرایط مناسب‌تری در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد تا هزینه بسته‌بندی کنترل شود و فشار هزینه‌ای کمتری به زنجیره وارد شود.
وی معتقد است مدیریت هزینه‌های بسته‌بندی، حمل‌ونقل و سایر نهاده‌های مورد استفاده در این صنعت، می‌تواند در کنار سیاست‌های حمایتی از مصرف، به متعادل‌تر شدن قیمت محصولات پروتئینی کمک کند.
کالابرگ؛ ابزاری برای تقویت مصرف پروتئین
دبیر انجمن صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت هدایت هدفمند حمایت‌های مصرفی به سمت محصولات پروتئینی تأکید کرد و گفت: کالابرگ باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که سهم قابل‌توجهی از آن به خرید محصولات پروتئینی اختصاص پیدا کند.
وی با اشاره به این‌که در گذشته حدود ۷۰ درصد ارز ترجیحی به حوزه پروتئین اختصاص داشت، پیشنهاد کرد حداقل ۷۰ درصد منابع کالابرگ نیز به خرید محصولات پروتئینی اختصاص یابد تا حمایت دولت مستقیماً به تقویت قدرت خرید خانوارها و افزایش تقاضا در این بازار منجر شود.
رسولی تأکید کرد: حمایت هدفمند از مصرف‌کننده در شرایط فعلی می‌تواند هم‌زمان دو هدف را دنبال کند؛ از یک سو دسترسی خانوارها به محصولات پروتئینی را تقویت کند و از سوی دیگر، زمینه استفاده مجدد از ظرفیت‌های ایجادشده در صنعت را فراهم آورد.
به اعتقاد وی، تقویت مصرف، مدیریت هزینه‌های زنجیره و حفظ زیرساخت‌های موجود می‌تواند مسیر بازگشت رونق به بازار گوشت و محصولات پروتئینی را هموار کند؛ مسیری که در نهایت به نفع تولیدکننده، توزیع‌کننده و مصرف‌کننده خواهد بود.
