گزارش کامل پنل «ترمینالهای مکانیزه غلات راهکاری برای مدیریت لجستیک بنادر” در کنفرانس ایران گرین

در اولین روز کنفرانس ایران‌گرین 2025 (۸-۹ مهر ۱۴۰۴)، پنل تخصصی «مدیریت لجستیک بنادر و ترمینال‌های مکانیزه غلات» با مدیریت آقای علی هاشمی، رئیس هیئت‌مدیره شرکت نیل‌تجارت آرتیمان، برگزار شد. این پنل به بررسی و تحلیل چالش‌ها و راهکارهای ارتقای زیرساخت‌های بندری، ترمینال‌های مکانیزه و بهره‌وری لجستیک غلات در ایران و جهان پرداخت. حضور کارشناسان بین‌المللی و مدیران بنادر و شرکت‌های فعال در صنعت غلات، فرصتی فراهم آورد تا آخرین دستاوردها، فناوری‌ها و تجارب موفق در زمینه مکانیزه‌سازی بنادر و ترمینال‌ها مورد بحث قرار گیرد.

ترمینال‌های مکانیزه غلات؛ گامی بزرگ به سوی بنادر هوشمند

علی هاشمی، رئیس هیئت‌مدیره شرکت نیل‌تجارت آرتیمان، با تأکید بر اهمیت تحول دیجیتال در مدیریت بنادر، گفت که «بندر هوشمند» دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی است برای ارتقای بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و افزایش رقابت‌پذیری بنادر.

وی افزود که اتصال یکپارچه دریا و خشکی و بهره‌گیری از سامانه‌های هوشمند، از پیش‌نیازهای حیاتی تحقق بنادر هوشمند است.

به گفته هاشمی، ترمینال‌های مکانیزه با خطوط انتقال یکپارچه از اسکله تا سیلو، مشکلات ناشی از تخلیه سنتی با گراپ و صف‌های طولانی کامیون‌ها را کاهش می‌دهند. در بندر امام خمینی، چهار پایانه مکانیزه با ظرفیت ۱۲۰۰ تن در ساعت امکان فعالیت ۲۴ ساعته بدون نیاز به سوخت فسیلی را فراهم کرده‌اند. مزایای این ترمینال‌ها شامل کنترل وزن، دما و رطوبت، پایش ظرفیت سیلوها، کنترل آلودگی‌ها و جداسازی فلزات است.

هاشمی همچنین بر ضرورت رویکرد ترانزیتی سیلوها تأکید کرد تا غلات مستقیماً از کشتی به کامیون یا واگن منتقل شود و هزینه‌ها و زمان عملیات کاهش یابد.

پیشتازی CESCO در ساخت پایانه‌های غلات در جهان

آقای Martino Celeghini، مدیرعامل شرکت ایتالیایی CESCO، در این پنل به معرفی دستاوردهای بین‌المللی گروه چسکو پرداخت. این شرکت با ۱۶۰ نفر نیروی متخصص و گردش مالی سالانه ۱۶ میلیون یورو، در زمینه جابه‌جایی، ذخیره‌سازی و فرآوری غلات در اروپا و خاورمیانه فعالیت دارد.

از پروژه‌های برجسته چسکو می‌توان به طراحی و اجرای پایانه‌های غلات در آلمان (۱۵۰ هزار تن)، قطر (۳۰۰ هزار تن) و عربستان سعودی (۲۰۰ تا ۳۲۴ هزار تن) اشاره کرد. همچنین در پروژه نوسازی بندر اسکندریه مصر، چسکو با بهره‌گیری از فناوری اسکن سه‌بعدی، سیستم نقاله و زیرساخت‌ها را به‌روز کرد تا بهره‌وری عملیاتی افزایش و هزینه‌ها کاهش یابد.

CESCO با ترکیب تجربه بین‌المللی و نوآوری‌های مهندسی، جایگاه خود را به‌عنوان بازیگر کلیدی صنعت جهانی غلات تثبیت کرده است.

افزایش ظرفیت بندر امیرآباد تا ۶۵۰ هزار تن؛ تقویت لجستیک غلات کشور

محمدعلی موسی‌پور، مدیرکل بنادر و دریانوردی امیرآباد، در پنل ترمینال‌های مکانیزه، از افزایش ظرفیت سالانه جابجایی کالا در بندر امیرآباد به ۶۵۰ هزار تن تا پایان سال جاری خبر داد. وی این اقدام را گامی مؤثر در ارتقای جایگاه بندر امیرآباد در زنجیره حمل‌ونقل و لجستیک کشور دانست.

وی با اشاره به ورود بیش از ۳ میلیون تن کالای اساسی در سال گذشته، تأکید کرد که بندر امیرآباد نقش کلیدی در تأمین امنیت غذایی کشور دارد. همچنین با در نظر گرفتن تغییرات اقلیمی، بهره‌گیری از ظرفیت‌های مکانیزه و سامانه‌های نوین لجستیکی، ضرورت اساسی برای کاهش اتلاف کالا و افزایش سرعت عملیات است.

کاهش توقف کشتی‌ها، افزایش بهره‌وری؛ راهکارهایی برای تحول در بندر امام

پریدخت راشدی، مدیر مجموعه شرکت‌های حمل‌ونقل و تخلیه و بارگیری «پرتو پردیس جاوید» و «امین ترابر جنوب» در بندر امام خمینی، در پنل تخصصی «ترمینال‌های مکانیزه غلات و مدیریت لجستیک در بنادر»، با اشاره به برخی چالش‌های عملیاتی در بنادر کشور، پیشنهادهایی برای افزایش بهره‌وری، ارتقای عملکرد و بهبود شرایط کاری مطرح کرد.

راشدی ابتدا با توجه به شرایط خاص اقلیمی بندر امام خمینی، به اهمیت ایجاد زیرساخت‌های رفاهی برای نیروهای عملیاتی در فصل‌های گرم سال پرداخت و گفت:
در دماهای بالا، پیش‌بینی امکاناتی مانند سایبان‌ها و تسهیلات حمایتی می‌تواند به‌طور مستقیم بر ایمنی، سلامت و بازده کاری نیروها اثرگذار باشد. وی با قدردانی از تعهد بالای کارکنان مجموعه در شرایط خاص، از جمله دوره ۱۲روزه جنگ، یادآور شد که تیم پرتو پردیس با فعالیت بی‌وقفه، نقش مؤثری در تسریع عملیات تخلیه و کاهش فشار بر صاحبان کالا ایفا کرده است.

عوامل اثرگذار بر ماندگاری کشتی‌ها در لنگرگاه

در ادامه، وی به برخی عوامل اثرگذار بر ماندگاری کشتی‌ها در لنگرگاه اشاره کرد و یکی از زمینه‌های قابل بهبود را وضعیت تعمیرات و فرسودگی بخشی از تجهیزات دانست. راشدی با تأکید بر ضرورت نوسازی تدریجی ناوگان و فراهم‌سازی دسترسی بهتر به قطعات یدکی، اظهار داشت:
با برنامه‌ریزی برای به‌روزرسانی تجهیزات و رفع گلوگاه‌های فنی، می‌توان زمان توقف‌های غیرضروری را به‌طور محسوسی کاهش داد. در این مسیر، به‌ویژه مشارکت فعال‌تر بخش خصوصی و جذب سرمایه‌گذاری‌های هدفمند می‌تواند اثرگذار باشد.

راشدی همچنین با اشاره به موضوع نرخ‌های انبارداری، توضیح داد:
افزایش این نرخ‌ها در بخشی از سال گذشته موجب ایجاد فشارهایی بر صاحبان کالا شد که خوشبختانه با مدیریت به‌موقع، تعدیلاتی در این روند ایجاد شد. وی پیشنهاد داد با طراحی سازوکارهای شفاف برای مدیریت بستانکاری‌ها و فراهم‌سازی امکان تهاتر با هزینه‌های جاری، فرآیندهای مالی و اداری برای فعالان حوزه حمل‌ونقل و تخلیه‌وبارگیری تسهیل شود.

نگاه مشارکتی برای توسعه بنادر

یکی دیگر از محورهای مهم مورد اشاره راشدی، هم‌پوشانی شاخص‌های سنجش در فرایندهای اخذ مجوزهای استاندارد و دامپزشکی بود. به گفته او، در مواردی تطابق یا تکرار شاخص‌های بررسی‌شده توسط نهادهای مربوطه منجر به اتلاف زمان و منابع می‌شود. او پیشنهاد داد با افزایش هماهنگی و هم‌افزایی میان این دستگاه‌ها، بتوان فرآیند ترخیص کالا را تسریع و هزینه‌های جانبی را کاهش داد.

در پایان، پریدخت راشدی با تأکید بر ضرورت ارتقای همکاری‌های بین بخش دولتی و خصوصی، افزود:
با نگاهی مشارکتی و بلندمدت، می‌توان به نوسازی تدریجی تجهیزات، بهبود شرایط کاری نیروهای عملیاتی و بازنگری در برخی فرایندهای اجرایی پرداخت. این اقدامات می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌برداری مؤثرتر از ظرفیت‌های موجود در بندر امام خمینی و سایر بنادر کشور باشد.