چالش‌های صنعت دامپروری در ایران و نقش خوراک جایگزین در تأمین امنیت غذایی

یکی از عمده‌ترین چالش‌های حوزه تولید خوراک دام و طیور پس از نوسانات ارز و تحریم‌ها، تأمین مواد اولیه است؛ به این معنا که واحدهای مرغداری در تأمین سویا و کیفیت آن، حق انتخاب ندارند؛ به‌گونه‌ای که تا یکی دو سال گذشته تنها یک نوع سویا در سامانه عرضه می‌شد که واحدها مجبور به تأمین همان بودند؛ اما در حال حاضر شرایط کمی بهتر شده است.

یکی از عمده‌ترین چالش‌های حوزه تولید خوراک دام و طیور پس از نوسانات ارز و تحریم‌ها، تأمین مواد اولیه است؛ به این معنا که واحدهای مرغداری در تأمین سویا و کیفیت آن، حق انتخاب ندارند؛ به‌گونه‌ای که تا یکی دو سال گذشته تنها یک نوع سویا در سامانه عرضه می‌شد که واحدها مجبور به تأمین همان بودند؛ اما در حال حاضر شرایط کمی بهتر شده است.

کوروش غلامی، مدیرعامل شرکت نووانیک با بیان مطلب بالا در گفت‌وگو با خبرنگار نگاشته اظهار کرد: دومین چالش در این حوزه، کیفیت مواد اولیه (سویا) است که به دو دلیل موجب واردآمدن خسارت به واحدهای مرغداری می‌شود. یکی به دلیل تقلب‌هایی است که در سویا رخ می‌دهد و موضوع دوم آلودگی‌های قارچی است که ممکن است از طریق آلوده بودن انبارها و ماشین‌آلات حمل‌ونقل خوراک منتقل شود.

وی در خصوص غذاهای جایگزین برای دام گفت: در این زمینه تحقیقات بسیاری در سال‌های گذشته صورت گرفته و مواد غذایی متعددی همچون کود حیوانات تا فرآورده‌های جانبی سایر صنایع نیز توصیه شده است؛ اما متأسفانه هیچ‌کدام از این موارد، جایگاهی در زنجیره غذایی پیدا نکردند. این موضوع از دو عامل نشأت می‌گیرد که یکی به دلیل محدودیت‌های تغذیه‌ای است، زیرا بسیاری از این غذاهای جایگزین دارای مواد ضدمغذی هستند؛ از این رو استفاده‌ی آن را محدود می‌کند و علت دوم این است که آن دسته از غذاهای جایگزین که خاصیت تغذیه‌ای مناسبی دارند؛ متأسفانه در دسترس نیستند.

لزوم رفع چالش تأمین و دسترسی به خوراک جایگزین دام

مدیرعامل شرکت نووانیک ادامه داد: به‌طورمثال در گذشته یک مدت از ترکیبات DDGS  که محصول By-product کارخانه‌های الکل‌سازی است، به‌عنوان خوراک جایگزین دام استفاده می‌شد و ترکیب خوبی بود؛ اما متأسفانه دیگر وارد نمی‌شود. همچنین استفاده از ضایعات ماکارونی به‌عنوان غذای جایگزین می‌تواند برای دام، بسیار مفید باشد؛ ولی با توجه به این‌که محدود است، نمی‌توان به‌راحتی به آن دسترسی داشت و وارد جیره غذایی کرد. همچنین کنجاله‌های کارخانه‌های روغن‌کشی مانند کنجاله آفتابگردان نیز خوراک جایگزین مناسبی است؛ اما دسترسی و تهیه آن، کار ساده‌ای نیست.

استفاده از پروتئین حشرات به‌عنوان خوراک جایگزین دام در حال‌ توسعه است

غلامی در ادامه اظهار کرد: خوراک جایگزینی که طی سال‌های اخیر در خصوص آن بیشتر صحبت شده است، استفاده از پروتئین حشرات است که در حال ‌توسعه است. به نظر می‌رسد این خوراک بتواند در آینده جایگاه خود را پیدا کند و به‌عنوان یک منبع پروتئینی در جیره‌های غذایی شناخته شود. ازآنجایی‌که تأمین پروتئین در جیره غذایی، بیشترین هزینه را به خود اختصاص می‌دهد؛ لذا هرچه یک خوراک جایگزین باعث شود که ما از وابستگی به سویا فاصله بگیریم، حائز اهمیت است و به کاهش هزینه‌ها منجر می‌شود.

وی در پایان در خصوص شرکت نووانیک خاطرنشان کرد: مجموعه نووانیک یک شرکت فنی تخصصی در زمینه تولید مکمل‌ها و افزودنی‌های خوراک دام و طیور است که عمده فعالیت و تمرکز آن بر روی طراحی محصولات جدید بر پایه آخرین دستاوردهای علمی و نیاز صنعت است. تیم فنی این شرکت با بررسی چالش‌های صنعت نسبت به طراحی و عرضه محصولات موردنیاز اقدام می‌کند. شرکت نووانیک تاکنون توانسته است با طراحی محصولات خاص و منحصربه‌فرد در این حوزه موفق عمل کند. اصلی‌ترین رسالت تیم فنی این شرکت آن است که آخرین دستاوردهای علمی را مطالعه کند و به‌صورت محصول در اختیار صنعت قرار دهد.