هشدار درباره تقلب در نهادههای دامی؛ از خاک آجر در کنجاله سویا تا نگاه علمی مگافارم افق قلعه به اصلاح نژاد دام
مدیرعامل شرکت افق قلعه پارسیان مطرح کرد
رحمتی درباره چالشهای صنعت گاوداری گفت: نخستین چالش در این زمینه تأمین نهادههای با کیفیت بالا و طبق استانداردهای مرکز ملی استاندارد ایران و همچنین در سطح استانداردهای جهانی است که طی سالهای گذشته با توجه به اینکه بیشتر این نهادهها وارداتی بوده و دولت برای تأمین و عرضه آنها اقدام به توزیع ارز دولتی و ترجیحی کرده است، این عمل برای برخی تأمینکنندگان، زمینه تقلب در کیفیت نهادهها را به وجود آورده است.
شرکت مگافارم افق قلعه پارسیان یکی از شرکتهای فعال در صنعت گاوداری است که در جشنواره اخیر گاو هلشتاین موفق به دریافت مقام اول در کلاس گاوهای شیرده شکماول و مقام دوم در کلاس گاو شیرده شکمدوم و نیز مقام دوم در کلاس گاو اقتصادی شد که این مقامهای کسبشده نشان از مدیریت کارآمد در زمینههای ژنتیک، تغذیه و پرورش مناسب است. به همین بهانه با مهندس رحمتی، مدیرعامل شرکت افق قلعه پارسیان درباره پتانسیلهای این مجموعه و چالشهای صنعت به گفتوگو نشستیم.
رحمتی درباره چالشهای صنعت گاوداری گفت: نخستین چالش در این زمینه تأمین نهادههای با کیفیت بالا و طبق استانداردهای مرکز ملی استاندارد ایران و همچنین در سطح استانداردهای جهانی است که طی سالهای گذشته با توجه به اینکه بیشتر این نهادهها وارداتی بوده و دولت برای تأمین و عرضه آنها اقدام به توزیع ارز دولتی و ترجیحی کرده است، این عمل برای برخی تأمینکنندگان، زمینه تقلب در کیفیت نهادهها را به وجود آورده است، بنابراین نهادههایی که از خارج کشور تأمین میشوند، یا کیفیت لازم را ندارند و یا پس از ترخیص از گمرک، از سوی برخی افراد سودجو دچار ناخالصی میشوند؛ برای مثال به کنجاله سویا که یکی از مواد حیاتی برای تولید شیر و گوشت است، خاک آجر اضافه میکنند.
وی با اشاره به تولید پایین علوفه باکیفیت در داخل کشور گفت: در زمینه تولید علوفه یونجه، بیشتر کشاورزان از ارقامی استفاده میکنند که محصول نهایی، پروتئین پایینی دارد یا در زمینه علوفه سیلاژ ذرت از ارقامی استفاده میکنند که تنها دارای تناژ تولیدی در سطح هکتار بالایی هستند، اما کیفیت پایینی در خصوص دانه و نشاسته دارند. ازآنجاییکه بیشتر تولیدات نهایی کشاورزان، محصول اولیه در صنعت دام و طیور است، به نظر میرسد وزارت جهاد کشاورزی باید در این زمینه برای تشویق کشاورزان به استفاده از بذرهایی با محصول نهایی باکیفیت، اقدامات آموزشی و ترویجی مناسب را انجام دهد.
رحمتی ادامه داد: تأمین ادوات تخصصی دامپروری در داخل کشور یکی دیگر از چالشهای این صنعت است، زیرا تعداد تولیدکنندگان این ادوات محدود است. البته اعتقاد بر این است که هرچه تعداد این تولیدکنندگان، بیشتر باشد، بازار رقابتی برای عرضه محصول باکیفیت ایجاد میشود.
آیا امکان استفاده از خوراک جایگزین در صنعت گاوداری وجود دارد؟
مدیرعامل شرکت افق قلعه پارسیان در پاسخ به این پرسش که در صورت نبود نهاده، آیا امکان استفاده از خوراک جایگزین در صنعت گاوداری وجود دارد، گفت: در سالهای گذشته به دلیل تأمین ناکافی ارز و همچنین کمبود نهادهها برای عرضه به صنعت دام کشور، مقاطعی بوده که در دامداری هیچکدام از این نهادههای اصلی (جو، ذرت و سویا) موجود نبوده و مجبور بودهایم از موادی که عموماً محصولات جانبی کارخانههای مواد غذایی بودهاند، استفاده کنیم (مانند سبوس گندم، سبوس ذرت، گلوتن ذرت و پسمانده تقطیر غلات {D.D.G.S }و …)
این اقلام معمولاً در صنعت گاو شیری بهعنوان خوراکهای اصلی مطرح نیست، زیرا میزان مواد مغذی آنها تأمینکننده نیازهای غذایی گاوهای شیرده نیست، البته در گروههای کمتولید و قسمت پرورش تلیسه ازاینگونه محصولات استفاده میشود.
درمجموع اعتقاد تمامی دامپروران چه داخلی و چه خارجی در حوزه گاو شیرده هلشتاین که پرتولیدترین نژاد گاو شیری در دنیا است، استفاده از اقلام باکیفیت ازلحاظ انرژی و پروتئین بالا است.
چشمانداز افق قلعه پارسیان برای استفاده از روشهای نوین در اصلاح نژاد
رحمتی درباره اصلاح نژاد دام اظهار کرد: بحث اصلاح نژاد یکی از مباحث اصلی و بنیادین در صنعت گاو شیری چه در دنیا و چه در ایران است و مگافارم افق قلعه پارسیان یکی از شرکتهای پیشگام در استفاده از نهادههای ژنتیکی و با کیفیت جهانی صرف نظر از قیمت آن است، زیرا اولویت ما داشتن دامهای بااصالت و پتانسیل ژنتیکی بالا در زمینه تولید و ماندگاری بسیار است. همچنین گله افق قلعه پارسیان با میانگین روزانه 43 کیلوگرم به ازای هر رأس دام شیرده جزء چند مگافارم اول با تولید بالا در کشور مطرح است.
البته در بحث استفاده از روشهای نوین در اصلاح نژاد مانند انتقال جنین نیز برنامههایی داریم که در آینده نزدیک با کمک دانشگاهها، مؤسسات و شرکتهای دانشبنیان معتبر و مطرح در این زمینه همکاری نماییم تا بتوانیم طی چند سال آینده تعداد دامهای با تولید بسیار بالا را در گله افزایش دهیم و سرعت اصلاح نژاد را در گله تسریع ببخشیم.
وی درباره افزودنیها و مکملها در صنعت گاوشیری گفت: مکملهای این صنعت به دو دسته عمومی و اختصاصی تقسیم میشوند: مکملهای عمومی شامل انواع مواد معدنی (مانند کلسیم، روی، مس، آهن، فسفر و …) و انواع مواد ویتامینی (مانند A.D.E و گروه B) هستند که در تمامی گروههای دامی در داخل مگافارم بنا بر احتیاجات آنها در جیره مورداستفاده قرار میگیرند که این مکملها جهت رشد و تولید دام ضروری هستند.
دسته دوم نیز شامل مکملهای اختصاصی است که با توجه به پتانسیل ژنتیکی بالا در گاو هلشتاین در تولید شیر، جهت حفظ سلامت دام و بهبود و تداوم روند تولید و همچنین افزایش عمر اقتصادی دام در گلههای با تولید بالا همچون مگافارم افق قلعه پارسیان بعضاً از افزودنیهایی در جیره استفاده میشود. برای مثال، کولین کلراید در جیره گاوهای تازهزا و گاوهای انتظار زایمان که دام را از ابتلا به کبد چرب مصون میدارد و همچنین استفاده از منابع چربی در گروههای پرتولید برای حمایت از تولید شیر بالا بدون اینکه به دام آسیب برسد، کاربرد دارد.
گفتنی است؛ مگافارم افق قلعه پارسیان دارای 14 سالن فریاستال درمجموع به ظرفیت 3000 رأس گاو شیری (دوشا)، 18 سالن بهاربند درمجموع به ظرفیت 3500 رأس گوساله و تلیسه و گاو خشک، یک سالن ماک خانه جهت نگهداری گوسالههای نوزاد (زیر یک هفته سن) به ظرفیت 200 رأس گوساله، یک سالن گوسالهدانی جهت نگهداری گوسالههای شیرخوار به ظرفیت 800 رأس گوساله، یک سالن شیردوشی اصلی (بزرگ) به ظرفیت 120 واحد دوشنده نیمهخودکار، یک سالن شیردوشی کوچک برای گاوهای بیمارستانی به ظرفیت 12 واحد دوشنده، یک کارخانه خوراک مجهز به ادوات بهروز جهت ساخت 10 تن کنسانتره در ساعت و 200 تن خوراک آماده عرضه در شبانهروز است. همچنین این واحد توانایی انبارداری علوفه خشک به ظرفیت 2000 تن و سیلاژ علوفه به ظرفیت 40000 تن را دارد و درمجموع هماکنون این مگافارم دارای تعداد 2800 رأس گاو شیرده و 3500 رأس پشت گله است که شامل گاوهای غیرشیرده، تلیسه و گوساله میشود.
