خودکفايي گندم، وزارت جهاد کشاورزي چه تمهيداتي براي تداوم آن انديشيده است؟

خودکفايي گندم، وزارت جهاد کشاورزي چه تمهيداتي براي تداوم آن انديشيده است؟ در جهت پايداري توليد و تداوم روند خودکفايي گندم از سال زراعي 93 – 92 دفتر مجري طرح گندم، طرح ملي افزايش ضريب خوداتکايي گندم تا افق 1404 را تدوين و اجراي آن را در دستور کار قرار داده است که پروژه ها و عمليات اين طرح در راستاي پايداري توليد گندم کشور تعريف شده است.

مهندس اسماعيل اسفندياري، مجري طرح محوري گندم وزارت جهاد کشاورزي در گفتگو با خبرنگار نگاشته به تشريح اين موارد مي پردازد.

ساماندهي توليد و فرآوري بذر

با توجه به اهميت و جايگاه بذر در افزايش و پايداري توليد برنامه 11 ساله توليد بذر گندم تا افق 1404 در طبقات مختلف بذر گندم تهيه و تدوين گرديده و برنامه توليد بذر بر آن اساس اجرا مي گردد. در راستاي اهداف پايدار توليد توسعه و توانمندسازي صنعت بذر كشور و تشکيل صندوق بذر گندم و جو به لحاظ استقرار شرايط لازم براي بهره گيري از مجموعه ظرفيتها ساير نهاده ها، تدوين مدل ارتقاء اين نهاده يکي از اهداف اصلي طرح مي باشد.

اجرايي نمودن برنامه روند صعودي توليد بذر تا افق 1404به نحوي که همه استانها طي سنوات برنامه موظف هستند تا 65 درصد از نياز بذرگندم آبي و 45 درصد بذر گندم ديم مزارع خود را از بذور گواهي شده را از طريق بخش خصوصي تامين و بين زارعين گندمکار توزيع نمايند.

لازم به ذکر است که حدود 90 درصد توليد بذر توسط قريب به 200 شرکت خصوصي و تعاوني بر اساس برنامه و هدف گذاري دفتر مجري طرح گندم زير نظر موسسه تحقيقات ثبت و گواهي بذر و نهال تهيه و توليد مي گردد به نحوي که در سه سال گذشته روند رو به رشدي داشته و براي کشت سال زراعي 96 – 95 قريب 435 هزار تن بذر از ارقام مختلف تهيه گرديده است که اين نسبت در مقايسه با 290 هزار تن بذر سال 1392، به ميزان 50 درصد رشد داشته که در توليد گندم بسيار موثر بوده است.

ارتقاء برداشت مکانيزاسيون گندم

يکي از مهمترين مراحل توليد گندم که تاثير بسزايي در ارتقاء کمي و کيفي توليد محصول دارد مرحله برداشت آن است؛ زيرا در صورت عدم برداشت به موقع و صحيح محصول باعث افزايش آفت، ريزش و ضايعات و در نتيجه کاهش عملکرد محصول مزرعه مي گردد.

به همين دليل اعمال مديريت مناسب برداشت با هدف کاهش تلفات ريزش در فصل برداشت از مهمترين اولويت ها مي باشد و در سه سال گذشته قريب به 1500 دستگاه کمباين نو به ناوگان برداشت اضافه شده است که ضرورت دارد سالانه حداقل 1500 دستگاه کمباين نو به ناوگان برداشت اضافه و اين بخش به طور ويژه بيشتر تقويت و حمايت بشود.

تغذيه متعادل گندم در بحث خودکفايي گندم

آن دسته از عملياتي که تحت عنوان کوددهي صورت مي پذيرد، در حقيقت بخشي از اقدامات لازم مربوط به برنامه تغذيه گياهي است که طي مراحل قبل از کاشت، کاشت و داشت زراعت يک محصول انجام مي گيرد که تدارک کود نسبتا مناسب بوده است و آموزش هاي عملي لازم در مصرف کود هاي اوره به صورت تقسيط به کشاورزان ارائه مي گردد و اين مهم مستمرا از طريق مراکز خدمات کشاورزي پي گيري مي شود.

مديريت و کنترل عوامل زيان رسان

علف هاي هرز از جمله عوامل خسارت زاي زنده هستند كه در صورت عدم مبارزه اراضي گندم آبي و ديم 25 تا 30 درصد منجر به كاهش عملكرد و توليد محصول مي شوند. سازمان حفظ نباتات مسئول کنترل عوامل خسارت زا در زراعت گندم مي باشد که مديريت خوبي را در سه سال اخير اعمال نموده است.

اجراي مزارع مشاهدهاي، مقايس هاي انتخاب مشارکتي ارقام: امروزه در اکثر نقاط جهان به منظور تسهيل و تسريع در انتقال يافته هاي عملي و تحقيقاتي به کشاورزان از روش هاي مانند انتخاب مشارکتي ارقام گندم (PVS) استفاده مي گردد. به نحوي که جديدترين ارقام اصلاح شده تجاري گندم در زمين کشاورزان پيشرو، مجرب که اراضي آنها در مسير تردد و عبور مرور زارعين باشد به صورت مقايس هاي کشت و در مراحل مختلف توسط آنان بازديد انجام مي شود.

با توجه به تاثير ارقام جديد و با پتانسيل بر عملکرد مزارع گندم و اهميت تسريع هر چه بيشتر در توسعه ارقام اميدبخش در اراضي کشاورزان و در عين حال توليد کافي بذور مورد نظر، فرايند کشت مقايسه اي و ترويج و تجاري سازي اين ارقام در دستور کار قرار مي گيرد.

روش اجراي عمليات به اين صورت است که در شرايط زارع و با مشارکت آنان در مناطق پررفت و آمد و سهل الوصول براي زارعين با ديدگاه آموزشي با استفاده از بهترين و مناسب ترين ادوات موجود در منطقه عمليات انجام خواهد شد و کشاورز در عمل با مشاهده بهترين ارقام گندم و روش زراعي را انتخاب و اجرا مي نمايد و بهره وري مزارع و توليدات کشاورزي آن ارتقاء مي يابد.