تأثیر کاهش صادرات غلات روسیه بر واردات غلات به ایران و هجوم به بازار قزاقستان

تصمیم روسیه مبنی بر توقف صادرات غلات، رویدادی مهم جهانی است که می‌تواند معادلات بازار مواد غذایی را به‌طور چشمگیری تغییر دهد. با توجه به نقش محوری روسیه در تأمین غلات جهان، این اقدام ممکن است زنجیره‌ای از پیامدها را با خود به همراه داشته باشد، به‌ویژه برای کشورهایی که به واردات این محصولات وابسته هستند. ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست و توقف صادرات غلات از سوی این کشور چه‌بسا چالش‌هایی را در زمینه تأمین امنیت غذایی و مدیریت منابع ارزی پیش روی آن قرار دهد.

در این میان، یافتن راهکارهای هوشمندانه برای مواجهه با این وضعیت و کاهش وابستگی به یک منبع خاص، بیش‌ازپیش ضرورت می‌یابد.

هادی بیک، از فعالان صنعت غلات درباره تصمیم روسیه برای منع صادرات غلات روسیه گفت: منع صادرات غلات روسیه از 15 فوریه تا یک ژوئن، موضوعی کاملاً بی‌سابقه بوده است. البته با توجه به اعلام این موضوع از پیش، متقاضیان غلات روسیه ثبت سفارش‌های خود را انجام داده‌اند و حدود 20 تا 30 درصد کسانی که این موضوع را جدی نگرفته‌اند و قرارداد خود را فیکس نکرده‌اند، با مشکل مواجه شده‌اند.

هجوم تریدرهای ایرانی به بازار قزاقستان برای تأمین جو

بیک درباره تأثیر این ممنوعیت بر تأمین جو و ذرت موردنیاز ایران گفت: روسیه، تنها مبدأ تأمین‌کننده ذرت ایران نیست و بخش دیگری از نیازهای کشور از اوکراین و برزیل تأمین می‌شود. در بخش جو، قزاقستان، مبدأ دیگر پس از روسیه است که می‌توان روی آن حساب کرد؛ اما با خبر توقف صادرات جو از روسیه، تریدرها بر بازار قزاقستان فشار آورده و افزایش هجوم به بازار قزاقستان سبب شد تا قیمت جو به 250 دلار به هر تن برسد.

اما درنهایت با توقف صادرات غلات روسیه، شاهد بروز ریسک خاصی نخواهیم بود، زیرا غلات موردنیاز از مبادی دیگر تأمین می‌شود؛ اما کارخانه‌های دام و طیور شمال، شمال غرب و شمال شرق باید هزینه بیشتری را برای تأمین کالا از سمت برزیل پرداخت کنند.

وی در ادامه درباره زمان مناسب برای خرید غلات در بازارهای جهانی گفت: معمولاً هرقدر به زمان‌های برداشت محصول نزدیک‌تر می‌شویم، زمان بسیار مناسب‌تری است تا با فروشندگان روس و برزیل صحبت کنیم. نکته حائز اهمیت این است که معمولاً خریدهای بزرگ و عمده از سمت دولت انجام می‌شود و قرارداد بلندمدت از سمت بخش خصوصی نداریم. این در حالی است که هم‌اکنون تعدادی از تأمین‌کنندگان تمایلی برای فروش محصول به شرکت‌های دولتی ندارند، چراکه دو شرکت دولتی فعال در حوزه غلات و خوراک دام پرداخت‌های مالی خود را با تأخیر انجام می‌دهند و نظم و انضباطی در پرداخت‌های مالی به فروشندگان خارجی ندارند.

سهمیه‌بندی برای ثبت سفارش؛ مانعی برای انجام خریدهای بلندمدت بخش خصوصی

این فعال حوزه صنعت غلات ادامه داد: متأسفانه در حال حاضر، با توجه به سهمیه‌بندی‌های صورت‌گرفته برای بخش خصوصی، این بخش قادر به انجام خریدهای بلندمدت نیست و باید به‌صورت مرحله‌به‌مرحله خریدهای خود را انجام دهد.

وی همچنین درباره مقابله با ریسک‌های ارزی اظهار کرد: خریداران غلات باید با استفاده از ابزارهای پوشش ریسک و هجینگ، نوسانات قیمتی را کنترل کنند. هرچقدر تفاوت نرخ ارز بیشتر شود، ایجاد انگیزه در صادرات یا بالعکس بیشتر خواهد شد.

بیک در پایان درباره بازار غلات روسیه گفت: در حال حاضر بیشترین مشکلات مختص بازار روسیه مربوط به بحث عرضه و تقاضا است. روسیه حجم زیاد غلات برای صادرات دارد که معمولاً زمان برداشت جو از خرداد و اردیبهشت و ذرت از مهر و آبان شروع می‌شود. اما در برهه زمانی نوامبر تا پایان فوریه با یخ‌زدگی ولگا مواجه هستیم که در این وضعیت، شرایط دموراژ و تخلیه کشتی‌ها با زمان‌های دیگر متفاوت است.