در پنل لجستیک غلات و کشتیرانی از روز دوم در سومین کنفرانس بینالمللی غلات و دانههای روغنی ایرانگرین، محمدرضا نجفی، مدیرعامل شرکت پتکوس در سخنرانی خود درباره سهم غلات مختلف در کشور گفت: در کشور ما گندم 62 درصد، جو 17 درصد، شلتوک 14 درصد، ذرت دانهای 7 درصد از سهم غلات کشور ما را تشکیل میدهند. تولید غلات روند منظمی نداشته و باافتوخیزهای بسیاری روبهرو بوده است؛ در برخی سالها دولت اصرار به خودکفایی داشته و در برخی موارد به دلیل خشکسالی و کمآبی مجبور به واردات بودهایم.
سهم بنادر در واردات غلات موردنیاز کشور
نجفی یادآور شد: در خصوص کشور ایران، بخش عمده غلات، وارداتی است و مبادی اصلی ورودی، بندرها هستند. سهم بندرهای مختلف ایران در حوزه واردات غلات، متفاوت است. بنادر شمالی دارای سهم 15 درصدی و بندر امام خمینی که هاب اصلی غلات است، دارای سهم ۷۶ درصدی است. بنادر دیگر جنوبی ازجمله بندر شهید رجایی، سهم کوچکتری در این خصوص دارند که حدود ۴ درصد را شامل میشود. در این میان این بنادر کوچک، عمدتاً بهصورت کانتینری عمل میکنند و تنها بخشی از گندم که شرکت بازرگانی دولتی مجوز واردات آن را دارد، از این بندرها وارد میشود.
نجفی افزود: بر اساس بررسیهای انجامشده، در سهم واردات بندر امام خمینی که جزء بندرهای اصلی است، نوسانات بسیاری وجود دارد که دلایل اصلی آن به تخصیص ارزها و حجم واردات و سیاستگذاریها برمیگردد. ۵۰ درصد از عمده غلاتی را که به بندر امام خمینی وارد میشود، ذرت تشکیل میدهد.
سیلوهای بندر امام خمینی
وی با بیان اینکه شرکت پتکوس سیلوهای زیادی در بندر امام خمینی ساخته است، گفت: این بندر، بندر اصلی برای تخلیه غلات به شمار میرود و حجم بسیار زیادی از غلات از طریق این بندر وارد کشور میشود. البته همچنان لازم است در بهبود زیرساختهای آن بیشتر توجه شود. همچنین بندر چابهار بهرغم توجهات دولتهای پیشین کماکان نیاز به توسعه دارد و متأسفانه حجم سرمایهگذاری در آن، به اندازهی کافی نیست. بندر شهید رجایی هم عمدتاً بر پایه بندر کانتینری است و بندر آستارا به دلیل راهاندازی ایستگاه قطار و توسعه حملونقل ریلی اخیراً موردتوجه بیشتری قرار گرفته است.
بخش عمده لجستیک غلات کشور، کامیون و واگنی است
نجفی با اشاره به اینکه در حقیقت راههای اصلی لجستیک در کشور ما، حملونقل کامیونی و واگنی است و واردات ما اغلب با کشتی و واگن صورت میگیرد، گفت: در بحث کشاورزی، متأسفانه سهم حملونقل ریلی بسیار پایین است و انتقال به کارخانههای آرد بهصورت حملونقل جادهای صورت میگیرد. سپس محصولات تولیدی به مرحله مصرف یعنی فروشگاهی (first shop) و نانواییها میرسد.
وی عنوان کرد: متأسفانه به دلیل اینکه حملونقل ریلی توسعه لازم را نداشته است، انتقال عمده غلات ما با حملونقل جادهای صورت میگیرد که این مسئله چالشهای بسیاری در بردارد؛ ازجمله اعتصابات رانندگان، دردسرهای فصول سرد سال، مشکلات سوختی و فرسودگی ناوگان حمل و کامیونها که همواره دشواریهایی در این حوزه ایجاد کرده است. چنانچه حملونقل واگنی ما توسعه یابد، ازنظر هزینه نیز بسیار بهصرفهتر خواهد بود.
لازم به یادآوری است؛ حملونقل ریلی ما در مقایسه با کشورهای دیگر مانند آلمان بسیار ضعیف است. با مقایسه این موضوع، متوجه میشویم که میزان حملونقل ریلی ما تا چه میزان پایین است و امیدواریم که در این خصوص شاهد پیشرفت و بهبود وضعیت باشیم.
