امنیت غذایی پایدار: ضرورت تصمیمسازی همافزا
مدیرعامل شرکت توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی مطرح کرد
پوریا طباطباییپور، مدیرعامل شرکت توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی در کنفرانس بینالمللی ایرانگرین درباره امنیت غذایی جامعه در بستر تجارت کالاهای اساسی در ایران اظهار کرد: امنیت غذایی مفهومی محدود به امروز نیست؛ این واژه حامل مسئولیتی عمیق نسبت به گذشتهای است که طی کردهایم و اکنونی که با آن دستوپنجه نرم میکنیم و همچنین آیندهای که باید به نسلهای بعدی تحویل دهیم.
امروز در جایی ایستادهایم که نشانههای بحران، بیش از هر زمان دیگری در افق دیده میشود؛ نه در قالب یک احتمال، بلکه به شکل واقعیتی ملموس در تجربه روزمره فعالان بخش خصوصی و تولیدکنندگان داخلی.
وی در ادامه گفت: در مقام یک مدیر فعال در بخش خصوصی، باید بگویم؛ هر روزی که میگذرد، عمق بحران و کمبود زیرساختها، منابع و نبود ثبات تصمیمگیری را بیشتر لمس میکنیم. امروز، چالشهای امنیت غذایی ما دوبعدی است؛ از یکسو، محدودیتهای ناشی از تحریمها، موانع در انتقال ارز و فشارهای سیاسی بینالمللی و از سوی دیگر، با ضعف ساختاری و ناهماهنگی در سیاستهای داخلی، تغییرات مکرر و ناگهانی قوانین و ناکارآمدی مزمن در حوزه تولید و کشاورزی روبهرو هستیم.
طباطباییپور با بیان اینکه بررسی دادههای تولید و میزان مصرف، نشاندهنده ناپایداری در زنجیره تأمین مواد غذایی است، افزود: در حوزه غلات و نهادههای دامی، تولید داخلی نهتنها پاسخگوی نیاز فعلی نیست، بلکه در مواجهه با رشد جمعیت و تغییر الگوی مصرف، فاصلهای رو به گسترش دارد. از سوی دیگر، کشاورزی کشور به دلایلی چون کمبود بهرهوری، خشکسالی، فرسایش خاک و کمبود سرمایهگذاری، دچار رکود ساختاری است. نظام کشاورزی سنتی و فرسوده ما نیازمند بازنگری جدی، اصلاح ساختارها و تزریق سرمایههای جدید است.
وی با تأکید بر اینکه در چنین شرایطی، هرگونه برنامهریزی برای بهبود امنیت غذایی کشور، نیازمند مشارکت واقعی و مؤثر بخش خصوصی است، گفت: تصمیمگیریهای کلان نمیتواند بدون حضور و نظر جامع بخش خصوصی به سرانجام برسد. این بخش، نهتنها بازوی اجرایی سیاستها است، بلکه در بسیاری از موارد، خود در ارائه راهکار و اجرای پروژههای حیاتی پیشگام بوده است؛ درحالیکه بسیاری از مصوبات دولتی از سوی بخش خصوصی اجرا میشود، لازم است صدای این بازیگر اصلی در میزهای تصمیمگیری نیز شنیده شود.
دغدغه فعالان بخش کشاورزی و صنایع غذایی کشور، تنها عبور از بحرانهای امروز نیست؛ بلکه تضمین سلامت غذایی مردم و پایداری منابع برای نسلهای آینده است. در این مسیر، همه باید در کنار هم قرار گیرند؛ سیاستگذاران، تولیدکنندگان، کشاورزان و سرمایهگذاران، با هدف مشترک تضمین آیندهای پایدار.
به گفته مدیرعامل شرکت توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی با توجه به شرایط اقلیمی ایران، ازجمله قرارگیری در کمربند خشک جهانی و نرخ نگرانکننده فرسایش خاک، بازنگری عمیق در نحوه سرمایهگذاری در کشاورزی و زیرساختهای مرتبط، یک ضرورت فوری است.
وی در ادامه اضافه کرد: امروز تجهیزات بنادر فرسودهاند، سرعت تخلیه نهادهها پایین است و زیرساختهای نگهداری و توزیع مواد غذایی پاسخگوی نیاز کشور نیستند. ارتقای این زیرساختها نیازمند جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی و ایجاد انگیزه و اطمینان برای سرمایهگذاران است.
طباطباییپور ادامه داد: ما در آستانه ورود به دهههایی هستیم که جمعیت فعال امروز، به گروه سالمندان تبدیل خواهد شد. دهه شصتیها که بخش مهمی از مصرفکنندگان آینده خواهند بود، نیازمند تضمین منابع پایدار غذایی و خدمات بهداشتیاند؛ اما پرسش مهم این است: آیا آنچه امروز داریم و با مدیریت کنونی، پاسخگوی نیاز همین امروز خواهد بود؟
بزرگترین چالش ما، فقط تحریم و فشار خارجی نیست؛ بلکه پیشبینی و برنامهریزی برای آیندهای است که با سرعت نزدیک میشود. آنچه به نسلهای بعدی تحویل میدهیم، نهفقط زمین و منابع طبیعی که نحوه مدیریت امروز ماست.
آیا برای نسلهای آینده سهمی از منابع باقی گذاشتهایم؟
مدیرعامل شرکت توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی در پاسخ به این پرسش که نسلهای آینده چه سهمی از منابع امروز ما دارند، گفت: این سؤال همیشه در ذهن من، بهعنوان یک مدیر بخش خصوصی وجود دارد:
چرا در سالهای گذشته، برای منابعی که محدود بودند، آیندهنگری لازم صورت نگرفت؟ چرا به سهم نسلهای آینده در منابع طبیعی کشور فکر نکردیم؟
ما فرصت داریم تا با کنار گذاشتن اختلافنظرها و اولویت دادن به منافع بلندمدت ملی، به میراثداران واقعی تبدیل شویم. چنانچه امروز دستبهدست هم دهیم و تصمیمات صحیح بگیریم، آیندهای خواهیم ساخت که نسلهای بعدی با احترام از ما یاد کنند؛ نه با حسرت.
