نقش کلیدی تولیدکنندگان ماکارونی در تضمین امنیت غذایی در بحران‌ها

در نظام‌های سیاسی و اجتماعی، امنیت غذایی یکی از ارکان حیاتی پایداری و تاب‌آوری ملی در شرایط عادی و بحران است. در این میان، صنایع غذایی که توان تولید انبوه، توزیع گسترده و قابلیت نگهداری بلندمدت را دارند، نقشی کلیدی در حفظ ثبات و آرامش جامعه ایفا می‌کنند. صنعت ماکارونی نیز به‌عنوان یکی از مهره‌های اصلی تامین‌کننده سبد غذایی خانوار ایرانی، همواره در خط مقدم تأمین اقلام اساسی به‌ویژه در شرایط ویژه مانند تحریم، بحران‌های اقتصادی، بلایای طبیعی و جنگ، حضور مؤثر داشته است.

ماکارونی به دلیل ویژگی‌هایی چون ماندگاری بالا، ارزش غذایی مناسب، سهولت نگهداری و قیمت مقرون‌به‌صرفه، جایگاه ویژه‌ای در مدیریت بحران‌های غذایی دارد. تجربه جنگ تحمیلی و همچنین شرایط اضطراری اخیر، بار دیگر نشان داد که تولیدکنندگان ماکارونی چگونه با حفظ ظرفیت تولید، جلوگیری از کمبود و کنترل قیمت، توانستند نقش تعیین‌کننده‌ای در تأمین امنیت غذایی کشور ایفا کنند.

رسول مژده شفق، سخنگوی انجمن صنفى کارفرمایان ماکارونی در گفت‌وگو با نگاشته درباره نقش تولیدکنندگان ماکارونی به‌عنوان یکی از حافظان امنیت غذایی گفت: با آغاز وضعیت بحرانی ناشی از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، اهمیت صنایع غذایی در تأمین امنیت غذایی بیش از هر زمان دیگری موردتوجه قرار گرفت. صنعت ماکارونی از حلقه‌های کلیدی در زنجیره تأمین اقلام با ماندگاری بالا، توانست نقش مؤثری در حفظ ثبات بازار ایفا کند.

واکنش سریع صنعت ماکارونی به شرایط اضطراری

شفق ضمن اشاره به چالش‌های پیش‌آمده افزود: در شرایطی که بسیاری از صنایع کشور با اختلال در روند تأمین انرژی، مواد اولیه و حمل‌ونقل مواجه بودند، تولیدکنندگان ماکارونی با همیاری و تلاش شبانه‌روزی، تولید مستمر خود را حفظ  نمودند و مانع بروز کمبود در بازار شدند. باوجودآن‌که صنعت در آستانه تغییر قیمت به دلیل افزایش هزینه‌های تولید، به‌ویژه نرخ گندم، دستمزد و انرژی قرار داشت، کارخانه‌ها تصمیم گرفتند برای جلوگیری از فشار اقتصادی بر مردم، در دوران جنگ تحمیلی 12 روزه قیمت‌ها را به‌طور موقت ثابت نگه دارند و کالا را با نرخ‌های سال گذشته به بازار عرضه کنند.

وی همچنین خاطرنشان کرد: تجربه دوران دفاع مقدس و نیز بحران اخیر نشان داد که ماکارونی، به دلیل عمر ماندگاری بالا، ازجمله اقلام استراتژیک غذایی محسوب می‌شود که در مواقع اضطراری می‌تواند پاسخگوی نیاز خانوارها باشد. این صنعت توانسته با سرعت، انعطاف و تداوم تولید، در کنار سایر کالاهای اساسی مانند غلات و کنسروها، نقشی حیاتی در تأمین غذای جامعه ایفا کند.

تأمین برق؛ چالش مستمر صنایع غذایی

سخنگوی انجمن صنفى کارفرمایان ماکارونی با اشاره به این‌که یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی صنعت ماکارونی، کمبود و ناپایداری برق است، گفت: طی دو سال اخیر، صنایع مختلف ازجمله صنایع غذایی با ناترازی در تأمین برق مواجه بوده‌اند؛ موضوعی که در دوران اضطراری، اهمیت تأمین انرژی پایدار را دوچندان می‌کند. این مسئله از نگاه فعالان صنفی نیازمند اولویت‌بندی مشخص دولت در توزیع انرژی به واحدهای تولید کالاهای اساسی است.

وی ادامه داد: دولت باید با طبقه‌بندی کالاهای اساسی بر اساس عمر ماندگاری و نقش آن‌ها در سبد غذایی خانوار، از پیش برای شرایط بحرانی برنامه‌ریزی کند. ذخیره‌سازی مواد اولیه، حمایت در تأمین انرژی و تثبیت قیمت مواد اولیه، اقداماتی است که در کوتاه‌مدت و میان‌مدت می‌تواند پایداری تولید را تضمین کند.

شفق درباره عرضه ماکارونی به قیمت جدید اظهار کرد: بر اساس قانون بودجه سال جاری، قیمت گندم برای مصارف صنف و صنعت باید برابر با نرخ تمام‌شده باشد. بااین‌حال، پس از تصویب قیمت ۲۱۲۰۰ تومان برای گندم صنف و صنعت، دولت در یک اصلاحیه، قیمت گندم ماکارونی را به ۱۷,۰۰۰ تومان کاهش داد؛ آن‌هم درحالی‌که قیمت تمام‌شده آن حداقل ۲۲,۰۰۰ تومان برآورد شده است.

این تفاوت قیمتی که با هدف حمایت از دهک‌های پایین درآمدی و درج ماکارونی در کالابرگ الکترونیک صورت گرفته، تأثیر اندکی بر قیمت تمام‌شده محصول دارد، اما ازنظر فعالان صنفی، عدم انطباق با واقعیت‌های اقتصادی، انگیزه تولید را کاهش می‌دهد.

تصویب افزایش۴۲  درصدی قیمت ماکارونی در سال جدید

بر اساس جلسات کارشناسی با سازمان حمایت از مصرف‌کننده، به‌رغم افزایش ۵۷ درصدی قیمت گندم و رشد سایر هزینه‌ها، درنهایت افزایش قیمت ۴۲ درصدی برای ماکارونی تصویب شد. این در حالی است که پیشنهاد صنف، با توجه به آنالیز ارائه شده بر اساس اسناد هزینه‌های تولید افزایش بیش از 57 درصدی بود. باوجوداین اختلاف، تولیدکنندگان در حال حاضر با نرخ جدید مشغول تولید هستند تا کمبودی در بازار ایجاد نشود.