توقف واردات جو؛ تهدیدی جدی برای نهادههای دامی و دام سبک
مدیرعامل اتحادیه مرکزی دام سبک کشور مطرح کرد
نهادههای دامی از مؤلفههای حیاتی زنجیره تولید محصولات پروتئینی هستند که در پایداری امنیت غذایی کشور سهم بسزایی دارند. در ایران، تأمین این نهادهها همواره با چالشهایی چون وابستگی به واردات، نوسانات ارزی، سیاستگذاریهای متناقض، بروکراسی پیچیده و تأخیر در تخصیص ارز مواجه بوده است. این مشکلات نهتنها تولیدکنندگان را با بحرانهای مکرر روبهرو کرده، بلکه موجب بیثباتی در بازار مصرف نیز شده است.
در شرایطی که دامداران و صنعت دامپروری بیش از هر زمان دیگری نیازمند حمایت و ثبات هستند، مدیریت ناکارآمد در تأمین نهادهها میتواند پیامدهای سنگینی برای اقتصاد کشاورزی، اشتغال روستایی و امنیت غذایی کشور در پی داشته باشد.
افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه مرکزی دام سبک کشور در گفتوگو با نگاشته درباره وضعیت نهادههای دامی در کشور گفت: بحران تأمین جو در بازار نهادههای دامی کشور وارد مرحلهای جدی شده است؛ بهطوریکه بیش از سه ماه است این محصول به میزان کافی در سامانه بازارگاه عرضه نمیشود و در صورت ادامه این وضعیت، دامهای سبک روستایی و عشایری با تهدید جدی کمبود خوراک و آسیب جدی مواجه خواهند شد.
وی افزود: ثبت سفارش جو وارداتی طی سه ماهه ابتدای سال جاری بهطور کامل متوقف شده و این در حالی است که کشور امسال با خشکسالی گسترده مواجه بوده و نیاز به واردات اضطراری این نهاده اساسی کاملاً مشهود بوده است. بااینحال، تصمیمگیریهای ناهماهنگ و بیتدبیری مدیریتی به توقف روند واردات منجر شده است.
اختلافنظر بانک مرکزی و وزارت جهاد بر سر ارز وارداتی جو
دادرس ادامه داد: یکی دیگر از عواملی که بحران تأمین را تشدید کرده، ابهام در نوع ارز تخصیصی برای واردات جو است. بانک مرکزی اخیراً اطلاعیهای صادر کرده که بر اساس آن، ارز جو وارداتی باید ۸۰ درصد ترجیحی و ۲۰ درصد مبادلهای تأمین شود، اما وزیر جهاد کشاورزی این تصمیم را نپذیرفته و اعلام کرده که بودجه تخصیصی، صرفاً بر پایه ارز ترجیحی بسته شده است.
مشکل اصلی اینجاست که نه اطلاعیه بانک مرکزی لغو شده و نه وزارت جهاد کشاورزی اطلاعیه رسمی و مکتوبی در این خصوص منتشر کرده است. لذا همین بلاتکلیفی موجب شده است واردکنندگان نهادههای دامی در سردرگمی کامل باشند و ندانند کالایی که وارد میکنند، با چه نرخی تسعیر خواهد شد.
بنابراین واردکنندگان جو بهشدت نگراناند؛ آنها نمیدانند که کالاهای وارداتیشان با کدام نرخ ارز محاسبه خواهد شد. تا زمانی که یک مکاتبه رسمی و شفاف از سوی وزارت جهاد یا بانک مرکزی منتشر نشود، ریسک واردات بالا خواهد بود و شرکتها تمایلی به ثبت سفارش یا ترخیص و عرضه محموله های خود نخواهند داشت.
در این میان، کارشناسان و فعالان حوزه دامداری خواستار پاسخگویی مسئولان هستند و تأکید دارند مسببان این سوء مدیریت باید تحت پیگرد قانونی قرار گیرند.
وی تصریح کرد: خوراک اصلی دامهای سبک، جو است و ادامهدار شدن کمبود این نهاده، دامهای روستایی و عشایری را در معرض نابودی قرار داده است و در صورت تأمین نشدن سریع و شفاف نهادهها، چیزی از صنعت دام سبک باقی نخواهد ماند.
جنگ، هشداری برای بازنگری در سیاستهای واردات
دادرس درباره پیامدهای جنگ برای صنعت نهاده کشور اظهار کرد: جنگ ۱۲ روزه اخیر زنگ هشداری جدی بود برای مسئولانی که همچنان به واردات اولویت میدهند. این در حالی است که کشور از ظرفیتهای بالای تولید داخلی برخوردار است و باید برای حفظ امنیت غذایی، این ظرفیتها بهدرستی فعال شوند.
در واقع در پاسخ به این دیدگاه که تولید داخل صرفه اقتصادی ندارد، باید گفت که قیمت تمامشده تولید در ایران بالاست اما این یک واقعیت اقتصادی است و دولت میتواند به جای تخصیص ارز برای واردات گوشت گرم،ارز صرفه جویی شده را در قالب یارانه مستقیم به مصرفکننده پرداخت کند تا قدرت خرید مردم افزایش یابد. درنتیجه، مصرف کالاهای داخلی افزایش پیدا میکند و تولید نیز رشد خواهد کرد.
وقتی تقاضا برای تولید داخل بالا برود، چرخه تولید فعال میشود، بهرهوری بهبود مییابد و در نهایت قیمت تمامشده کاهش پیدا میکند. این مسیر بهجای واردات، میتواند پایهگذار پایداری امنیت غذایی کشور باشد.
