طغیان هزینه کیسه آرد در زنجیره تأمین آرد

در شرایطی که کارخانجات آرد با افزایش هزینه انرژی، دستمزد و استهلاک دست‌وپنجه نرم می‌کنند، جهش غیرمنتظره قیمت کیسه که تنها یک جزء جانبی فرآیند تولید محسوب می‌شود، به عاملی تعیین‌کننده در اقتصاد این صنعت تبدیل شده است. مهندس کتابی، مدیرعامل آرد فخر زنجان در گفت‌وگو با نگاشته درباره معضل قیمت کیسه آرد اظهار کرد:

در یک ماه اخیر، مشکل تأمین کیسه‌های بسته‌بندی گریبان‌گیر کارخانه‌های آردسازی شده است. درحالی‌که مواد اولیه این کیسه‌ها از پتروشیمی و بر پایه مشتقات نفت تولید می‌شود و با توجه به این‌که کارخانه‌های پتروشیمی کشور همگی داخلی هستند و حتی مازاد تولید داشته و صادرات نیز انجام می‌دهند، این موضوع نشان می‌دهد که صفر تا صد فرآیند تولید کیسه در داخل کشور انجام می‌شود. اکنون در حوزه پتروشیمی و همچنین در حوزه تولید کیسه بسته‌بندی، تعداد قابل‌توجهی کارخانه فعال هستند.

محاسبه قیمت هر کیسه آرد با نرخ 20 تا 23 هزار تومان برای آردسازان

به گفته کتابی، متأسفانه آخرین نرخ اعلامی برای هر کیسه بسته‌بندی، ۲۰ هزار تومان بدون مالیات ارزش‌افزوده است که با احتساب هزینه حمل و سایر مخارج، برای کارخانه‌ها حدود ۲۳ هزار تومان تمام می‌شود. این در حالی است که هر کیسه آردی که به نانوایی فروخته می‌شود، کمتر از ۵۰ هزار تومان قیمت دارد. پشت این قیمت‌ها، درد بزرگی نهفته است؛ چراکه هزینه کیسه بسته‌بندی در حال نزدیک شدن به قیمت کل کالاست.

وی در ادامه تصریح کرد: بر اساس ادعای مدیران فروش شرکت‌های کیسه‌بافی، عرضه مواد پتروشیمی در بورس کاهش یافته و این کاهش تنها شامل صنف صنایع غذایی نیست. ازآنجاکه تولیدکنندگان کیسه، مواد اولیه خود را از بورس تهیه می‌کنند، افزایش قیمت‌ها در بورس و نبود تناسب عرضه با تقاضا، فشار مضاعفی ایجاد کرده است. برای مثال درحالی‌که تقاضا برای مواد اولیه ۱۰ هزار تن است، تنها نیمی از این مقدار عرضه می‌شود و این کمبود، بازار را ناخواسته دچار افزایش قیمت می‌کند.

مدیرعامل آرد فخر زنجان با بیان این‌که از سال گذشته با انجمن مکاتباتی انجام شده است، ادامه داد: قیمت‌گذاری عملاً در اختیار دولت است و کارخانه‌ها نمی‌توانند با قیمت‌های چند سال پیش و در شرایط تورم و هزینه‌های فعلی، مجموعه خود را مدیریت کنند. از سال گذشته درخواست داشتیم که تعرفه بهای انرژی کارخانه‌ها را در بخش کشاورزی قرار دهند تا امکان پرداخت هزینه برق با تخفیف فراهم شود، اما این موضوع نیز نتیجه‌ای نداشت.

به گفته این فعال صنعت آرد، امسال به دلیل خشک‌سالی، موجودی سیلوها به‌شدت کاهش یافته و کارخانه‌ها ناچارند گندم را از خارج کارخانه و همراه با پرداخت کرایه حمل وارد کنند. همچنین دستمزد نیروی کار مجرب کارخانجات افزایش داشته است و این عامل نیز هزینه‌های آردسازان را بالا برده است.

با وجود همه این مشکلات، کارخانه‌های آرد به دلیل تعهد اخلاقی نسبت به مردم و جامعه، فعالیت خود را متوقف نکرده‌اند: سال‌هاست این صنعت رها شده و هیچ‌کس راه‌حل منطقی برای آن ارائه نمی‌دهد.

قیمت 9500 تومانی سبوس، کفاف هزینه‌های آردسازان را نمی‌دهد

کتابی به موضوع افزایش قیمت سبوس نیز اشاره کرد و افزود: در اردیبهشت‌ماه، قیمت سبوس استحصالی از ۶ هزار تومان به ۹۵۰۰ تومان افزایش یافت. در آن زمان چند ماه با اتحادیه دامداران و جهاد کشاورزی درگیر بودیم؛ زیرا آن‌ها با وجود مصوبه کشوری، به دلایل مختلف حاضر به تمکین نبودند. آن زمان قیمت کیسه ۱۰ هزار تومان بود و هزینه‌های برق و استهلاک نیز چنین رقم‌های سرسام‌آوری نداشت. اعتراض ما به قیمت سبوس، به دلیل لزوم تعیین نرخ بر اساس عرضه و تقاضا بود اما جهاد کشاورزی این موضوع را نپذیرفت و قیمت غیرکارشناسی ۹۵۰۰ تومان تعیین شد. از آن زمان تاکنون، همه چیز تقریباً دو برابر شده و استهلاک با دلار ۱۲۰ هزار تومانی محاسبه می‌شود. چنانچه هزینه‌ای پیش‌بینی‌نشده به کارخانه‌ها تحمیل شود، دیگر توان مقابله با آن وجود ندارند.

وی در پایان با اشاره به سابقه حمایت دولتی خاطرنشان کرد: در زمان دولت‌های سابق، کیسه را خود دولت تأمین می‌کرد. اکنون نیز پیشنهاد ما این است که دولت از طریق اداره غله، بر اساس نیاز کارخانه‌ها، کیسه‌های موردنیاز را تأمین کند تا بار سنگینی از روی دوش آردسازان برداشته شود.