چالش‌های کارخانجات تصفیه روغن در شرایط نوسانات ارزی

صنعت تصفیه روغن از حلقه‌های ضروری در زنجیره تأمین مواد غذایی، نقش بی‌بدیلی در سلامت عمومی، ثبات روانی بازار و امنیت غذایی کشور ایفا می‌کند. روغن خوراکی، نه‌تنها کالایی روزمره و حیاتی در سبد مصرف خانوار است، بلکه به‌عنوان یک کالای استراتژیک، همواره در اولویت سیاست‌گذاری‌های غذایی و اقتصادی قرار دارد.

بااین‌حال، کارخانجات تصفیه روغن در ایران طی سال‌های اخیر با چالش‌های عمیق و چندوجهی روبه‌رو شده‌اند؛ چالش‌هایی که از نوسانات نرخ ارز و مشکلات تأمین مواد اولیه تا مسائل فنی، بهداشتی و ساختاری را در برمی‌گیرد.

در همین خصوص، مهندس استادحسینی، مشاور مدیرعامل شرکت روغن گلناز کرمان، در گفت‌وگو با نگاشته، مهم‌ترین موانع و دغدغه‌های این صنعت را تشریح و بررسی نمود.

به گفته مهندس استادحسینی، حدود ۹۵ درصد روغن خام موردنیاز کشور از طریق واردات تأمین می‌شود و تخصیص نیافتن به‌موقع ارز برای واردات روغن خام، یکی از چالش‌های جدی این صنعت است.

وی با اشاره به این‌که عرضه روغن‌های خاص در فروشگاه‌های زنجیره‌ای از دیگر چالش‌های این صنعت است، اظهار کرد: این روغن‌ها ترکیب روغن ارز دولتی (آفتابگردان) با روغن‌های خاص غیر ارز دولتی مانند کنجد، زیتون، ذرت و … یا مخلوط نمودن با روغن‌های دیگر است که چند برابر قیمت اصلی به فروش می‌رسد. مسئولان دولتی باید هم ازنظر سلامت و هم ازنظر گران‌فروشی، این روغن‌ها را بیشتر موردتوجه قرار دهند و نیاز است که نهادهای نظارتی، شفافیت بیشتری در این بخش ایجاد کنند.

فعالیت کارخانجات تصفیه روغن با 30 درصد ظرفیت

استادحسینی در ادامه با اشاره به این‌که ظرفیت اسمی کارخانه‌های تصفیه روغن در کشور حدود ۶ میلیون تن در سال است، خاطرنشان کرد: این در حالی است که نیاز داخلی تنها حدود ۲ میلیون تن برآورد می‌شود. این یعنی بسیاری از کارخانه‌ها با زیر ۳۰ درصد ظرفیت فعالیت می‌کنند.
همچنین عدم بهره‌گیری از ظرفیت صادراتی به دلیل ساختار ارزی و تمرکز سیاست‌ها بر واردات یارانه‌ای، مانع توسعه بازارهای خارجی شده و تولید داخلی را دچار رکود ساخته است.

مهندس استادحسینی در توضیح فرآیند تصفیه روغن یادآور شد: در مراحل تصفیه، ناخالصی‌ها ازجمله آلودگی‌های ناشی از سموم، آفت‌کش‌ها، رطوبت، ذرات فلزی و… با استفاده از مواد جاذب، حرارت، خلأ و فیلترهای شیمیایی حذف می‌شوند. همچنین در برخی مراحل، آنتی‌اکسیدان‌ها و ویتامین‌ها برای حفظ کیفیت و سلامت محصول افزوده می‌شوند.
وی در ادامه تأکید کرد: رعایت دقیق استانداردهای بهداشتی و فنی در این مرحله، تضمین‌کننده سلامت روغن تا رسیدن به دست مصرف‌کننده است.

عرضه روغن‌های خاص 4 برابر گران‌تر از نرخ واقعی

مشاور مدیرعامل شرکت روغن گلناز کرمان در پایان به پدیده نگران‌کننده‌ای اشاره کرد و افزود: تولید روغن در کارگاه‌ها و واحدهای غیرمجاز که فقط اقدام به بسته‌بندی‌های غیربهداشتی می‌کنند، تهدید بزرگی برای سلامت عمومی است. این روغن‌ها که بعضاً تحت عنوان روغن‌های خاص به بازار عرضه می‌شوند، نه‌تنها استانداردهای کیفی را ندارند بلکه با قیمت‌هایی تا چهار برابر نرخ واقعی به فروش می‌رسند.