نقش کلیدی شرکتهای بازرسی کالا در مدیریت ریسک واردات غلات به ایران
سیدمهدی تولیت،مدیرعامل شرکت بازرسی کوتکنا مطرح کرد
غلات یکی از اصلیترین منابع غذایی در سطح جهانی است و تامین امنیت غذایی کشورها به شدت به واردات وابسته است؛ لذا شرکتهای بازرسی نقش حیاتی در مدیریت ریسکهای مرتبط با واردات غلات ایفا میکنند و وجود سیستمهای کنترلی و بازرسی موثر اهمیت ویژهای را در این صنعت دارد.
به همین منظور، در گفتوگویی مشروح با سیدمهدی تولیت، مدیرعامل شرکت بازرسی کوتکنا به بررسی مهمترین ریسکهای واردکنندگان غلات در زنجیره واردات و اقدامات شرکتهای بازرسی برای صحت کیفیت کالای وارداتی پرداختیم.
تولیت در ابتدا به بیان نقش شرکتهای بازرسی کالا پرداخت و گفت: نقش شرکتهای بازرسی در 5 بخش خلاصه میشود؛ 1- بازرسی پیش از بارگیری شامل ارزیابی کیفیت و استانداردهای غلات قبل از ارسال و انجام آزمایشهای لازم برای اطمینان از عدم آلودگی. 2- نظارت در حین حمل و نقل شامل نظارت بر شرایط نگهداری و حمل غلات برای جلوگیری از فساد، 3- مدیریت مستندات شامل کمک به تهیه و بررسی مدارک لازم برای ترخیص کالا از گمرک و اطمینان از انطباق با قوانین و مقررات، 4- آموزش و مشاوره شامل ارائه مشاوره به واردکنندگان در خصوص استانداردها و بهترین شیوهها و آموزش در مورد نحوه مدیریت ریسکها،5 – گزارشدهی و پیگیری شامل ارائه گزارشات دقیق در مورد وضعیت کالا و هرگونه مشکل یا ریسک.
در نهایت این اقدامات به واردکنندگان کمک میکند تا ریسکها را کاهش دهند و از عواقب منفی جلوگیری کنند.
وی در ادامه به تشریح ریسکهای واردکنندگان غلات پرداخت و چالشهای ذیل را جز مهمترین ریسکها دانست:
ریسک کیفیت:
- احتمال وجود آلودگی یا عدم تطابق با استانداردهای ملی.
- خطر فساد یا کاهش کیفیت در طول حمل و نقل.
ریسک قانونی:
- تغییرات ناگهانی در قوانین و مقررات واردات.
- نیاز به رعایت استانداردهای بهداشتی و ایمنی.
ریسک نوسانات قیمت:
- تغییرات شدید در قیمت جهانی غلات.
- تأثیر نوسانات نرخ ارز بر هزینههای واردات.
ریسک حمل و نقل:
- خطرات ناشی از تأخیر در حمل و نقل.
- آسیبدیدگی کالا در حین حمل و نقل.
ریسک تأمین کنندگان:
- عدم اطمینان از توانایی تأمین کنندگان در تحویل به موقع و با کیفیت.
تولیت در ادامه به مقوله صحتسنجی اسناد مربوط به گواهیهای کیفیت و کمیت پرداخت و تصریح کرد: فرآیند بازرسی قبل از حمل برای غلات، چه کیفی، و چه کمی وفق الزامات سازمان ملی استاندارد توسط شرکت بازرسی راسا انجام میگردد وشرکتهای بازرسی ملزم به استفاده از آزمایشگاههای معتبر دارای استاندارد ISO17025 که عضو ILAC هستند میباشند. لذا تمامی اسناد کیفی پس از دریافت جواب از آزمایشگاه و مقایسه با استانداردهای ملی، توسط شرکت بازرسی صادر میگردد و قطعا شرکت بازرسی وقتی اسناد را صادر میکند که جواب آزمایش در محدوده پذیرش استانداردهای ملی و درخواست مشتری باشد.
وی افزود: در مورد IC که عموما مورد نیاز گمرک وبانکها است پس از صدور گواهی IC،گواهی مذکور توسط وارد کننده در سامانه EPL بارگذاری میشود و شرکت بازرسی باید صحت گواهی را در سامانه مذکور تایید کند. لذا امکان تقلبی عملا وجود ندارد.
در مورد COI و سایر اسناد کیفی که مورد نیاز سازمان ملی استاندارد میباشد، پس از صدور اسناد کیفی، تمام اسناد توسط شرکت بازرسی در سامانه COC سازمان ملی استاندارد بارگذاری میشود در این مورد نیز عملا امکان تقلب در اسناد وجود ندارد.
مراحل عملکرد شرکتهای بازرسی برای سنجش استاندارد کاالا
تولیت در پاسخ به این سوال که در فرآیند نمونه برداری غلات، چگونه از استانداردهای GAFTA یا FOSFA برای رعایت دقت و نمایندگی نمونه های برداشت شده از کل محموله اطمینان حاصل میکنید؟ گفت: شرکتهای بازرسی برای اطمینان از دقت و نمایندگی نمونههای برداشت شده از کل محموله، به روشها و استانداردهای مشخصی که توسط GAFTA و FOSFA و استانداردهای ملی تعیین شده است، عمل میکنند. این روشها شامل موارد زیر است:
تعیین حجم نمونه:
- طبق استانداردهای GAFTA و FOSFA، حجم و تعداد نمونهها به دقت مشخص میشود تا نمایندگی مناسبی از کل محموله ارائه دهند.
- استفاده از فرمولهای مشخص برای محاسبه تعداد نمونهها با توجه به حجم کل محموله.
روشهای نمونهبرداری:
- استفاده از روشهای استاندارد شده برای نمونه برداری، مانند نمونهبرداری تصادفی یا سیستماتیک، که تضمین میکند نمونهها به طور تصادفی از بخشهای مختلف محموله انتخاب شوند.
- اطمینان از اینکه نمونهها از نقاط مختلف و در زمانهای مختلف برداشت میشوند.
رعایت شرایط نمونه برداری:
- انجام نمونهبرداری در شرایط مناسب، از جمله دما و رطوبت، برای جلوگیری از تغییر کیفیت غلات.
- استفاده از تجهیزات و ابزارهای مناسب برای جلوگیری از آلودگی نمونهها.
مستندسازی دقیق:
- ثبت دقیق تمامی مراحل نمونهبرداری، از جمله زمان، مکان، و شرایط محیطی.
- تهیه گزارشهای دقیق و شفاف که شامل اطلاعات مربوط به نحوه و شرایط نمونهبرداری باشد.
ارسال نمونه به آزمایشگاه:
- ارسال نمونهها به آزمایشگاههای معتبر برای انجام آزمایشهای کیفی و کمی طبق استانداردهای GAFTA و FOSFA.
- اطمینان از اینکه آزمایشها تحت شرایط کنترل شده و بر اساس پروتکلهای استاندارد انجام میشوند.
آموزش پرسنل:
- آموزش کارکنان در مورد استانداردهای GAFTA و FOSFA و روشهای صحیح نمونهبرداری.
- اطمینان از آگاهی کارکنان از اهمیت نمایندگی و دقت در نمونهبرداری.
بنابراین با رعایت این مراحل و استانداردها، شرکتهای بازرسی میتوانند از دقت و نمایندگی نمونههای برداشت شده اطمینان حاصل کنند و کیفیت غلات وارداتی را تضمین نمایند.
موضع شرکتهای بازرسی در برابر مغایرتهای جدی در کیفیت یا کمیت کالا
وی در پایان درباره بررسی تعیین علت ریشهای درباره وضعیت شناسایی مغایرتهای جدی در کیفیت یا کمیت غلات مانند افت وزن یا آلودگی در فرآیند بارگیری و تخلیه غلات گفت: شناسایی علت ریشهای مشکلات جز وظایف شرکتهای بازرسی نیست. شرکت بازرسی به محض مشاهده هرگونه مغایرت با استانداردهای مرتبط و یا قرارداد فی مابین خریدار و فروشنده مورد را به ذینفعان گزارش میدهد تا اقدامات اصلاحی را انجام بدهند. در صورتیکه اقدام اصلاحی انجام شده باعث رفع مشکل نشد یا امکان اقدام اصلاحی نبود بلافاصله محموله رد میگردد و هیچ گواهینامه کیفی برای محموله صادر نمیگردد.
