موزه آسیاب آبی یوسف آباد با قدمت 150 ساله خود یکی از میراث به جا مانده از عصر قاجاریه است که تا اوایل دهه 40 به همراه آسیاب گاومیشی، آرد محلات تهران از جمله اوین، درکه، فرحزاد، ونک و … را تامین میکرده است و آرد این آسیاب در قحطی بزرگ سال 1320 توانست کمکهای بسیاری را به قحطیزدگان کند. سرانجام، این آسیاب در سال 1345 به علت ایجاد مانع بر سر راه ورودی آب آسیاب از کار افتاد و دچار تخریب شد.
سیدجلال عجایبی مالک این موزه آسیاب آبی است که هماکنون پس از سالهای متروکه بودن این آسیاب و در شرایطی که همه مالکان زمینهای اطراف مشغول برجسازی بودند، با هزینه شخصی خود به میزان 600 میلیون تومان اقدام به مرمت و حفظ این میراث فرهنگی کرد و با پیگیریهای صورت گرفته توانست این اثر کهن را در سال 1386 به شماره 19170 به ثبت ملی برساند. همچنین مقرر شد که این آسیاب امسال به موزه و گالری نانهای قدیمی و سنتی تهران تبدیل شود.
با وجود خشک شدن قنات میتوان دوباره آب را با موتور در آن به جریان انداخت
مالک این آسیاب معتقد است که با وجود خشک شدن قنات میتوان دوباره آب را با موتور در آن به جریان انداخت و گاوآهن و وسایلی که از قدیم مانده را در آن گذاشت و به نسل امروز نشان داد که در زمانهای گذشته چطور آرد را آسیاب میکردند. از سوی دیگر وجود نانوایی 50 ساله در مجاورت این آسیاب سبب شده است تا نانوایان آن تصمیم به پخت نانهای مختلف کنند. به گونهای که در کنار آسیاب آبی مجموعه نانوایی هم ایجاد شود.
به گفته کارشناسان میراث فرهنگی استان تهران، قرار است تا هزینهای صرف ساخت مجسمه ها، تجهیز موزه آسیاب آبی شود تا بتوان از آن به عنوان موزه استفاده کرد. همچنین زمین فضای سبز رو به رو در صورت ملحق شدن به این موزه آسیاب آبی میتواند کمک شایانی را برای ایجاد مجموعهای فرهنگی، تفریحی و تاریخی کند که متاسفانه در حال حاضر شهرداری با عدم موافقت و حصارکشی، این دو فضا را جدا کرده است.
