تغییرات قیمت گندم، افزایش نیاز کارخانه‌های آرد به سرمایه در گردش و تحولات سازوکار عرضه سبوس، از مهم‌ترین موضوعات موردتوجه صنعت آرد در سال جاری است. در همین خصوص، فرشاد معماریان، نایب‌رئیس انجمن صنفی سراسری صنایع آرد در گفت‌وگو با نگاشته ضمن تشریح چالش‌های قیمت‌گذاری گندم صنف و صنعت، بر ضرورت انعطاف‌پذیری قیمت وارداتی، تأمین نقدینگی و ایفای نقش تنظیم‌گری دولت در بازار تأکید کرد و عرضه سبوس در سامانه بازارگاه را اقدامی مثبت، اما مشروط به اجرای روان و مستمر آن دانست.
فرشاد معماریان، نایب‌رئیس انجمن صنفی سراسری صنایع آرد، با اشاره به ضرورت بازنگری در نحوه قیمت‌گذاری گندم صنف و صنعت، اظهار کرد:
قیمت‌گذاری گندم را باید به دو بخش تفکیک کرد. در بخش نخست، قیمت گندم صنعتی نوع ۳ بر مبنای هر کیلو ۵۳۰ هزار ریال تعیین شده که با توجه به قیمت‌های خرید تضمینی و همچنین قیمت‌های فعلی واردات، رقم متناسبی به نظر می‌رسد، اما این قیمت باید در چارچوب سیاست‌های پشتیبانی و تنظیم بازار مورداستفاده قرار گیرد.
- قیمت هر کیلوگرم گندم صنعتی نوع ۳، ۵۳ هزار تومان تعیین شده است.
- به اعتقاد نایب‌رئیس انجمن صنایع آرد، این نرخ باید در چارچوب سیاست‌های پشتیبانی و تنظیم بازار مورد استفاده قرار گیرد.
- سقف قیمت گندم وارداتی در حال حاضر ۲۸۵ یورو اعلام شده، اما لازم است متناسب با قیمت جهانی، هزینه حمل و بیمه تعدیل شود.
- تفکیک گندم ماکارونی، نان صنعتی و آزادپز می‌تواند به ایجاد پله قیمتی جدید و افزایش شکاف میان نرخ‌ها منجر شود.
- افزایش قیمت مواد اولیه، نیاز کارخانه‌های آرد به سرمایه در گردش و ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای را افزایش داده است.
- صنعت آرد از دولت انتظار دارد تخصیص ارز، فرآیند واردات و تأمین گندم موردنیاز واحدهای تولیدی را تسهیل کند.
- عرضه سبوس در سامانه بازارگاه می‌تواند شفافیت معاملات را افزایش دهد، مشروط بر آن‌که عرضه و خرید بدون وقفه انجام شود.
- حضور مستمر خریداران و توزیع‌کنندگان واجد شرایط برای جلوگیری از انباشت سبوس در کارخانه‌ها ضروری است.
سقف ۲۸۵ یورویی گندم؛ نرخی که باید با بازار جهانی شناور شود
معماریان افزود: بخش دوم به قیمت سقف وارداتی گندم مربوط می‌شود که در حال حاضر ۲۸۵ یورو تعیین شده است و با قیمت‌های فعلی تناسب دارد، اما این نرخ نباید ثابت و غیرمنعطف باشد، بلکه لازم است متناسب با تغییرات قیمت جهانی گندم، هزینه‌های حمل‌ونقل و هزینه پوشش‌های بیمه‌ای به‌صورت پویا تعدیل شود.
وی ادامه داد: ازنظر ما، تفکیک بخش صنفی نان صنعتی و آزادپز و همچنین ماکارونی از بخش صنف و صنعت، موجب افزایش بار یارانه‌ای برنامه حمایتی دولت و ایجاد یک پله قیمتی جدید شده است. این مسئله می‌تواند تعادل قیمتی در بخش صنعتی غیرنان را برهم زند، شکاف قیمتی را تشدید کند و درنهایت زمینه افزایش قاچاق در این بخش را فراهم آورد.
نایب‌رئیس انجمن صنفی سراسری صنایع آرد با اشاره به تغییر قابل‌توجه میزان یارانه پرداختی دولت تصریح کرد: سال گذشته دولت برای هر کیلو گندم مورداستفاده در صنعت ماکارونی حدود ۴ هزار تومان یارانه پرداخت می‌کرد، درحالی‌که این رقم در سال جاری به حدود ۲۹ هزار تومان رسیده است. در بخش نان صنعتی و آزادپز نیز سال گذشته یارانه‌ای برای گندم پرداخت نمی‌شد، اما امسال به ازای هر کیلو حدود ۲۹ هزار تومان یارانه در نظر گرفته شده است.
وی با اشاره به آثار افزایش قیمت گندم صنف و صنعت بر وضعیت مالی کارخانه‌های آرد اظهار کرد: افزایش قیمت گندم صنف و صنعت، فشار قابل‌توجهی بر نقدینگی کارخانه‌های آرد وارد کرده است. در چنین شرایطی، مشارکت فعال بانک‌ها در تأمین سرمایه در گردش و استفاده از ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای برای تأمین گندم، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.
معماریان ضمن بیان این‌که تداوم تولید و پایداری زنجیره آرد و نان، بدون تأمین نقدینگی متناسب با حجم و ارزش خرید گندم، با چالش جدی مواجه خواهد شد، افزود: افزایش قیمت مواد اولیه، در شرایطی که منابع مالی متناسب با این افزایش در اختیار واحدهای تولیدی قرار نگیرد، می‌تواند فشار مضاعفی بر سرمایه در گردش کارخانه‌ها وارد کند.
مطالبه آردسازان از دولت برای نیمه دوم سال
نایب‌رئیس انجمن صنفی سراسری صنایع آرد مهم‌ترین مطالبه صنعت آرد از دولت در نیمه دوم سال را ایفای مؤثر و به‌موقع نقش تنظیم‌گری و حمایتی در بازار گندم دانست و گفت: تحقق این هدف، مستلزم تأمین و تخصیص به‌موقع منابع ارزی، کاهش و تسهیل مقررات و فرآیندهای واردات گندم و ایجاد امکان تأمین سریع و مطمئن گندم موردنیاز واحدهای تولیدی است.
وی افزود: دولت باید در صورت بروز ریسک‌ها و اختلالات پیش‌بینی‌نشده در چرخه تأمین، با استفاده از ظرفیت‌های قانونی و ذخایر موجود، نقش فعال خود را در تنظیم بازار و تأمین گندم موردنیاز ایفا کند. هدف باید این باشد که از توقف یا کاهش تولید در صنایع آرد و غذا جلوگیری شود و تداوم تولید و امنیت غذایی کشور تضمین گردد.
عرضه سبوس در بازارگاه؛ گامی مثبت مشروط به اجرای روان آن
معماریان در ادامه با ارزیابی عرضه سبوس در بازارگاه اظهار کرد: عرضه سبوس در بازارگاه را اقدامی مثبت در جهت افزایش شفافیت معاملات و ایجاد تعادل در بازار بر مبنای عرضه و تقاضا می‌دانیم، اما موفقیت این سیاست بیش از هر چیز به نحوه اجرا و پشتیبانی از فرآیند آن بستگی دارد.
به گفته وی، یکی از مهم‌ترین الزامات اجرایی، آموزش و توجیه واحدهای عرضه‌کننده، پاسخگویی و پشتیبانی به‌موقع سامانه، تسهیل فرآیند ثبت عرضه و خرید و همچنین تسریع در تأیید و انجام معاملات است. اگر این فرآیند با پیچیدگی یا وقفه همراه باشد، هدف اصلی بازارگاه در ایجاد شفافیت و تسهیل مبادلات محقق نخواهد شد.
نایب‌رئیس انجمن صنفی سراسری صنایع آرد همچنین بر ضرورت جلوگیری از انباشت سبوس در کارخانه‌ها تأکید کرد و گفت: باید سازوکار مشخص و عملیاتی برای حضور و خرید مستمر واحدهای واسطه و توزیع‌کنندگان واجد شرایط در بازارگاه پیش‌بینی شود تا سبوس تولیدشده در کارخانه‌ها بدون وقفه وارد چرخه توزیع شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: چنانچه عرضه و خرید در بازارگاه به‌صورت روان، مستمر و بدون وقفه انجام شود و خریداران واقعی امکان فعالیت داشته باشند، این سامانه می‌تواند ضمن جلوگیری از انباشت سبوس در کارخانه‌ها، به افزایش شفافیت بازار و ایجاد تعادل پایدار میان عرضه و تقاضا کمک کند.
