آشنایی با غنی سازی آرد و مکانیزم های استفاده شده در این فرآیند

یادداشت از مهندس رعدی، مدیرعامل شرکت رعد آسیاب

Lots of different bread sorts, wrapped in craft paper. Baking and cooking concept background. Hands of baker carefully hold loaf on wooden table, sprinkled with flour.

از آنجایی که سازمان بهداشت جهانی در تمامی کشورها در خصوص کنترل وضعیت سلامت افراد جوامع مختلف برای خود خط مشی های مشخصی را تصویب و به اجرا گذاشته است لذا در سال ۷۸ برای اولین بار در ایران نیز نسبت به جلوگیری از شیوع بیماری کم خونی و درمان آن به ویژه در میان بانوان با توجه به ساختار فیزیولوژیکی بدنشان بهترین و ارزانترین روش در دنیا یعنی غنی سازی آرد با پودر آهن را توصیه نموده است. از آنجاییکه تقریبا نان در سبد غذایی اکثریت مردم در تمامی جوامع به ویژه ایران نیز قرار دارد؛ بهترین و سریعترین راه غنی سازی آرد انتخاب گردید و استان سیستان و بلوچستان به عنوان طرح پایلوت غنی سازی سازمان بهداشت جهانی انتخاب شد.

در سال های ۷۹ و ۸۰ برای اولین بار تمامی کارخانجات آردسازی استان سیستان  و بلوچستان تحت پوشش طرح غنی سازی قرار گرفتند و مقرر گردید که تمام کارخانجات آردسازی استان به دستگاه های غنی سازی آرد تجهیز شوند و پس از تجهیز این کارخانجات و شروع فرآیند غنی سازی با استفاده از پودر پرمیکس یا اسید اسکوربیک و دریافت نتایج مثبت این طرح، دولت از طرف سازمان بهداشت جهانی موظف گردید که این طرح را به صورت ملی در تمام نقاط کشور به اجرا درآورد و تمامی ساز و کارهای مربوط به این طرح شامل تامین بودجه لازم برای این پروژه که شامل دوبخش تهیه ماشین آلات و تجهیزات غنی سازی و همچنین مواد ریزمغذی شامل پودر آهن (اسیداسکوربیک) و ویتامین (ث) می باشد را به انجام برساند.

از همان ابتدای شروع اجرای طرح غنی سازی در کشور تهیه و تامین ماشین آلات مورد نیاز به عهده کارخانجات آرددسازی گذاشته شد اما در مورد تامین ریزمغذی ها مقرر گردید که کارخانجات این مواد افزودنی را نیز تهیه نموده و به صورت فصلی، هزینه خرید پرمیکس را از طریق نهادها و ارگانهای ذیربط دریافت کنند.

اما در بخش دوم این مقاله به تجهیزات مربوط به پروسه غنی سازی که اصطلاحا به نام میکروفیدر و یا دستگاه تزریق کننده پودری با میزان کم نامگذاری شده، می پردازیم.

در ابتدا باید تعریفی از فیدر یا همان میکروفیدر ارائه کنیم که میکروفیدر یا همان فیدر اصطلاحا به تجهیزی گفته می شود که وظیفه تزریق انواع مواد جامد و یا مایع به خطوط تولید جهت بهبود کیفیت محصول نهایی و یا انجام فرمولاسیون خاص را دارد.

در این مقاله به طور خاص در خصوص فیدرهای تزریق پودری بحث خواهیم کرد. فیدرهای تزریق پودری از مقدار مینیمم چند گرم در ساعت تا چند کیلوگرم در ساعت را تزریق می نمایند. البته مکانیزم داخلی فیدرها بسته به نوع ماده تزریق شده و رفتار آن متفاوت است لذا از همین حیث فیدرهای تک مارپیچ و دو مارپیچ با توجه به همین نکته طراحی و ساخته شده است.

در خصوص انواع فیدرها وکاربردهای آنها باید گفت که دو نوع فیدر مایع و جامد وجود دارد که فیدرهای تزریق مواد مایع جهت تزریق انواع مکمل های مایع در فرآیندهای تولید شامل صنایع غذایی، دارویی،شیمیایی، معدنی و صنعتی به کار برده می شوند و فیدرهای تزریق پودر نیز شامل فیدرهای وزنی و حجمی هستند. در فیدرهای وزنی تجهیز مورد نظر روی یک سنسور وزن یا همان لودسل قرار گرفته و از طریق تابلو برق plc میزان ریزش مواد بر حسب وزن کنترل می شود. دقت فیدرهای وزنی نسبت به فیدرهای حجمی با توجه به حساسیت لودسل خیلی بهتر است.

مکانیزم داخلی فیدر تشکیل شده از یک شفت مرکزی که به الکتروموتورگیربکس یا درایور اصلی کوپل شده است و متناسب با مقدار ریزش مد نظر قطر و گام مارپیچ متفاوت است. هرچه میزان ریزش کمتر باشد قطر و گام مارپیچ نیز کمتر شده و بر عکس.

بخش دیگر مکانیزم فیدر همزن مربوط به پل شکن یا آرک شکن است که در بعضی از مواد افزودنی با توجه به دانه بندی و میزان جذب رطوبت باید حتما همزنی طراحی شود که مانع از سفت شدن یا کلوخه شدن مواد افزودنی گردد و همیشه پودر یکنواخت، یکدست و همگن باقی بماند.

در برخی از برندهای مربوط به این تجهیز نیروی محرکه این همزن به صورت مجزا از محرکه مارپیچ اصلی است چراکه تعداد دور در دقیقه چرخش همزن با دور در دقیقه مارپیچ اصلی تزریق متفاوت می باشد.

مقطع مارپیچ تزریق در دستگاه های مختلف متفاوت است:

  • مقطع گرد توپر که روی سطح مقطع بیرونی آن شیارتراشی شده و متناسب با مقدار ریزش، عمق و پهنای شیار و همچنین قطر نیز متفاوت است
  • مقطع گرد فنری شکل تو خالی که سطح مقطع در تماس با مواد، به دلیل گرد بودن مقدار درگیری آن کم بوده و احتمال خطا در ریزش وجود دارد.
  • مقطع گرد مربعی شکل که مقدار تاثیرگذاری در مقدار ریزش، دقت ریزش و تکرار پذیری بسیار دقیقتر از مقطع گرد فنری توخالی است.

در کل جنس بدنه فیدرها بسته به نوع کاربرد آن متفاوت بوده اما در دو قالب متریال کربن استیل و استنلس استیل ساخته می شود. جنس فیدر استفاده شده در صنایع آردسازی از نوع استنلس استیل می باشد.

قبلی واگذاری شرکت بازرگانی دولتی به صمت، گامی نزولی در ساختار اقتصاد کشور است
بعدی جایگاه نان صنعتی در سبدغذایی شهروندان تهران

بدون دیدگاه

پاسخ خود را بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.